V SA/Wa 1874/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. w O. na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia postanawia odrzucić skargę Pismem z [...] września 2019 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, działając na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") pozostawił bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nadpłaty. Pismem z [...] września 2019 r. skarżąca spółka wniosła skargę na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na skargę organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie, z uwagi na bezzasadność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy tym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 k.p.a.) lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Zatem, skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. Oznacza to, że czynności wymienione w art. 64 § 2 k.p.a. (wezwanie wnoszącego podanie do usunięcia jego braków w terminie siedmiu dni, pouczenie go, że nieusunięcie tych braków w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, czy pozostawienie podania bez rozpoznania) organ podejmuje w toku wszczętego już postępowania. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), a w innych sprawach tylko wówczas, gdy ustawa szczególna tak stanowi. Właściwość sądów administracyjnych w tych sprawach dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji w wyznaczonym terminie nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. I OPS 2/13 pozostawienie podania bez rozpoznania, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., jest formą zakończenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy strona nie usunęła braków podania w terminie, mimo prawidłowego wezwania i pouczenia. Jeżeli więc organ prowadzący postępowanie pozostawia podanie bez rozpoznania, mimo że nie zachodzą przesłanki warunkujące podjęcie tej czynności materialno-technicznej (np. wezwanie organu wystosowane na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. było wadliwe - wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., II GSK 3/11), to pozostaje on w bezczynności, bo odmawia rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Na pozostawienie podania bez rozpoznania przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Wobec powyższego należało uznać, że skarga na pismo Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z [...] września 2019 r. stronie nie przysługuje i skarżąca, co najwyżej mogła złożyć skargę na bezczynność organu. Sąd zauważa, że zawarte w ww. piśmie pouczenie o przysługującej skarżącej skardze było wadliwe, gdyż taki środek zaskarżenia spółce nie przysługuje. Pouczenie to jednakże nie daje stronie uprawnienia do złożenia skargi na to pismo. Dlatego też skargę na pismo z [...] września 2019 r. jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z tym co zostało wskazane już wyżej w niniejszej sprawie, wobec pozostawienia przez organ wniosku strony bez rozpoznania, skarżącej przysługuje skarga na bezczynność organu. W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z § 3 art. 37 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia przewidzianego w powołanym wyżej art. 37 k.p.a. Ponaglenie, o którym mowa, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. i art. 128, art. 129 w zw. z art. 144 k.p.a. powinno być skierowane do organu wyższego stopnia nad organem, który nie załatwił sprawy w terminie – za pośrednictwem organu, którego przewlekłości ponaglenie dotyczy – i winno z niego wynikać co najmniej niezadowolenie ze stanu przewlekłości. Wyczerpanie przez skarżącą trybu określonego w art. 37 § 1 k.p.a. poprzez uprzednie złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, warunkowało złożenie skargi do Sądu. Ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca złożyła takie ponaglenie. Dlatego też Sąd pisma skarżącej z [...] września 2019 r. skierowanego do WSA w Warszawie, również z powyższej przyczyny, nie mógł potraktować jako skargi na bezczynność organu. Niewykorzystanie środków zaskarżenia przewidzianych odrębnymi przepisami stanowi negatywną przesłankę procesową, powodującą niedopuszczalność drogi sądowej. Złożenie skargi obarczonej powyższym uchybieniem stanowi podstawę do jej odrzucenia. Na koniec wypada ponownie zauważyć, że w piśmie z [...] września 2019 r. dokonano wadliwego lub co najmniej niepełnego pouczenia strony co do dalszego trybu postępowania. Poinformowano bowiem wyłącznie o przysługującej stronie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (która nie przysługuje – dopisek sądu). Nie pouczono natomiast o skardze na bezczynność oraz o konieczności wniesienia ponaglenia. Uwzględniając powyższy stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.