V SA/Wa 1863/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Olga Żurawska – Matusiak (spr.), , Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie: stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. 1. skargę oddala; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat K.G. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złote dwadzieścia groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Postanowieniem z ... maja 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 134 w zw. z art. 123 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. S. (dalej jako skarżąca) w spawie zakończonej decyzja z ... marca 2010 r. o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następujących okolicznościach sprawy. Decyzją z ... marca 2010 r. Prezes ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości ... zł. Decyzja ta, zawierająca pouczenie o możliwości zwrócenia się w terminie 14 dni od jej doręczenia do Prezesa ARiMR z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, została doręczona stronie 30 marca 2010 r. ... kwietnia 2010 r. skarżąca nadała na poczcie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazanym na wstępie postanowieniem organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego uzasadnieniu podał, że ustawowy termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął 13 kwietnia 2010 r., który to dzień nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Oznacza to, że wniosek nadany na poczcie 14 kwietnia 2010 r. został złożony z uchybieniem terminu. W tych okolicznościach organ uznał, że nie ma możliwości merytorycznego rozpoznania odwołania. Podkreślił, że terminy w postępowaniu administracyjnym są terminami zwartymi, co oznacza, że ich niedotrzymanie powoduje dla strony ujemne skutki procesowe. Nadto organ zważył, że istnieje możliwość przywrócenia terminu do wniesienia odwołanie, ale jest ona uwarunkowana prośbą zainteresowanego. W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca, wnosząc o jego uchylenie, podniosła, że organ przed wydaniem postanowienia nie poinformował jej o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do przeprowadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, co miało istotne znaczenie dla ochrony jej praw. Podała, że od 9 kwietnia 2010 r. do 15 czerwca 2010 r. przebywała w szpitalu przy chorym ... Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przygotowała wcześniej, datując go na 12 kwietnia 2010 r. Został on nadany podczas jej nieobecności przez któregoś z domowników 14 kwietnia 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje i postanowienia wydawane przez organy administracji pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżone rozstrzygnięcie. Nie każde jednak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej dają Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, kiedy decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu. Dokonując oceny zasadności skargi wniesionej przez J. S. na postanowienie Prezesa ARiMR Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie jest przez skarżąca kwestionowany. Niesporne zatem jest, że skarżąca uchybiła 14 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W tych okolicznościach organ był zobligowany do stwierdzenia, że wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu, co wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej – przepisu art. 134 w zw. z art. 127 § 3 kpa i nie jest zależny od swobodnego uznania organu. Termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, określony w art. 129 § 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa, jest bowiem terminem prekluzyjnym, po upływie którego decyzja organu I instancji staje się ostateczna, a wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bezskuteczne. W wyroku z 27 listopada 1996 r. (sygn. akt SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997, Nr 5, s. 32) NSA wyraził pogląd, iż nawet nieznaczne przekroczenie obowiązującego terminu stanowi jego uchybienie i obliguje organ odwoławczy do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. Rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Negatywne dla strony skutki procesowe uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy mogą zostać uchylone wskutek przywrócenia tego terminu. Organ administracji publicznej nie ma jednak kompetencji do przywrócenia terminu z urzędu. Warunkiem przywrócenia terminu jest złożenie przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, przy czym żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku na organy rozpatrujące sprawię w trybie administracyjnym udzielenia stronom pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o przywrócenie terminu stanowi podanie w rozumieniu art. 63 kpa, w związku z czym musi spełniać wymogi przewidziane przez ten przepis zarówno co do formy i treści podania, jak i dla sposobów wnoszenia do organy administracji publicznej. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest również i to, że sąd administracyjny nie może przywrócić stronie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji pierwszoinstancyjnej, albowiem zgodnie z art. 59 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej, którego ewentualne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżąca z wnioskiem o przywrócenie terminu nie wystąpiła, ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też w terminie późniejszym. W skardze skierowanej do Sądu podała przyczyny, które doprowadziły do uchybienia terminu. Twierdzeń skarżącej nie można jednak potraktować jako wniosku o przywrócenie terminu, tym bardziej, że są one zawarte w skardze skierowanej do Sądu, który jak podano wcześniej nie może być adresatem takiego wniosku. Również organ, jako że pismo z ... lipca 2010 r. nie było adresowane do niego, nie mógł w żadnym zakresie odnosić się do twierdzeń skarżącej. Na marginesie zauważyć należy, że zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W sprawie niniejszej termin ten na datę składania skargi upłynął, zważywszy nadto, że w postanowieniu z ... maja 2010 r. organ wyraźnie wskazywał w jakich warunkach może nastąpić przywrócenie terminu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej o brak przeprowadzonych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań, uznać należy, że nie zasługuje on na uznanie. W sprawie nie były bowiem przeprowadzone dowody, które byłyby istotne dla zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie wskazuje nadto, jakie ewentualne żądania chciałaby zgłaszać, co uniemożliwia Sadowi odniesienie się do tego zarzutu. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i skargę na zasadnie art. 151 p.p.s.a. oddalił. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a oraz § 19 i 20 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).