V SA/Wa 1891/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Piszczek, Sędzia NSA Marzenna Zielińska, Asesor WSA Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia momentu nadania przesyłki pocztowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organ celny nie zebrał w sposób należyty materiału dowodowego i przedwcześnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kluczowe było ustalenie, czy przesyłka została "nadana" zgodnie z przepisami, co wymagało wydania przez operatora publicznego potwierdzenia nadania, a nie jedynie odebrania jej przez kuriera. Organ nie wykazał, czy takie potwierdzenie zostało wydane, co stanowiło naruszenie art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Spółka "N." Sp. z o.o. złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, które zostało odebrane przez kuriera w dniu 24 października 2003 r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując na datę nadania 5 listopada 2003 r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, twierdząc, że odwołanie zostało nadane w terminie, a jego zwrot przez urząd pocztowy nastąpił z winy jego pracowników. Urząd pocztowy przyznał, że nastąpiła pomyłka pracownika. Spółka złożyła pismo informujące o tej sytuacji, które organ celny potraktował jako informacyjne, a nie wniosek o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2004 r. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA -Piotr Piszczek (spr.), Sędzia NSA -Marzenna Zielińska, Asesor WSA -Michał Sowiński, Protokolant -Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi "N." Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. Uchyla zaskarżone postanowienie II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz N. Sp. z o.o. w W. kwotę 340 (trzystu czterdziestu) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2004 roku, wydanym na podstawie art. 228 §1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr. 137 ze zm.) oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 roku – Kodeks celny (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 75 , poz. 802), Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez N. Sp. z o.o. w W. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] października 2003 roku. W uzasadnieniu postanowienia organ celny wskazał, że ww. rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. przedstawiciel N. Sp. z o.o. odebrał dnia 10 października 2003 roku, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji. Odwołanie natomiast zostało nadane w urzędzie pocztowym dnia 5 listopada 2003 roku (data stempla na kopercie), a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. potwierdzeniem powyższych ustaleń są pisma urzędu pocztowego z dnia 17 i 19 listopada 2003 roku.
Postanowienie zaskarżyła N. Sp. z o.o., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi celnemu naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a mianowicie:
- art. 12 § 6 pkt 2 poprzez uznanie, że odwołanie zostało nadane z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia;
- art. 120 w związku z art. 228 § 1 pkt 2 poprzez wydanie postanowienia bez podstawy prawnej;
- art. 121 poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów celnych;
- art. 122 poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy;
- art. 162 § 1 poprzez nieprzywrócenie przez organa celne terminu do wniesienia odwołania;
- art. 163 § 2 poprzez nierozpatrzenie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania;
- art. 169 § 1 poprzez niezastosowanie się do jego treści;
- art. 187 § 1 poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- art. 191 poprzez niezastosowanie się do jego treści.
W uzasadnieniu skarżąca podała, że w sprawie nie ulega wątpliwości, że ww. decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. w kwestii ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanych leków, została jej doręczona w dniu 10 października 2003 r. W dniu 24 października 2003 r. pracownicy Rejonowego Urzędu Poczty W. O.-M. odebrali od spółki odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W.. Jak wyjaśniła skarżąca, urząd ten zapewnia – na podstawie umowy – kompleksową obsługę skarżącej w zakresie obrotu korespondencji, w szczególności zobowiązany jest do odbioru przesyłek pocztowych z siedziby Spółki. Odwołanie to zostało skarżącej zwrócone w dniu 3 listopada 2003 r. przez urząd pocztowy z informacją, że nie zostało ono doręczone adresatowi. Skarżąca wszczęła niezwłocznie postępowanie reklamacyjne, w wyniku którego Urząd Pocztowy przyznał, że przedmiotowe odwołanie nie zostało nadane w terminie z winy jego pracowników. W związku z powyższym skarżąca w dniu 25 listopada 2003 roku złożyła pismo informujące o powyższym Naczelnika Urzędu Celnego [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podnosząc dodatkowo, że wykazane rozbieżności w adresowaniu odwołania spowodowały, że nie zostało ono nadane w terminie. Wskazał również, że powołane pismo skarżącej z dnia 25 listopada 2003 roku miało charakter informacyjny, stąd organ celny nie zwracał się o jego uzupełnienie. Z tych samych przyczyn pismo to nie zostało potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając z tego punktu widzenia zaskarżone postanowienie, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie .
Po pierwsze, dokonując oceny zaskarżonego postanowienia przede wszystkim należało odnieść się do tego, czy w dniu 24 października 2003 roku, kiedy to kurier odebrał od skarżącej Spółki odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W., odwołanie to zostało "nadane" zgodnie z przepisem art. 12 § 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), jak utrzymuje Skarżąca, czy też do nadania tego nie doszło z uwagi na podniesione – w odpowiedzi na skargę – rozbieżności odnośnie adresata wskazanego na kopercie i książce nadawczej.
Zgodnie z powołanym wyżej art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej "termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało...nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego...". Słusznie przy tym Skarżąca podniosła, iż z uwagi na to, że przepisy Ordynacji podatkowej nie definiują pojęcia "nadanie", dla ustalenia znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do definicji zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188). W myśl tego przepisu pojęcie "nadanie" oznacza "polecenie doręczenia przesyłki... zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej".
Stosownie zaś do treści art.3 pkt. 19 "przesyłka polecona jest to - przesyłka rejestrowana będącą przesyłką listową, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem zawartości lub uszkodzeniem", a zgodnie z pkt.20 tegoż przepisu za "przesyłkę rejestrowaną uważa się przesyłkę przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru".
Niewątpliwe jest, że przesyłka przekazana przez Stronę kurierowi w dniu 24.10.2003r. była przesyłką poleconą. W takim wypadku umowa o świadczenie usługi pocztowej o charakterze powszechnym jest zawarta "w chwili wydania przez podmiot potwierdzenia nadania"( § 9 ust 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym – Dz. U. Nr 40 poz 173 ze zm., obowiązującego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia). Podobnie uregulowany jest moment zawarcia umowy o świadczenie usługi pocztowej o charakterze powszechnym w odniesieniu do przesyłek poleconych w obecnie obowiązującym Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych -Dz. U. Nr 5 poz 34 ( § 3 Rozporządzenia).
Z przytoczonych unormowań wynika więc, że dowodem nadania przesyłki poleconej (listowej przesyłki rejestrowanej) w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego będzie wydane przez tegoż operatora potwierdzenie nadania.
Dyrektor Izby Celnej nie wyjaśnił, czy takie potwierdzenie zostało Stronie wydane, zaskarżone postanowienie zapadło zatem przedwcześnie, z uchybieniem przez organ obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy i zebrania całego materiału dowodowego.
Kolejną kwestią, którą przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ celny winien wyjaśnić jest to, czy w przesyłkach, o których mowa w pismach Dyrektora Rejonowego Urzędu Poczty z 17 i 19 listopada 2003r. znajdowało się odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. wydanej w niniejszej sprawie. W tym celu należy zobowiązać Stronę, w trybie art. 189 §1 i 2 Ordynacji podatkowej, do przedstawienia odpowiednich dowodów.
Sąd nie podziela natomiast tych zarzutów i twierdzeń skargi, w których Strona wskazuje na swoje pismo z dnia 25 listopada 2003r. złożone w postępowaniu administracyjnym, jako na wniosek o przywrócenie terminu. Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Celnej, iż z tego pisma nie wynika w żaden sposób, że Skarżąca wnosi o przywrócenie terminu, ma ono charakter informacyjny. Gdyby Strona chciała aby przywrócić jej termin winna swoją wolę w sposób wyraźny, czy choćby dorozumiany wyrazić. Cytowany w skardze art. 169 §1 Ordynacji podatkowej nie może służyć – jak chciałaby Spółka – do przypisywania podaniom i pismom stron intencji, których one nie wyrażają. Ponadto ocena działań Skarżącej w postępowaniu administracyjnym nie może abstrahować od tego, iż jest to podmiot prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą na dużą skalę, posiadający profesjonalną obsługę. Wreszcie twierdzenia Skarżącej zawierają wewnętrzną sprzeczność, gdyż albo wniosła odwołanie w terminie, nadając w sposób prawidłowy, rodzący skutki prawne przesyłkę w polskiej placówce pocztowej, albo uchybiła terminowi bez swej winy i stara się o jego przywrócenie.
Zaskarżone postanowienie podlegało jednak uchyleniu z powodu opisanych wyżej uchybień, stanowiących naruszenie przepisów art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej i uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynika sprawy.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło