V SA/Wa 1887/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2011r. sprawy ze skargi E. I. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2010r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę Pismem z dnia 19 kwietnia 2005 r., E. I. (zwany dalej: skarżącym) złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w N. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, w tym o płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2005. Rozpatrując powyższy wniosek Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. decyzją z dnia ... lutego 2006 r., nr ... przyznał skarżącemu płatność ONW w łącznej wysokości ... zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego i ustaleniu nieprzestrzegania wymogów dobrej kultury rolnej oraz wobec uznania, że producent odmówił kontroli na miejscu, organ I instancji, po wznowieniu postępowania, decyzją z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... uchylił decyzję własną z dnia ... lutego 2006 r., i odmówił przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Pismem z dnia ... listopada 2007 r. - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - powoływanej dalej jako "k.p.a.") skarżący wniósł o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z dnia ... czerwca 2006 r., ... czerwca 2006 r. oraz ... kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał na nieskuteczność powiadomienia go o kontroli, o której dowiedział się dopiero z uzasadnienia decyzji z dnia ... października 2007 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Rozpatrując powyższy wniosek Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. decyzją z dnia ... stycznia 2008 r., odmówił wznowienia postępowania w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w sprawie, Dyrektor K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia ... marca 2008 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego, nie znajdując podstaw do wznowienia postępowania. Orzekając w sprawie na skutek złożenia przez skarżącego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 275/08 oddalił skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt II GSK 67/09 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od wyroku Sądu I instancji. Następnie pismem z dnia ... lutego 2010 r., skierowanym do Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T., skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r. nr .... W jego uzasadnieniu podniósł, iż z protokołu czynności kontrolnych, który został mu przesłany wynika, że nie odmówił kontroli bo w niej nie uczestniczył – a uczestniczyć nie mógł bo nie był skutecznie zawiadomiony. Rozpatrując powyższy wniosek Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia ... kwietnia 2010 r., nr ... odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu płatności ONW. W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż fakt nieuczestniczenia skarżącego podczas kontroli na miejscu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji bowiem w trakcie postępowania wyjaśniającego organ nadzoru ustalił, iż skarżący był powiadomiony o terminach przeprowadzenia kontroli, co wynika m.in. z oświadczenia złożonego przez Z. K., w którym informuje on o powiadomieniu w dniu ... kwietnia 2006 r., skarżącego o mającej się odbyć kontroli. W ocenie organu nieobecność skarżącego podczas kontroli zasadnie została potraktowana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w decyzji z dnia ... czerwca 2006 r., na podstawie art. 23 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli ponieważ większość zobowiązań wynikających z przystąpienia do Działania: Wspieranie Działalności Rolniczej na Obszarach o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania (ONW) w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich można skontrolować jedynie poprzez weryfikację tych wymogów w obrębie siedliska oraz uzyskując w trakcie kontroli odpowiednie oświadczenie od producenta rolnego lub osoby przez niego upoważnionej. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził również, iż kwestionowana decyzja nie jest dotknięta którąkolwiek z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a., które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r. Rozpatrując złożone w sprawie odwołanie decyzją z dnia ... czerwca 2010 r. nr ... Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia ... kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Zwrócił nadto uwagę, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący został w dniu ... kwietnia 2006 r., poinformowany przez sołtysa wsi o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu odnośnie wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2005, a sporządzony na tę okoliczność protokół, stanowiący dowód w sprawie, został przekazany skarżącemu w dniu ... maja 2006 r., który nie wniósł żadnych uwag i zastrzeżeń odnośnie treści w nim zawartych. Pismem z dnia ... lipca 2010 r. skarżący złożył skargę na decyzję Prezesa ARiMR z dnia ... czerwca 2010 r. podnosząc, iż decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r., oparto wyłącznie na oczywiście fałszywym dowodzie – jedynym jaki mu przedstawiono w procesach decyzyjnych tj. sześciostronicowym protokole z kontroli pól dokonanej, jak wynika ze strony pierwszej tytułowej ... kwietnia 2006 r. roku. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia ... czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności aktu (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę z tego punktu widzenia należy uznać, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Niniejsza sprawa - prowadzona w trybie nadzwyczajnym - sprowadzała się do ustalenia, czy istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ..., enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., uchylającej decyzję dotychczasową i odmawiającą przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Postępowanie to, będące samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczone więc było przesłankami wynikającymi z art. 156 § 1 k.p.a. uzasadniającymi stwierdzenie nieważności ww. aktu administracyjnego które, jak wynika z obu wydanych w tej sprawie decyzji, w przedmiotowym postępowaniu nie wystąpiły. Wyjaśnić w tym miejscu również należy, iż stwierdzenie nieważności jest możliwe w sytuacji, gdy sama decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., a stan faktyczny i prawny sprawy nie nasuwa żadnych wątpliwości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3783/02). W orzecznictwie przyjmuje się również, że sytuacje, w których organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji administracyjnej, zostały enumeratywnie wyliczone w art. 156 § 1 k.p.a., przy czym stwierdzenie nieważności decyzji jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. (vide: wyrok NSA z 23 marca 1998 r., sygn. akt IV SA/Wa 1005/96 – Lex nr 45675. Zwrócić nadto należy uwagę, iż organy orzekające w niniejszej sprawie - prowadząc postępowanie wyjaśniające - obowiązane były uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji z... czerwca 2006 r. oraz istniejący w tej dacie stan faktyczny, biorąc przy tym pod uwagę argumentację podnoszoną przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją. W tym zakresie Sąd nie dostrzegł żadnych uchybień w kontrolowanym postępowaniu. Wprawdzie dla oceny decyzji z ... czerwca 2006 r. znaczenie miał przede wszystkim materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu zakończonym tą decyzją, ale stanowisko skarżącego zaprezentowane w trakcie postępowania o stwierdzenie nieważności również należało w tym postępowaniu uwzględnić i ocenić, co - zdaniem Sądu - zostało prawidłowo dokonane przez organy orzekające. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Prezes Agencji, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie nie zaistniała jakakolwiek przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a., skutkująca koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z ... czerwca 2006 r., na mocy której uchylono decyzję z ... lutego 2006 r. z powodu uniemożliwienia przez skarżącego przeprowadzenia w dniu ... kwietnia 2006 r., kontroli na miejscu odnośnie spełnienia wymogów zwykłej dobrej praktyki rolniczej w związku z ubieganiem się o przyznanie płatności ONW. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że podstawą przyznawania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657 z późn. zm.), które w § 2 ust. 1 określało szczegółowe warunki udzielania producentowi rolnemu płatności ONW, którymi m.in. było przestrzeganie wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, z późn. zm.)1), sprowadzających się do prowadzenia działalności rolniczej na obszarze o powierzchni co najmniej 1 ha, prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego oraz stosowaniu ogólnej dobrej praktyki rolniczej zgodnie z potrzebą ochrony środowiska i utrzymania krajobrazu wiejskiego (...). Ustalenie natomiast przestrzegania powyższych zasad zwykłej dobrej praktyki rolniczej następuje, w myśl art. 23 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., (Dz.U.WE L 141 z 30.4.2004) w trakcie przeprowadzonej kontroli na miejscu. Z kolei nieobecność producenta rolnego podczas przeprowadzanej kontroli, o której producent został wcześniej poinformowany traktowane jest jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Z akt sprawy wynika, iż skarżący był powiadomiony o planowanych terminach przeprowadzanej kontroli. Powyższe m.in. wynika z oświadczenia Z. K. (sołtysa wsi C., k-... akt adm.), w którym poinformował on skarżącego w dniu ... kwietnia 2006 r., o planowanej u niego kontroli na miejscu. Jednakże pomimo przekazania informacji skarżący nie był obecny podczas przeprowadzanej w dniu ... kwietnia 2006 r., oraz w dniu ... kwietnia 2006 r., przez inspektorów terenowych ARiMR kontroli, która to okoliczność, zgodnie z przytoczonym przepisami prawa, zasadnie została oceniona przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. w decyzji z dnia ... czerwca 2006 r., jako uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. Podkreślenia wymaga, iż nieobecność skarżącego podczas przeprowadzanych czynności kontrolnych dotyczących zobowiązań wynikających z realizacji programu Wspieranie Działalności Rolniczej na Obszarach o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania (ONW) wskazywała na brak możliwości sprawdzenia zasad, o których mowa w powyżej przytoczonym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., na co zwrócono uwagę w decyzji organu I instancji z dnia 8 kwietnia 2010 r. Wobec tego, iż nieprawidłowości związane z przeprowadzaną kontrolą, nie były znane Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w N. podczas wydawania w dniu ... lutego 2006 r., decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności ONW bowiem zostały ujawnione dopiero w dniu ... kwietnia 2006 r., zasadnie wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne wskazując, iż w powyższej decyzji nie uwzględniono wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniu ... kwietnia 2006 r. W tej sytuacji zasadnie, w ocenie Sądu, Dyrektor K. Oddziału ARiMR w T. decyzją z ... kwietnia 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w N. z dnia ... czerwca 2006 r. przyjmując, że prawidłowo w powyższej decyzji zastosowano sankcję wynikającą z art. 23 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz nie znajdując podstaw do stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Przedstawione bowiem w sprawie okoliczności nie zawierają przesłanek warunkujących uwzględnienie żądania skarżącego o stwierdzeniu nieważności decyzji. Sytuacja w której, jak skarżący twierdzi nie uczestniczył w przeprowadzanych kontrolach bowiem nie został o nich skutecznie poinformowany, mogłaby ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, przy czym podkreślenia wymaga fakt, iż sprawa będąca już przedmiotem rozważań Sądu w przedmiecie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z ... czerwca 2006 r., została prawomocnie rozpoznana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt I SA/Bd 275/08, oddalającym skargę skarżącego E. I. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Tym samym, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie przez Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nieważności decyzji nr ... z dnia ...czerwca 2006 r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach ONW. Reasumując Sąd podkreśla, że skarżący składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, świadomy był zasad przyznawania przedmiotowych płatności, czego dowodem jest złożony przez skarżącego podpis pod oświadczeniem zamieszczonym na stronie 4 wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - sekcja IX Oświadczenia i zobowiązania, że znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i skutki podejmowanych działań i zaniedbań - tak pozytywne, jak i negatywne obciążają stronę. Z tych wszystkich przyczyn, uznając zarzuty skargi za niezasadne i nie stwierdzając, aby wydane w sprawie decyzje naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.