V SA/Wa 1888/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeśli posiada już profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego ją w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym?
Ratio decidendi
Stronie nie może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli już posiada profesjonalnego pełnomocnika, który został umocowany do reprezentowania jej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Prawo pomocy w tym zakresie jest przyznawane tylko wtedy, gdy strona nie korzysta z profesjonalnej pomocy prawnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego oraz zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący wskazał na trudną sytuację finansową wynikającą z odmowy przyznania płatności obszarowych i nałożenia sankcji. Jednocześnie, skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, a odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia adwokata lub radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata oraz zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... Nr ... Znak ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wystąpił na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o ustanowienie radcy prawnego, adwokata. W uzasadnieniu wniosku oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż mieszka samotnie, jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej w wyniku odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2008 i nałożenia sankcji oraz zwrotu pobranych płatności za lata 2004-2007 z tytułu ONW. Skarżący posiada mieszkanie, nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie ... zł. W dniu ... maja 2011 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego wraz z wnioskiem o zwolnienie skarżącego od kosztów wpisu od skargi kasacyjnej. Z pełnomocnictwa złożonego do akt wynika, iż skarżący upoważnił radcę prawnego do reprezentowania i występowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym (...). W sytuacji gdy strona zatrudnia profesjonalnego pełnomocnika lub pozostaje z nim w innym stosunku prawnym nie może wnosić o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż skarżący udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania i występowania w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, radcy prawnego. Odnosząc się natomiast do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie częściowym tj. wpisu od skargi kasacyjnej uznać go należy za uzasadniony. Prawo pomocy stanowi wyjątek od zasady, iż strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.) i zostaje przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Omawiany przepis wprowadza alternatywne formy, w jakich prawo pomocy w części może być wnioskującej przyznane, zaś jej wybór pozostawia uznaniu Sądu, który dokonuje analizy sytuacji majątkowej strony. Istotnym jest jednak to, iż rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskującego udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie. Koszty sądowe obciążające wnioskodawcę w niniejszej sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Podsumowując treść złożonych przez skarżącego oświadczeń wskazać należy, iż miesięczne dochody skarżącego ze świadczenia emerytalnego wynoszą ... zł i służą zaspokojeniu jego podstawowych potrzeb życiowych. Skarżący nie będzie zatem w stanie ponieść wskazanych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło