V SA/Wa 1861/09

PostanowienieWSA w Warszawie2010-01-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który przebywa w Polsce nielegalnie, uczęszcza do szkoły i pomaga rodzicom w prowadzeniu handlu na bazarach, uzyskując z tego środki, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając skarżącego od połowy wpisu sądowego od skargi, ponieważ jego sytuacja materialna, mimo pewnych dochodów, nie pozwalała na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, uznając, że skarżący i członkowie jego rodziny nie należą do osób o tak ograniczonych środkach, dla których poniesienie połowy wpisu (łącznie 750 zł w pięciu sprawach) spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wydaleniu z terytorium RP. Skarżący wskazał, że przebywa w Polsce nielegalnie, uczęszcza do szkoły i pomaga rodzicom w prowadzeniu handlu na bazarach, z czego uzyskuje środki. Wskazał również na dochody rodziców i wydatki związane z utrzymaniem rodziny. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację materialną całej rodziny, która zamieszkuje razem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... sierpnia 2009 r. Nr ... w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od połowy wpisu sądowego od skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi A. G. złożył w dniu ... grudnia 2009 r. - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż przebywa w Polsce nielegalnie, uczęszcza do szkoły. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z rodzicami i rodzeństwem. Rodzice zarabiają brutto ... zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie Sądu skarżący wskazał, iż pomaga rodzicom w prowadzeniu handlu na bazarach, z czego uzyskuje środki w wysokości ... zł. Ojciec zarabia ... zł, matka od ... zł, siostry- ... zł. Wydatki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wynoszą około ... zł (opłaty za gaz, prąd, mieszkanie), żywność około ... zł, ubezpieczenie zdrowotne ... zł (na 6 miesięcy). Ponadto skarżący wskazał, iż nie posiada rachunku bankowego, a mieszkanie zajmuje na podstawie pisma Urzędu Miasta P. Obecnie koszt użytkowania to ... zł. Ponadto skarżący przedłożył m.in. rachunki za prąd, kopie ksiązki opłat, potwierdzenie przyjęcia deklaracji przystąpienia do egzaminu zawodowego. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać z uwzględnieniem faktu, iż każdy z członków pięcioosobowej rodziny skarżącego złożył w tutejszym Sądzie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz mając na uwadze sytuację materialną całej rodziny, która zamieszkuje razem i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Analiza wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz dodatkowych oświadczeń złożonych w sprawach o sygn. akt V SA/Wa 1858/09 (dot. ...), V SA/Wa 1859/09 (dot. ...), V SA/Wa 1860/09 (dot. ...), V SA/Wa 1861/09 (dot. ...), V SA/Wa 1862/09 (dot. ...) prowadzi do wniosku, iż łączne miesięczne dochody rodziny z pracy na bazarze wynoszą około ... zł (rodzice po ... zł, każde z dzieci – ... zł). Rodzina zamieszkuje w mieszkaniu (pow. ... m²) w P. na podstawie pisma Urzędu Miasta w P. oraz Protokołu czasowego zajęcia lokalu płacąc z tego tytułu czynsz w wysokości ... zł. Ponadto do opłat związanych z utrzymaniem mieszkania zaliczyła opłaty za prąd (około ... zł miesięcznie) oraz gaz (3 butle miesięcznie – ... zł). Wydatki na żywność określono w wysokości ... zł miesięcznie. Rodzina ponosi również wydatki na opłacenie kompleksowego ubezpieczenia ... – składka półroczna za ostatnią polisę za okres od 5.01.2010 do 30.06.2010 wyniosła ... zł (miesięcznie ... zł). Ponadto z zaświadczenia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż ... nie korzysta z pomocy społecznej – rodzina nie figuruje w ewidencji świadczeniobiorców Ośrodka w P.. G. G. uczy się w Wyższej Szkole ... i ponosi z tego tytułu wydatki w wysokości ... zł za semestr tj. 4 raty po ... zł (v. informator o opłatach znajdujący się na stronie internetowej A.), co w przeliczeniu na 12 miesięcy w roku daje miesięczną opłatę w wysokości ...zł. A. G. za naukę płaci zgodnie z oświadczeniem ... zł. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i zostaje przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Omawiany przepis wprowadza alternatywne formy, w jakich prawo pomocy w części może być wnioskującej przyznane, zaś jej wybór pozostawia uznaniu Sądu, który dokonuje analizy sytuacji majątkowej strony. Istotnym jest jednak to, iż rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskującego udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Koszty sądowe obciążające wnioskodawcę w niniejszej sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi – określonego w § 2 ust. 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – w wysokości 300 zł. W Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie znajdują się dodatkowo, co wskazano już wyżej, cztery sprawy ze skarg rodziców i rodzeństwa skarżącego, w których wpis sądowy wynosi również 300 zł. Tak więc w sumie skarżący i jego rodzina byliby zobowiązani uiścić wpisy sądowe w łącznej wysokości 1500 zł. Podsumowując treść złożonych przez skarżącego i jego rodzinę oświadczeń wskazać należy, iż miesięczne dochody rodziny z handlu na bazarze wynoszą netto ... zł, wydatki zaś związane z zaspokajaniem jej podstawowych potrzeb życiowych wynoszą około ... zł (... zł- mieszkanie, prąd, gaz; ... zł - żywność, ... zł –ubezpieczenie). Do ww. wydatków doliczyć należy również opłaty za kształcenie dwójki dzieci w wysokości ... zł. Mając powyższe na uwadze nie można było uznać, iż skarżący i członkowie jego rodziny należą do osób o ograniczonych środkach do życia, dla których poniesienie kosztów sądowych w postaci połowy wpisu od skargi tj. 150 zł (we wszystkich sprawach 750 zł ) spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło