V SA/Wa 1868/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-08-26
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, dotknięte klęskami żywiołowymi i posiadająca zobowiązania finansowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, zasługuje na uwzględnienie, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Trudna sytuacja materialna, spowodowana klęskami żywiołowymi, zobowiązaniami finansowymi i nieopłacalnością produkcji rolnej, przy braku znaczących zasobów pieniężnych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w postępowaniu ze skargi na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego. Wnioskodawca prowadzi jednoosobowo gospodarstwo rolne, posiada grunty rolne słabej klasy, które nie przynoszą dochodu, a produkcja rolna pochłania otrzymywane dopłaty. Gospodarstwo zostało dotknięte klęskami żywiołowymi, co zmusiło go do zaciągnięcia kredytów, które nadal spłaca. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a jego miesięczne wydatki na utrzymanie są znaczne.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym: zwolniono od kosztów sądowych i ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia maja 2008 r. Nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia indywidualnej ilości referencyjnej oraz umorzenia postępowania administracyjnego p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W... .
W skardze na decyzje Prezesa Agencji Rynku Rolnego R. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 28 lipca 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej) uzupełnił brak formalny wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF i oświadczył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi jednoosobowo gospodarstwo rolne i domowe, posiada ¼ część domu o pow. Około ... m2, w pozostałej części "obciążony użytecznością wieczystą rodziców", nieruchomość rolną o pow. ... ha i ... ha, stanowiącą "słabą ziemię 5 i 6 klasy" oraz ... ha kwaśnych łąk, natomiast nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku wskazał jako stałe źródło dochodów dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych w wysokości ... zł rocznie. Uzasadniając swoje żądanie podniósł, iż posiada grunty rolne słabej klasy, produkcja rolna pochłania otrzymywane dopłaty, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. W latach 2005-2007 gospodarstwo dotknęła klęska suszy, zaś na wznowienie produkcji rolnej zmuszony był zaciągnąć kredyty, które nadal spłaca.
Na wniosek skarżącego do akt niniejszej sprawy włączono jego dodatkowe oświadczenie złożone w sprawie o sygn. V SA/Wa 1252/08, z którego wynika, iż dopłaty do gruntów stanowią jedyne źródło jego utrzymania, produkcja rolna jest nieopłacalna, posiada zobowiązania finansowe z tytułu zaciągniętych kredytów klęskowych. Miesięczne wydatki wnioskodawcy na zamieszkanie i utrzymanie wynoszą około ... zł. Skarżący posiada rodzinę, jednakże obecnie nie może liczyć na pomoc finansową z jej strony. Do pisma załączył m. in. wyciągi z posiadanych rachunków bankowych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Prawo pomocy stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., może zostać ono przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie. Biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawcy i porównując je z obciążeniami związanymi z partycypowaniem w kosztach sądowych oraz z zastępstwem profesjonalnego pełnomocnika, uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania skarżącemu prawa pomocy, zgodnie z żądaniem wniosku. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia w szczególności trudna sytuacja w jakiej się wnioskodawca znalazł, w związku z klęskami żywiołowymi jakie dotknęły prowadzone przez niego gospodarstwo rolne oraz koniecznością regulowania zobowiązań finansowych jakie zaciągnął na kontynuowanie produkcji rolnej. Ponadto wzięto pod uwagę, iż nie posiada zasobów pieniężnych, zaś środki zgromadzone na rachunkach bankowych są nieznaczne. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż uzyskiwany dochód z tytułu dopłat bezpośrednich jest niewystarczający na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło