V SA/Wa 1893/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak [spr.], Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Beata Zborowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę - R. L. wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień wynikających z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz.371 z późn. zm.) z tytułu uwięzienia w hitlerowskim obozie w Oświęcimiu. Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].11. 2002 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].01.2003 r. odmówiono R. L. przyznania uprawnień kombatanckich. Organ uznał, iż wnioskodawca nie przedstawił dostatecznych dowodów potwierdzających jego pobyt w obozie w Oświęcimiu. Polski Czerwony Krzyż w piśmie z dnia [...] stycznia 1999 r., Państwowe Muzeum w Oświęcimiu w piśmie z dnia [...] stycznia 1992 r. nie potwierdziły pobytu wnioskodawcy w obozie w Oświęcimiu. Świadkowie J. R. i L. G. stwierdzili w oświadczeniach, że R. L. przebywał na robotach przymusowych, nie potwierdzali zaś faktu przebywania w obozie . Dnia [...].01.2005 r. do Urzędu wpłynął wniosek, który został zakwalifikowany przez Kierownika Urzędu jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art.154 § 1 kpa. Decyzją z dnia [...].02.2005r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji własnej. W wyniku rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].02.2005r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż stosownie do art. 16 § l ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach określonych Kodeksie. Z powyższego przepisu - wyrażającego zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynika, że decyzja taka nie może być w zasadzie wzruszona w trybie postępowania administracyjnego, z wyjątkami ściśle określonymi w przepisach k.p.a. Jednym z takich wyjątków jest przepis art. 154 kpa., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Kierownik wskazał, iż co prawda przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie definiują pojęcia "słuszny interes strony", to jednak nie można uznać za słuszny interes strony w świetle art. 154 kpa, jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. W szczególności organ wskazał, iż z treści zeznań R. L. wynika, iż w 1940r. został wraz z rodziną wysiedlony miejscowości W. i wywieziony do pracy przymusowej na terytorium III Rzeszy. Następnie w 1944r. wszyscy zostali wywiezieni do obozu w Oświęcimiu. Na potwierdzenie w/w okoliczności zainteresowany przedstawił szczątkowe oświadczenia świadków L. G. oraz J. R. Kierownik zwrócił uwagę na fakt, iż świadkowie ci nie posiadają uprawnień kombatanckich. W ocenie organu oświadczenia świadków są niewiarygodne i nie mogą stanowić podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Nadto Kierownik Urzędu zauważył, iż z przedstawionych dowodów w postaci zaświadczenia Państwowego Muzeum Oświęcim Brzezinka z dnia [...].01.1992r. wynika, iż nazwisko zainteresowanego nie figuruje w aktach byłych więźniów obozu. Podobnej treści pismo informujące o braku jakichkolwiek informacji o pobycie w obozie w Oświęcimiu wystosował Polski Czerwony Krzyż w dniu [...].01.1999r. Ponadto w piśmie z dnia [...].04.1996r. pochodzącym z Międzynarodowej Służby Poszukiwań Arolsen wynika, iż brak jest jakichkolwiek danych na temat matki zainteresowanego M. L. Kierownik Urzędu poinformował nadto, iż podnoszona przez stronę okoliczność pobytu na robotach przymusowych w III Rzeszy nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) i nie może zostać potraktowana jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. L. wniósł o uchylenie decyzji z [...] maja 2005r. i przyznania mu uprawnień kombatanckich. Podniósł, iż do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich dostarczył wszystkie posiadane dowody. Nadto zarzucił organowi, iż nie uwzględnił wniosku o przesłuchanie wnioskodawcy i zgłoszonych przez niego świadków. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona nieuzasadniona. Jak słusznie wskazał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych art. 16 § 1 k.p.a. statuuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych stanowiąc, że uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko przypadkach określonych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Jedną z możliwości zmiany decyzji ostatecznej daje art. 154 k.p.a. Zgodnie z jego § 1 decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji państwowej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Należy jednak mieć na uwadze, że w tym postępowaniu przedmiotem postępowania nie są zarzuty badane w trybie odwoławczym, ale tylko dwie ww. podstawy. Z omawianych przepisów również wynika, że do organu administracji orzekającego w sprawie należy ocena, czy w konkretnej sytuacji interes społeczny lub słuszny interes strony przemawia za wzruszeniem decyzji ostatecznej. Z powyższych uwag wynika więc, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony ( por. wyrok NSA z 05.11.1998 r. sygn. akt III SA 1745/97 LEX nr 44723, wyrok NSA z 13.08.1997 r. sygn. akt III SA 854/96 LEX nr 30615 ). Wbrew wymienionym wyżej zasadom, skarżący domagając się uchylenia decyzji ostatecznej z [...].07.2000 r. nie wskazał na żadne fakty, które nie byłyby już przedmiotem oceny w ostatecznie zakończonym postępowaniu głównym (rozpoznawczym). W istocie bowiem skarżący domagał się ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich, co w rozpoznawanej sprawie nie było możliwe. Nie wyłącza to, rzecz jasna, możliwości kwestionowania tych decyzji w innych trybach nadzwyczajnych, o których mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jeśli więc w tym stanie faktycznym i prawnym, organ orzekający nie znalazł podstaw do uznania, że za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub też słuszny interes skarżącego, to ocenę tę uznać należy za uzasadnioną. Należy też zauważyć, iż taką ocenę poprzedziła także szczegółowa analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i Sąd podziela wnioski wynikające z tej analizy - Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie faktu przebywania w obozie koncentracyjnym . Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.