V SA/Wa 1861/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie uznania towaru za nielegalnie wprowadzony na polski obszar celny oraz orzeczenia o powstaniu długu celnego w przywozie, dopuszczenia do obrotu i uznaniu za towar krajowy; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 26 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] kwietnia 2007 r. Pismem z 8 listopada 2007 r. - skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z dnia 14 grudnia 2007r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z 28 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jako fakty z których wynika, iż wniosek jest zasadny wskazał, iż z wynagrodzenia ok. [...] złotych brutto utrzymuje siebie i żonę, która nie pracuje. Nie posiada kont bankowych, wierzytelności, papierów wartościowych, ani żadnego majątku, którego sprzedaż pozwoliłaby na ponoszenie kosztów sprawy. Dodatkowo oświadczył, iż posiada dom mieszkalny o pow. 100m2 i gospodarstwo rolne o pow. 3,7 ha. Wyjaśnił, iż ponosi następujące wydatki: 1). spłata kredytów ([...]Bank i [...] Bank) w łącznej wysokości [...] złotych miesięcznie, 2). utrzymanie mieszkania - 600 złotych miesięcznie, 3). podatek od gruntu - 200 złotych rocznie, 4). Leczenie syna alergika - 200 złotych miesięcznie. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z 19 grudnia 2007 r. wezwano zainteresowanego do złożenia dodatkowych informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na konkretne pytania, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie zostało doręczone wnioskodawcy 2 stycznia 2007 r. (potwierdzenie doręczenia, k. 57 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie nie złożył on dodatkowego oświadczenia zgodnie z powyższym zarządzeniem. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącego złożonym na urzędowym formularzu PPF z 14 grudnia 2007 r., było niewystarczające do oceny czy strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie wnioskodawcy do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż nie wykazał on, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji, brak ten wykluczył dokonanie oceny czy zaistniały przesłanki uprawniające do udzielenia skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.