V SA/Wa 1877/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Tomasz Zawiślak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...]z siedzibą w [...] na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 kwietnia 2024 r. znak 550000/71/1990/2024/RDZ-B7-2 w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek postanawia: 1) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2) zasądzić od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz [...] kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...]z siedzibą w [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek. W skardze zawarła wniosek o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o umorzenie postępowania sądowego, ponieważ uwzględnił skargę, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl zaś art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Innymi słowy postępowanie przed sądem staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego trakcie wystąpiły zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć sprawa sądowoadministracyjna. W powołanym przepisie chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Jest bowiem zasadą, że "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie. Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia w szczególności wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego (uchylona) w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. Mając na uwadze, że organ uwzględnił złożoną przez skarżącą skargę, wskutek czego uchylił decyzję z 16 kwietnia 2025 r. i umorzył postępowanie w sprawie uznać należy, iż wyeliminowano z obrotu prawnego zaskarżone rozstrzygnięcie, a zatem zostało zrealizowane żądanie skargi. W ocenie Sądu dalsze prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w punkcie 1 sentencji. Stosownie do art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 (art. 201 § 1 p.p.s.a.). Skarżącą zastępował w postępowaniu sądowym pełnomocnik będący radcą prawnym, więc zastosowanie znajduje art. 205 § 2 p.p.s.a., stanowiący że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. W myśl § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 oraz z 2024 r. poz. 762 i 1947) w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna ani decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, stawka minimalna na zastępstwo radcy prawnego wynosi 480 zł. Skarżącej należny jest zatem zwrot kosztów postępowania w wysokości 497 zł, na które składają się koszty sądowe w postaci: wynagrodzenia radcy prawnego, który sporządził skuteczną skargę w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł (potwierdzenie uiszczenia należności – k. 9 akt sądowych) zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z częścią IV załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2111, z 2024 r. poz. 1222 i 1757 oraz z 2025 r. poz. 619). Jednocześnie podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a. skarżąca jest zwolniona od kosztów sądowych. Z tego względu, na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji.