V SA/Wa 1884/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-10

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia dokumentacji w celu oceny jej stanu majątkowego, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W oświadczeniu o stanie majątkowym przedstawił informacje o posiadanej nieruchomości rolnej, domu, hodowli bydła i dochodach z gospodarstwa. Sąd uznał, że informacje te są niewystarczające i wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżący nie dostarczył żądanych dokumentów, wskazując na wysokie koszty ich uzyskania, a następnie uiścił wpis sądowy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. S. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy S. S. Z. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i synami, posiada nieruchomość rolną o powierzchni 34,6455 ha, las (3,8120 ha), dom o powierzchni 312 m.kw. oraz inne nieruchomości (budynki inwentarskie). Podstawą utrzymania rodziny jest dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 4.900 zł. Skarżący hoduje bydło (posiada 22 sztuki bydła). Sprzęt do prowadzenia gospodarstwa (maszyny rolnicze i ciągnik zostały zakupione dzięki środkom pieniężnym uzyskanym z kredytu, który jest na bieżąco spłacany. Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny stanu majątkowego Skarżącego, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Wezwanie Skarżący odebrał w dniu 25 sierpnia 2014 r. Pismem z dnia 1 września 2014 r. (data nadania) poinformował, że nie dostarczy żądanych dokumentów w terminie wskazanym w wezwaniu, a ponadto koszt ich uzyskania jest wysoki. Dlatego Skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 200 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. Referendarz sądowy ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie Skarżącego do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawcę wykonane w zakreślonym terminie, uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Skarżący nie odpowiedział na wezwanie i nie złożył dodatkowych dokumentów. Brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Z treści pisma skierowanego do Sądu nie wynika, że Skarżący odpowie na wezwanie. Nadmienić należy, że Skarżący w dniu 29 sierpnia 2014 r. zapłacił wpis sądowy w kwocie 200 zł. W związku z powyższym, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło