V SA/Wa 1864/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-17
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, opierając się na niepodpisanym piśmie firmy wyceniającej pojazdy i nie uwzględniając dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą?Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, opierając się na niepodpisanym piśmie firmy wyceniającej pojazdy jako dowodzie wartości rynkowej samochodu. Brak podpisu pod dokumentem uniemożliwia uznanie go za dokument prywatny z mocą dowodową. Ponadto, organy nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, w tym dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący nabył wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy i złożył deklarację podatku akcyzowego, deklarując niską podstawę opodatkowania. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu postępowania, określiły wyższe zobowiązanie podatkowe, opierając się na wycenie wartości rynkowej samochodu dokonanej przez wyspecjalizowaną firmę. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na nieuwzględnienie przedstawionych przez niego dowodów, takich jak dokumentacja fotograficzna czy informacje o stanie technicznym pojazdu. Skarga została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz S. R. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2012r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2012r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C., z dnia [...] maja 2011r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz S. R. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi z ... lipca 2012 r. (data nadania) złożonej przez S. R. (zwanego dalej: skarżącym) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z ... czerwca 2012 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w C. z ... maja 2011 r. nr ... określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki T.
Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Skarżący w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego złożył w Urzędzie Celnym w C. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego, w której zadeklarował jako podstawę obliczenia podatku akcyzowego kwotę ... zł, stawkę podatku 13,6% oraz kwotę podatku w wysokości ... zł.
W ramach czynności sprawdzających Naczelnik Urzędu Celnego wezwał podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego podobnego pojazdu. W odpowiedzi podatnik podtrzymał zadeklarowaną kwotę podstawy opodatkowania.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z ... maja 2011 r. określił zobowiązanie w podatku akcyzowym z tytułu nabycie wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki T. w kwocie ... zł. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w sprawie ma zastosowanie art. 82a ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.), zgodnie z którym w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania. Organ wyjaśnił, iż wartość rynkową samochodu ustalono w oparciu o System wyceny wartości pojazdów "...", w którym dla pojazdu podobnego pod względem parametrów technicznych i w dobrym stanie technicznym, dopuszczonego do ruchu drogowego, cena rynkowa na dzień nabycia wewnątrzwspólnotowego (zawierająca podatek VAT oraz podatek akcyzowy zawarty w cenie samochodu osobowego zarejestrowanego na terytorium kraju) wynosiła ...zł. To notowanie, w celu określenia podstawy opodatkowania, zostało pomniejszone o kwotę podatku VAT oraz podatku akcyzowego. Na podstawie ustalonych danych, organ I instancji określił podstawę opodatkowania równą kwocie ... zł. Przy zastosowaniu adekwatnej do pojemności silnika stawki podatku wynoszącej 13,6% organ określił kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym w tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. samochodu osobowego w wysokości ... zł.
Rozpatrując sprawę w następstwie odwołania decyzją z ... czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z ... maja 2011 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie wartość rynkowa przedmiotowego samochodu ustalona została na podstawie opinii uzyskanej z wyspecjalizowanej firmy ... Sp. z o.o. Podkreślono, iż sporządzona wycena odnosi się do pojazdu w wersji przystosowanej do ruchu lewostronnego. Dlatego też organy podatkowe nie wzięły pod uwagę wyjaśnień podatnika odnośnie złego stanu technicznego nabytego samochodu i konieczności dokonania jego przeróbek, by mógł zostać zarejestrowany zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym.
Pismem nadanym ... lipca 2012 r. Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z ... czerwca 2012 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie norm postępowania podatkowego, tj. art. 122, art. 123, art. 125 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i 2, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie wybiórczych ustaleń i nie wzięcie pod uwagę materiału dowodowego przedstawionego przez stronę, jak również naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy nie odniósł się rzetelnie do wyjaśnień i dowodów przedłożonych w toku prowadzonego postępowania przez organ I instancji i do zarzutów zawartych w odwołaniu. Ponadto Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 5, art. 82a ustawy o podatku akcyzowym. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił m.in., iż organy nie przyjęły i nie uwzględniły w całości jego wielokrotnych pisemnych wyjaśnień, informacji z CEPiK o niezarejestrowaniu zakupionego pojazdu a nawet tak ewidentnych dowodów jak przekazana przy piśmie z ... kwietnia 2011 r. dokumentacji fotograficznej przedmiotowego pojazdu oraz "angielskich dokumentów pojazdu" przedłożonych jako załącznik do złożonej uproszczonej deklaracji akcyzowej. Organ nie przesłuchał ponadto skarżącego w charakterze strony, nie dokonał oględzin pojazdu w miejscu jego przechowywania, nie powołał biegłego do wyceny pojazdu zgodnie z dyspozycją art. 82a ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wnosząc o jej oddalenie podtrzymał ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania.
Należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 82a ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym w razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania. Zgodnie z art. 82a ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, modelu, rocznika oraz – jeżeli jest to możliwe do ustalenia – z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy.
Pismem z ... marca 2011 r. organ podatkowy I instancji wystąpił do ...Sp. z o.o. w W. z prośbą o ustalenie wartości samochodu nabytego wewnątrzwspólnotowo przez skarżącego, określając dane techniczne pojazdu, datę pierwszej rejestracji i przebieg. W piśmie wskazano również, iż sporny pojazd został wykonany w wersji przystosowanej do ruchu lewostronnego. W odpowiedzi na powyższe pismo, ...Sp. z o.o. nadesłała pocztą elektroniczną na adres organu podatkowego niepodpisane pismo, w którym J. G. i Kierownik Działu Analiz Rynku poinformował, że średnia wartość bazowa samochodu T. ... D o pojemności silnika ... ccm i mocy silnika ... kW wz roku produkcji ... wynosi w przybliżeniu ... zł. Posiłkując się zatem art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego, należy wskazać, że dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. W świetle powyższego, brak podpisu pod dokumentem oznacza, że nie można mówić o dokumencie prywatnym, który korzysta z mocy dowodowej.
Jedynie na marginesie należy zatem zauważyć, iż wskazana w powyższym piśmie wycena dotyczyła samochodu dopuszczonego do ruchu drogowego. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) nie zawierają jednakże przepisu, który dawałby podstawę do zarejestrowania pojazdu posiadającego kierownicę umieszczoną po prawej stronie, jak ma to miejsce w przypadku spornego pojazdu, gdy konstrukcja takiego pojazdu nie spełnia warunków technicznych określonych w przepisach prawa, chyba, że właściwy organ udzielił zezwolenia na odstąpienie od warunków technicznych.
W ocenie Sądu, powyższe stwierdzenia dowodzą, iż organy obu instancji dokonując ustaleń faktycznych oparły się na materiale dowodowym zebranym bez należytej staranności i niedokładnie. Organy podatkowe, co słusznie podkreśla skarżący, są zobowiązane dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej).
Skarżąca zasadnie wywodzi zatem w skardze, iż organ odwoławczy naruszył powyższe regulacje procesowe poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz przekroczenie zakresu oceny dowodów, polegające na bezpodstawnym i nieuzasadnionym przyjęciu, iż średnia wartość rynkowa samochodu osobowego, o której mowa w art. 82a ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym kształtowała się na poziomie wskazanym w opinii ... Sp z o.o. z 1 kwietnia 2011 r.
Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego opierając się na art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 i 205 § 1 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło