V SA/Wa 1863/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i wpisu sądowego, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę. Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. W przypadku, gdy dochody rodziny po uwzględnieniu koniecznych wydatków pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a wnioskodawca nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, zachodzą przesłanki do udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu podała, że jej rodzina utrzymuje się z niewielkich dochodów męża i zasiłku wychowawczego, a ich majątek został zlicytowany. Skarżąca wskazała na wysokie zobowiązania finansowe i brak oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę sytuację rodzinną, majątkową i dochody skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. J. S. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zwróciła się z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzy PPF z 8 września 2010r.) o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od koszów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i dwójką małoletnich dzieci, utrzymuje się z dochodów z prac dorywczych męża w wysokości od 500-700 złotych miesięcznie oraz zasiłku wychowawczego. Wyjaśniła, iż cały majątek jej i jej męża został zlicytowany, mieszkają w domu, który został zlicytowany do czasu, aż nowy właściciel zapewni mieszkanie zastępcze. Skarżąca posiada jedynie drobny sprzęt gospodarstwa domowego, który został zwolniony przez sąd spod egzekucji. Wskazała także, iż do spłaty zobowiązań własnych i poręczonych pozostała kwota przekraczająca 5 mln. złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Zasadność wniosku skarżącej rozpatrzono zatem w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika i obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 złotych i innych mogących powstać w przyszłości kosztów postępowania sądowego należało uznać, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielenia skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Oceniając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę jej sytuację rodzinną majątkową oraz dochody. Dochód uzyskiwany przez rodzinę skarżącej po uwzględnieniu koniecznych wydatków, pozwala wyłącznie na zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło