V SA/Wa 1867/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, której jedynym wspólnikiem jest jednocześnie jedyny członek zarządu, jest prawidłowo reprezentowana w postępowaniu sądowym przez tego wspólnika lub pełnomocnika przez niego powołanego?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, w której jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu, nie może być skutecznie reprezentowana przez tego wspólnika ani przez pełnomocnika przez niego powołanego. Wynika to z art. 162 k.s.h., który zakazuje jedynemu wspólnikowi reprezentowania spółki w organizacji. Ponadto, skarga nie została prawidłowo podpisana przez osobę uprawnioną do reprezentacji, a pełnomocnik nie wykazał swojego umocowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca, A. Sp. z o.o. w organizacji, wniosła skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zawieszeniu postępowania. Skargę podpisał M. P. jako pełnomocnik. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych, w tym do wykazania umocowania pełnomocnika i przedstawienia dokumentów dotyczących reprezentacji spółki. Spółka nie była jeszcze zarejestrowana w KRS, a jedynym wspólnikiem i członkiem zarządu był R. P. Po kolejnych wezwaniach, sąd uznał, że ani R. P. (jako jedyny wspólnik i członek zarządu), ani M. P. (jako pełnomocnik bez wykazanego umocowania) nie są uprawnieni do reprezentowania spółki, co skutkowało odrzuceniem skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Bożena Zwolenik po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w organizacji na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2016 r. Nr ... w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 1 czerwca 2016 r. M. P. sporządził w imieniu A. skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. o numerze [...].
Zarządzeniem z dnia 11 lipca 2016 r. wezwano M. P. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, iż spełnia wymogi dla pełnomocnika procesowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego, a także dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji – w terminie 7 dni pod rygorem pominięcia pełnomocnika w postępowaniu sądowym.
Pismem z dnia 16 sierpnia 2016 r. M. P. poinformował, iż jest pełnomocnikiem strony skarżącej na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Prezesa Spółki. Do pisma załączył dokument pełnomocnictwa podpisany przez R. P. jako Prezesa Spółki, z którego wynikało, że M. P. jest uprawniony do reprezentowania Spółki przed sądami administracyjnymi, zaś pełnomocnictwo jest ważne "aż do zarejestrowania prawomocnego Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym".
Zarządzeniem z dnia 27 września 2016 r. pominięto M. P. jako pełnomocnika strony skarżącej w dalszym postępowaniu. Jednocześnie wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentów określających sposób reprezentacji strony skarżącej, tj. odpisu pełnego z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii. Natomiast w sytuacji gdyby spółka nie została jeszcze zarejestrowana, wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie odpisu umowy spółki poświadczonej za zgodność z oryginałem, a także – w przypadku gdyby spółka była reprezentowana przez pełnomocnika zgodnie z art. 161 § 2 ustawy z dnia 15 września 2010 r. – Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2016 r.; poz. 1578 ze zm.; zwanej dalej: "k.s.h.") – poprzez nadesłanie odpisu pełnomocnictwa poświadczonego za zgodność z oryginałem. Dodatkowo zwrócono się do strony skarżącej o wskazanie, w jakim sądzie prowadzone jest postępowanie rejestrowe i na jakim etapie się znajduje; wyjaśnienie, z jakich powodów strona skarżąca nie została jeszcze zarejestrowana w KRS; wskazanie daty, w której zgłoszono zawiązanie spółki do sądu rejestrowego oraz przesłanie dokumentu potwierdzającego tę datę.
W odpowiedzi strona skarżąca złożyła pismo z dnia 20 października 2016 r., podpisane przez R. P., w którym wyjaśniono, że spółka nie została jeszcze zarejestrowana w KRS, co sprawia, że niemożliwe jest nadesłanie odpisu pełnego z KRS. Wskazano, że w chwili obecnej strona skarżąca nie posiada pełnomocnika. Postępowanie rejestrowe jest prowadzone w Sądzie Rejonowym w K., zaś zgłoszenie Spółki do sądu rejestrowego nastąpiło w 2014 r. Do pisma załączono kopię aktu założycielskiego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, sporządzonego w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 2014 r., Repertorium A nr [...].
Zarządzeniem z dnia 24 listopada 2016 r. strona skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez osobiste (własnoręczne) podpisanie skargi przez osobę uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz nadesłanie dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, tj. odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego w oryginale lub uwierzytelnionej kopii jeżeli spółka została już zarejestrowana w KRS – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 22 grudnia 2016 r. – podpisanym przez M. P. w charakterze pełnomocnika oraz R. P., jako osobę reprezentującą stronę skarżącą – wskazano, iż spółka nadal jest w organizacji, zaś osobami uprawnionymi do jej reprezentacji są M. P. i R. P.. Do pisma załączono skargę z dnia 1 czerwca 2016 r. podpisaną przez M. P. oraz R. P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 28 § 1 i art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016, poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy lub osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, reprezentowana jest ona przez zarząd albo pełnomocnika powołanego jednomyślną uchwałą wspólników, o czym stanowi art. 161 § 2 k.s.h.
Z przedłożonego przez stronę skarżącą aktu notarialnego wynika, że do pierwszego zarządu spółki powołano R. P. jako prezesa zarządu (§ 14) oraz że zarząd do prowadzenia bieżącej działalności spółki może powołać pełnomocników lub prokurentów (§ 8 pkt 4). W § 3 ustanowiono, że kapitał zakładowy spółki wynosi 5000 zł i dzieli się na 50 równych i niepodzielnych udziałów po 100 zł każdy (pkt 1), oraz że R. P. obejmuje 50 udziałów o wartości nominalnej 100 zł, o łącznej wartości 5000 zł, które zobowiązuje się w całości pokryć gotówką (pkt 3).
Zgodnie z treścią art. 4 § 1 pkt 3 k.s.h., spółka kapitałowa, w której wszystkie udziały należą do jednego wspólnika, jest spółką jednoosobową. Natomiast zgodnie z art. 162 k.s.h., w spółce jednoosobowej w organizacji jedyny wspólnik nie ma prawa reprezentowania spółki, przy czym nie dotyczy to zgłoszenia spółki do sądu rejestrowego.
Z przepisu art. 162 k.s.h. wynika więc całkowity zakaz reprezentacji jedynego wspólnika spółki jednoosobowej w organizacji. Nie może on reprezentować tej spółki ani jako pełnomocnik, ani jako członek zarządu jednoosobowego (por. J. A. Strzępka, Kodeks spółek handlowych Komentarz, Warszawa 2009, str. 338). Dyspozycja z art. 162 k.s.h. wchodzi w grę tylko wówczas, gdy jedyny wspólnik powołany został do pełnienia funkcji członka zarządu.
W takiej właśnie sytuacji wspólnik nie ma prawa reprezentować spółki, jest więc zarządcą bez prawa reprezentowania spółki (por. S. Włodyka, Kodeksowe spółki atypowe, Warszawa 2004, str. 64). Wynika z tego, że zarząd może reprezentować jednoosobową spółkę z o.o. w organizacji, o ile jego jedynym członkiem nie jest jedyny wspólnik sp. z o.o. Nie będzie on uprawniony do jej reprezentowania do czasu wpisu jednoosobowej spółki z o.o. do rejestru (por. Z. Jara, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2014, str. 594). Innymi słowy, powołanie w jednoosobowej spółce jednoosobowego zarządu, w skład którego wchodzi tylko jedyny wspólnik prowadzi do tego, że spółka nie może dokonywać czynności prawnych z uwagi na braki w reprezentacji (por. M. Rodzynkiewicz, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2005, str. 251).
W niniejszej sprawie powyższe oznacza, że R. P., który jest jedynym wspólnikiem Spółki w organizacji i jedynym członkiem jej zarządu nie jest uprawniony do reprezentowania skarżącej, w tym udzielania pełnomocnictwa do wniesienia skargi.
Z wyłuszczonych względów, skargę podpisaną w imieniu spółki w organizacji przez R. P. uznać należało za niedopuszczalną, co zobowiązywało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego zauważyć należało, że pod skargą podpisał się również M. P., ze wskazaniem "Pełnomocnik".
Podnieść zatem należy, iż M. P. był wzywany zarządzeniem z dnia 11 lipca 2016 r. do wykazania, iż spełnia wymogi dla pełnomocnika procesowego w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz do złożenia pełnomocnictwa procesowego, a także dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji. Wobec tego, iż nie wykazał, że spełnia wymogi określone w art. 35 § 2 p.p.s.a., jak również wobec niezłożenia w zakreślonym terminie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia mu pełnomocnictwa procesowego, został on pominięty w postępowaniu sądowym jako pełnomocnik strony skarżącej.
Następnie, w piśmie z dnia 20 października 2016 r. R. P. oświadczył, iż spółka nie ma żadnego pełnomocnika z uwagi na to, że "poprzedni pełnomocnik zrezygnował z pełnienia tej funkcji".
Na zarządzenie Sądu z dnia 24 listopada 2016 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez osobiste (własnoręczne) podpisanie skargi przez osobę uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz nadesłania dokumentu określającego sposób reprezentacji strony skarżącej, złożono pismo z dnia 22 grudnia 2016 r., w którym wskazano, iż osobami uprawnionymi do reprezentacji strony skarżącej są M. P. i R. P.. Do pisma załączono skargę z dnia 1 czerwca 2016 r. podpisaną przez M. P. oraz R. P..
Wobec powyższego wskazać trzeba, iż zarówno sam M. P. – na zarządzenie z dnia 11 lipca 2016 r., jak również strona skarżąca – na zarządzenia z dnia 27 września i 24 listopada 2016 r., nie przedłożyli dokumentu, z którego wynikałoby skuteczne umocowanie M. P. do podpisania skargi w charakterze pełnomocnika procesowego. W konsekwencji skarga podlega także odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych, w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 953/15; dostępne w internetowej bazie pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło