V SA/Wa 1881/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi F. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu dostosowania gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, zamieszkują w domu o pow. ... m². Skarżący posiada gospodarstwo rolne o pow. ... ha, nie posiada przedmiotów wartościowych i oszczędności pieniężnych, a miesięczne dochody z gospodarstwa rolnego wynoszą około ... zł, żona skarżącego uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości ... zł. Z nadesłanych dokumentów wynika, iż miesięczne wydatki skarżącego związane z opłaceniem prądu, podatku rolnego, KRUS-u, wody i telefonu wynoszą około ... zł. Wydatki natomiast na utrzymanie dwóch osób - zgodnie z oświadczeniem skarżącego - ... zł. Ponadto skarżący wskazał, iż nakłady w gospodarstwie rolnym wynoszą miesięcznie ... zł, w tym zakup środków ochrony roślin i nawozów, zakup paliwa i utrzymanie sprzętu rolniczego, utrzymanie zwierząt oraz zakup obowiązkowego ubezpieczenia. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż nie posiada kont ani lokat dewizowych oraz nadesłał wyciąg z rachunku bankowego z okresu ostatnich 3 miesięcy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wyłącznie z małżonką, nie mając innych osób na utrzymaniu. Prowadzone przez niego gospodarstwo rolne jest dużych rozmiarów (ponad ... ha) i jest dla skarżącego stabilnym źródłem dochodów. Skarżący uzyskuje co miesiąc dochody z pracy w wysokości ponad ... zł, natomiast jego małżonka świadczenie emerytalne w kwocie ... zł. Ponadto skarżący otrzymuje dopłaty do gruntów rolnych tj. ... zł rocznie. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, pomimo wskazanych nakładów związanych z produkcją rolną, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, iż wnioskujący należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zważyć również należy, iż skarżący przedstawił wyłącznie zaświadczenie o wysokości dochodów z gospodarstwa rolnego, rozliczenie zużycia wody i energii, telefonu, zapłaty podatku rolnego oraz ubezpieczenia w KRUS. Nie przedstawił natomiast żadnych rachunków potwierdzających zakup środków do produkcji rolnej oraz innych nakładów w gospodarstwie rolnym we wskazanej wysokości tj. ... zł miesięcznie. Dodatkowo wskazać należy, iż z nadesłanej historii rachunku bankowego wynika, iż skarżący uzyskuje również środki finansowe w postaci zwrotu podatku akcyzowego - w maju 2010 r. w kwocie ... zł oraz wsparcie specjalne z Agenci Rynku Rolnego – sektor mleka w czerwcu 2010 r. ... zł. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.