V SA/Wa 1871/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi L. B. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia (...) sierpnia 2017 r., nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi L. B. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest rozstrzygnięcie [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także: "Agencja" lub "Organ") z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy na działanie "lnwestycje w środki trwałe", podziałanie: "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach", typ: "Modernizacja gospodarstw rolnych", objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] maja 2016 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynął wniosek Skarżącego (nadany [...] kwietnia 2016 r.) o przyznanie pomocy na działanie "Inwestycje w środki trwałe", podziałanie: "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach", typ: "Modernizacja gospodarstw rolnych", objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Wnioskowi został nadany numer [...]. Pismem z [...] stycznia 2017 r. Organ wezwał Skarżącego, do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy. W reakcji na to wezwanie, pismem z [...] lutego 2017 r. Skarżący, zachowując wymagany termin, przedstawił uzupełnienia wniosku, m. in. pola wniosku w części IV.D. pkt 3 oraz w części IV pkt 6. Następnie pismem z 28 czerwca 2017 r. Skarżący złożył autouzupełnienia wniosku. Złożone dokumenty obejmowały: aktualizację biznesplanu, umowę dzierżawy z [...] czerwca 2017 r. zawartą pomiędzy Stroną a O. D., umowę dzierżawy z [...] czerwca 2017r., zawartą pomiędzy Stroną a S. B. i W. B., plan sprzedaży produktów rolnych, a także cztery strony wniosku o przyznanie pomocy. Zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...],[...] Oddział Regionalny ARiMR, po rozpatrzeniu wniosku Strony, z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 2a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2015 r. w sprawie wysokości limitów środków dostępnych w poszczególnych województwach lub latach w ramach określonych działań lub poddziałań Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014—2020 (Dz. U. poz. 1755, ze zm.), dalej: "rozporządzenie w sprawie limitów", w związku z § 19 ust. 1 i § 35b Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1371, ze zm.), dalej: "rozporządzenie wykonawcze", poinformował Skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ARiMR wskazał, że zgodnie z § 2a rozporządzenia w sprawie limitów podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy finansowej, których wnioski o przyznanie pomocy finansowej złożone m.in. w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych", zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające określoną w rozporządzeniu wysokość odpowiedniego limitu środków, w dniu następującym po dniu, w którym upływa termin na wezwanie do zawarcia umowy albo termin na poinformowanie o odmowie przyznania pomocy, informuje się, w formie pisemnej, o odmowie przyznania tej pomocy z podaniem jej przyczyn. Jednocześnie stosownie do § 19 ust. 1 w związku z § 35b rozporządzenia wykonawczego termin na wezwanie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy do zawarcia umowy (w przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku) albo poinformowanie podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy o odmowie przyznania pomocy (w przypadku gdy nie są spełnione warunki przyznania pomocy) wynosi 11 miesięcy od dnia podania do publicznej wiadomości informacji o kolejności przysługiwania pomocy. Przy czym, w myśl § 21 rozporządzenia wykonawczego termin ten podlega wydłużeniu: 1) w przypadku wezwania przez Agencję podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy - o czas wykonania przez ten podmiot tych czynności; 2) jeżeli w trakcie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy niezbędne jest uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub opinii innego podmiotu lub zajdą nowe okoliczności budzące wątpliwości co do możliwości przyznania pomocy — o czas niezbędny do uzyskania wyjaśnień lub opinii. Informacja o kolejności przysługiwania pomocy dla wniosków o przyznanie pomocy złożonych w ramach naboru przeprowadzonego w 2016 r. na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" podana została do publicznej wiadomości 28 lipca 2016 r. W związku z tym, że złożony przez Skarżącego wniosek wymagał uzupełnień/uzyskania dodatkowych wyjaśnień/opinii innego podmiotu lub przeprowadzenia czynności wyjaśniających, powyższy 11 -miesięczny termin uległ wydłużeniu zgodnie z przepisami § 21 rozporządzenia wykonawczego. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności oraz fakt, że mimo, że wskazany termin podlegał wydłużeniu, złożony przez Skarżącego wniosek zawiera zapotrzebowanie na środki przekraczające ich limit określony w rozporządzeniu w sprawie wysokości limitów ARiMR odmówił przyznania pomocy. Strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na to rozstrzygnięcie. Wniosła o powtórnie zweryfikowanie wniosku, weryfikację przyznanych punktów i w efekcie przyznanie pomocy na zakupie maszyn do gospodarstwa. Skarżący wskazał, że po wstępnej weryfikacji wniosku uzyskał informację, że na liście beneficjentów znajduje się na [...] miejscu. Wyjaśnił, że pismem z [...] stycznia 2017 r. został wezwany do uzupełnienia wniosku, co uczynił w wymaganym terminie. W czasie dalszej weryfikacji wniosku telefonicznie był informowany, że zostanie on rozpatrzony pozytywnie. Na liście beneficjentów wniosek uplasował się zdaniem Skarżącego jednak na [...]miejscu z uwagi na wadliwe zaznaczenie jednej z opcji w Części IV pkt 7 wniosku (operacja wpływa na różnicowanie produkcji rolnej). Skarżący wyjaśnił, że w czerwcu 2016 r. złożył autokorektę wniosku w tym zakresie. Od tego czasu nie otrzymywał informacji, na jakim etapie znajduje się rozpatrywanie jego wniosku. Wskazał, że powinien był zostać poinformowany, dlaczego zmniejszono mu punktację i pogorszono miejsce na liście rankingowej z powodu nieumyślnego zaznaczenia jednej z opcji wniosku (mimo, że z treści biznes planu wynikało, że wniosek w tym zakresie jest omyłkowy). Pismem z [...] sierpnia 2017 poinformowano go o odmowie przyznania pomocy, a informacja taka powinna do niego trafić w ściśle określonym terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1). Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Z kolei zgodnie z art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność z zakresu administracji publicznej uchyla ten akt, (...) albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Nie podnosi ona takich argumentów, które nakazywałyby wyeliminowanie kontrolowanego aktu z obrotu prawnego. Sąd nie znajduje ich również działając z urzędu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w trybie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014-2020 (Dz.U. z 2017 r., poz. 562, z późn.zm.), stanowi § 2a rozporządzenia w sprawie limitów w związku z § 19 ust. 1 i § 35b rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z treścią § 2a rozporządzenia w sprawie limitów podmioty ubiegające się o przyznanie pomocy finansowej, których wnioski złożone w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych", zawierają zapotrzebowanie na środki przekraczające określoną w załączniku do rozporządzeniem w sprawie limitów wysokość odpowiedniego limitu środków, w dniu następującym po dniu, w którym upływa termin na wezwanie do zawarcia umowy, to Agencja, jako podmiot właściwy informuje w formie pisemnej wnioskodawców, o odmowie przyznania tej pomocy z podaniem jej przyczyn. Termin na wezwanie podmiotu ubiegającego się przyznanie pomocy do zawarcia umowy wynosi 11 miesięcy od dnia podania do publicznej wiadomości informacji o kolejności przysługiwania pomocy, która podana została do publicznej wiadomości w dniu 28 lipca 2016 r. (§ 19 ust. 1 i § 35b rozporządzenia wykonawczego). Przy czym, w myśl § 21 rozporządzenia wykonawczego termin ten podlega wydłużeniu: 1) w przypadku wezwania przez Agencję podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy do wykonania określonych czynności w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy - o czas wykonania przez ten podmiot tych czynności; 2) jeżeli w trakcie rozpatrywania wniosku o przyznanie pomocy niezbędne jest uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub opinii innego podmiotu lub zajdą nowe okoliczności budzące wątpliwości co do możliwości przyznania pomocy — o czas niezbędny do uzyskania wyjaśnień lub opinii. O kolejności przysługiwania pomocy na operację wskazaną w § 4 ust. 1 pkt 1) lit. d rozporządzenia wykonawczego decyduje suma uzyskanych punktów przyznanych na podstawie kryteriów wyboru zawartych w § 16 ust. 5 powyższego rozporządzenia. Sąd wskazuje, że tryb oraz przesłanki nadawania punktów podmiotom wnioskującym o przyznanie pomocy zostały określone w rozporządzeniu wykonawczym w § 16 oraz § 17. Zgodnie z § 17 ust. 5 rozporządzenia wykonawczego kolejność przysługiwania pomocy jest ustalana od operacji, która uzyskała największą liczbę punktów, do operacji, która uzyskała najmniejszą liczbę punktów. Skarżący w wyniku przeprowadzonej przez Agencję wstępnej weryfikacji na opublikowanej w dniu [...] lipca 2016 r. liście rankingowej otrzymał 4,6902 punktów, a co za tym idzie wniosek Skarżącego znalazł się na pozycji nr [...] (k. 109 akt administracyjnych). Po opublikowaniu wskazanej listy Agencja [...] stycznia 2017 r. wezwała Skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie pomocy, co wydłużało termin rozpatrzenia wniosku na podstawie § 21 ust. 1 w zw. z § 19 ust. 1 i 35b rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z § 18 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli dane zawarte we wniosku mające wpływ na ustalenie kolejności przysługiwania pomocy ulegną zmianie, dokonuje się aktualizacji informacji o kolejności przysługiwania pomocy wyłącznie w przypadku, gdy z nowych danych wynika, że pomoc przysługuje w dalszej kolejności niż pierwotnie ustalona. Oznacza to, że generalnie, podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy po ustaleniu pierwszej listy rankingowej, tj. [...]lipca 2016 r., nie miał możliwości zmiany pozycji na liście w wyniku aktualizacji danych na wyższą w przypadku, np. gdy dane zawarte we wniosku uległy zmianie. Operacje, które zgodnie z ustaloną listą rankingową znajdowały się poza dostępnym limitem środków mają możliwość uzyskania środków finansowych w przypadkach, gdy: a) zostaną zwolnione środki finansowe zarezerwowane dla pomiotów ubiegających się o przyznanie pomocy, których operacje uzyskały wyższą ilość punktów, tj. dla operacji znajdujących się w limicie środków ustalonych w ramach danego naboru (posiadających wyższą pozycję na liście) albo b) w przypadku, gdy comiesięczne ustalenie limitu obliczonego zgodnie z ustalonym kursem euro dla danego miesiąca spowoduje, że kwota dostępnego limitu w złotych ulegnie zwiększeniu, Pierwszy przypadek może wystąpić np., gdy Agencja odmówi przyznania pomocy z uwagi na niespełnienie innych warunków przyznania pomocy podmiotowi, który pierwotnie znalazł się na liście podmiotów w ramach dostępnego limitu albo w przypadku, gdy podmiot ten sam zrezygnuje z ubiegania się o przyznanie pomocy. W obu przypadkach zarezerwowane dla takiego podmiotu środki zostają zwolnione a następnie zarezerwowane dla podmiotu, który znajdował się na liście rankingowej poza dostępnym limitem, zgodnie z ustaloną kolejnością. Z drugim opisanym przypadkiem mamy do czynienia w sytuacji, w której zmiana kursu euro spowoduje zwiększeniu limit środków obliczonego w złotych. Następuje wtedy zarezerwowanie tych środków dla podmiotów, które znajdowały na liście rankingowej poza dostępnym limitem zgodnie z ustaloną kolejnością oraz w ramach limitu, który uległ zwiększeniu. Agencja w terminie wynikającym z § 21 ust. 1 w związku z § 19 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego oraz § 19 ust. 1 i § 35b rozporządzenia wykonawczego dokonała weryfikacji wniosku, przyznając Skarżącemu punktację zgodnie z przesłankami nadawania punktów podmiotom wnioskującym o przyznanie pomocy wskazanym w § 16 rozporządzenia wykonawczego. Skarżący po zmianach merytorycznych we wniosku z uwagi na przedłożenie dokumentacji po wezwaniu do uzupełnieniu (uzupełnienie wniosku z 6 lutego 2017 r. — k. 60 -87 akt administracyjnych) uzyskał 3,4069 punktu a jego pozycja na liście uległa obniżeniu do miejsca nr [...] (§ 18 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego), przy czym ostatni wnioskodawca mieszczący się w limicie środków znalazł się na pozycji [...]. Skarżący uzyskał ostatecznie liczbę punktów w wysokości 3,4039 zajmując pozycję nr [...], tj. 139 miejsc poza limitem środków przeznaczonych na pomoc finansową (139 pozycji za ostatnim mieszczącym się w limicie środków wnioskodawcą) Odnosząc się szczegółowo do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że Agencja dokonała poprawnego przyznania Skarżącemu punktacji zgodnie z danym przedstawionymi we wniosku i poprawnie sklasyfikowała wniosek Skarżącego na właściwych pozycjach list rankingowych. Należy wskazać, że Skarżący ubiegał się o punkty za: 1. operację związaną ze zwiększeniem skali produkcji rolnej, której realizacja wpłynie również na zwiększenie uczestnictwa w rynku, wskazaną w § 16 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego (maksymalnie 1 punkt); 2. inwestycje, które służą ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu, wskazane w § 16 ust. 5 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego (maksymalnie 5 punktów); 3. za wiek, jeżeli w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy podmiot ubiegający się o jej przyznanie ma nie więcej niż 40 lat, kryterium z § 16 ust. 5 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego (maksymalnie 3 punkty). Skarżący uzyskała w preselekcji wniosku 4,6902 punktu: 1. 1 punkt - operację związana ze zwiększeniem skali produkcji rolnej, której realizacja wpłynie również na zwiększenie uczestnictwa w rynku, z § 16 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego (maksymalnie 1 punkt), 2. 0,6902 punktu - inwestycje, które służą ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu z 16 ust. 5 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego (maksymalnie 5 punktów), czego Skarżący nie kwestionuje; 3. 3 punkty - za wiek z uwagi na to, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy miał mniej niż 40 lat, tj. przesłanka z § 16 ust. 5 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego została spełniona. Następnie w wyniku odpowiedzi na wezwanie z [...] stycznia 2017 r. Skarżący pismem z [...] lutego 2017 r. złożył uzupełnienie wniosku. Agencja po otrzymaniu uzupełnień od Skarżącego dokonała ponownego sprawdzenia wniosku w wyniku, którego Skarżący z pierwotnie ustalonej punktacji 4,6902 uzyskał w ramach weryfikacji 3,4039 w związku z następującymi zmianami: 1. Skarżący w ramach uzupełnień dokonał zmiany w pkt IV "Opis planowanej operacji" ppkt 6 "Operacja wpłynie na zwiększenie uczestnictwa w rynku" zrezygnował z ubiegania się o to kryterium zmieniając odpowiedź z TAK na NIE, a w związku z tym przyznany w ramach preselekcji 1 punkt został usunięty z punktacji na skutek zmiany wniosku (k.65 – wniosek przesłany przy piśmie z 6 lutego 2017 r.; k. - 14 , wniosek pierwotny); 2. Skarżący dokonał zmiany również w pkt V wniosku "Zestawienie rzeczowo – finansowe operacji" w kolumnie "Wpływ na cel przekrojowy" od miejsca 4 do 7, co należało uznać za częściową rezygnację z ubiegania się o pomoc z tego kryterium, po zmianie odpowiedzi z TAK na NIE (k. 63- wniosek przesłany przy piśmie z 6 lutego 2017 r., k. 10 wniosek pierwotny), a w związku z tym punktacja uległa zmniejszeniu z 0,6902 na 0,4039. Sąd wskazuje przy tym, że podmiotem odpowiedzialnym za kompletność, poprawność i zgodność z wymogami prawa dokumentacji wniosku i planowanej operacji jest podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, jako strona postępowania W sprawie przyznania pomocy. Ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych Strona musi dochować należytej staranności przy przygotowywaniu wniosku, ponosząc odpowiedzialność za jego merytoryczna poprawność i jakość. To w gestii podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy leży przygotowanie dokumentacji aplikacyjnej tak, aby w terminie wskazanym i określonym przez rozporządzenie wykonawcze wniosek spełniał wymogi kompletności i poprawności, skutkujące uzyskaniem określonej liczby punktów, mających bezpośrednie przełożenie na pozycję na liście rankingowej. Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że Agencja powinna była poinformować Skarżącego w ściśle określonym terminie o wyniku rozpatrzenia wniosku, wypada stwierdzić, że w sytuacji, w której odmowa przyznania pomocy nastąpiła w związku z wystąpieniem przesłanki wynikającej wprost z przepisów rozporządzenia, na podstawie ogólnodostępnej listy, której wyciąg został dołączony do odpowiedzi na skargę, poinformowanie Skarżącego o odmowie przyznania tej pomocy ma charakter wtórny. W tej sytuacji uchybienie wynikającemu z § 35b rozporządzenia wykonawczego terminowi do przesłania Stronie stosownej informacji nie ma wpływu na jej treść. Reasumując stwierdzić należy, że dokonując oceny wniosku Skarżącego według obowiązujących kryteriów wyboru, organ nie naruszył przepisów prawa w sposób mający wpływ na treść tej oceny. W wyniku przeprowadzonej oceny planowana operacja uzyskała ostatecznie łącznie 3,4039, co było wynikiem zmian dokonanych przez Skarżącego w pierwotnie złożonym wniosku. Skutkowało to, zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy, odmową przyznania Skarżącemu wnioskowanej pomocy finansowej. Liczba uzyskanych punktów została zweryfikowana przez Sąd, który nie dostrzegł wadliwości w tym zakresie, jak również nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej czynności. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.