V SA/Wa 1893/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. N. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych oddala skargę. Dnia (...) r. do P. Oddziału Regionalnego ARiMR został złożony wniosek o dofinansowanie na operację w zakresie działania 2.5 "Akwakultura świadcząca usługi środowiskowe", znak (...), w którym M. J. N. w części IV wskazał miejsce realizacji operacji położone w obrębie ewidencyjnym W., gmina C., działki ewidencyjne nr (...) i (...) i (...). Wnioskodawca określił we wniosku o dofinansowanie tytuł prawny działek (...) i (...) jako własność i podał nr elektronicznej księgi wieczystej (...) z adnotacją "posiadanie samoistne". Jako tytuł prawny do działki ewidencyjnej nr (...) położonej w obrębie W., gmina C. Wnioskodawca podał własność i podał nr elektronicznej księgi wieczystej (...) z adnotacją "małżeńska wspólność ustawowa". W trakcie weryfikacji wniosku o dofinansowanie stwierdzono rozbieżności pomiędzy informacjami podanymi w tym wniosku i wynikającymi z podanych w nim numerów elektronicznych ksiąg wieczystych, a stanem faktycznym. Pismem z dnia (...)/06/2018 r. wezwano Wnioskodawcę do złożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomościami na cel związany z realizacją operacji na działkach ewidencyjnych o nr (...) i (...), które zadeklarowano w części IV wniosku o dofinansowanie. W odpowiedzi na wezwanie, dnia (...)/07/2018 r.została złożona korekta wniosku o dofinansowanie, w której Wnioskodawca zadeklarował położone w obrębie ewidencyjnym W., gmina C., jedynie działki ewidencyjne nr (...) i (...), wskazując jako przysługujący tytuł prawny własność i podając nr elektronicznej księgi wieczystej (...) z adnotacją "posiadanie samoistne". Równocześnie złożył wyjaśnienia oraz zaświadczenie z Sądu Rejonowego z dnia (...).03.2018 r. o wpływie do I Wydziału Cywilnego sprawy o zasiedzenie działek i wyznaczonym terminie rozprawy. W trakcie analizy wniosku o dofinansowanie stwierdzono, że sprawa nie została rozstrzygnięta przez Sąd, a dostarczone zaświadczenie z Sądu Rejonowego nie stwierdza wymaganego prawa do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji. Pismem z dnia (...)/08/2018 r. ponownie wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków lub złożenia wyjaśnień, wzywając m.in. do złożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji. Poinformowano Wnioskodawcę o danych zawartych w podanej we wniosku elektronicznej księdze wieczystej, z których wynika, że prawo własności do przedmiotowych działek przysługuje W. G. W dniu (...)/09/2018 r. została złożona korekta wniosku o dofinansowanie, oświadczenie wnioskodawcy o posiadaniu samoistnym spornej nieruchomości oraz wypis i wyrys z rejestru gruntów, gdzie w części forma władania wpisano własność W. G. Natomiast w dniu (...)/09/2018 r. zostało dodatkowo złożone postanowienie Sądu Rejonowego w C. dotyczące udzielenia zabezpieczenia poprzez wpisanie w dziale III księgi wieczystej (...) ostrzeżenia o toczącym się na wniosek M. J. N. i A. K. N. postępowania w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości m.in. w zakresie nieruchomości, na której Wnioskodawca zamierza realizować przedmiotową operację. W ocenie ARiMR Wnioskodawca nie dostarczył kopii dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji, konsekwencją czego było wydanie rozstrzygnięcia zawartego w piśmie z dnia (...) września 2018 r. znak: (...) odmawiającego przyznania pomocy. W uzasadnieniu tegoż pisma organ wskazał m. in. że zgodnie § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 lutego 2017 r, w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej oraz wysokości stawek tej pomocy na realizację działań w ramach Priorytetu 2 - Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej, innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (Dz. U. poz. 515 ze zm.), "Pomoc na realizację operacji w ramach działania akwakultura świadcząca usługi środowiskowe w zakresie wsparcia wykorzystania tradycyjnych lub przyjaznych środowisku praktyk i technik w chowie i hodowli ryb przyznaje się posiadaczowi obiektu chowu lub hodowli ryb, który zobowiąże się do realizowania przez 5 lat zobowiązań wykraczających poza podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej (...)’’. Na podstawie § 40 ust. 2 rozporządzenia, do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty, w postaci papierowej, potwierdzające dane zawarte wniosku o dofinansowanie, które są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem nr 4 (pkt 5 pptk 5) załącznikiem do wniosku jest kopia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji - w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji. W ocenie organu przedłożone przez stronę dokumenty nie potwierdzają prawa strony do dysponowania przedmiotową nieruchomością i jej posiadania w zakresie wskazanym w § 1 23 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 40 ust. 2 ww. rozporządzenia i załącznikiem 4 do tego rozporządzenia. Organ podkreśla że § 23 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 40 ust. 2 ww. rozporządzenia i załącznikiem 4 do tego rozporządzenia zawiera wymóg złożenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością i posiadanie tej nieruchomości w zakresie § 23 ust. 1 rozporządzenia. Nie jest zatem wystarczające oświadczenie, nie będącego właścicielem wnioskodawcy, iż jest on posiadaczem samoistnym, bowiem oświadczenie takie nie może zostać uznane za dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością. Agencja przyjmuje przedstawiony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że wyrok o zasiedzenie ma charakter deklaratoryjny, a zasiedzenie następuje z mocy prawa. Jednak sam fakt wystąpienia do Sądu o zasiedzenie nieruchomości nie stanowi potwierdzenia, że takie zasiedzenie miało miejsce i Wnioskodawca stał się właścicielem nieruchomości. Nie ma znaczenia przy tym czas jaki upłynął od śmierci wpisanego do ksiąg wieczystych właściciela, a ma znaczenie czas faktycznego władania nieruchomością przez obecnego posiadacza. Bieg posiadania Państwa N. ma początek (...).12.2016 r. i nie jest to czas wystarczający aby została spełniona jedna z przesłanek zasiedzenia. Nie stanowi takiego potwierdzenia także prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w C. o udzieleniu zabezpieczenia poprzez nakazanie wpisania w księdze wieczystej ostrzeżenia o toczącym się na wniosek małżonków N.postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości. Wnioskodawca podniósł także, że płaci podatki od spornej nieruchomości. Jednak opłata podatku nie świadczy o samoistności posiadania, ale jest to okoliczność, która powinna podlegać analizie łącznie ze wszystkimi faktami, które stanowią podstawę oceny prawnej charakteru posiadania nieruchomości. ARiMR wskazuje, że w złożonych w piśmie z dnia (...)/09/2018 r. wyjaśnieniach Wnioskodawca sam oświadczył, że na posiedzeniu Sądu w grudniu 2018 r. "z dużą prawdopodobnością zostanie stwierdzone nabycie własności przez Wnioskodawców". W ocenie ARiMR taki stan nie uprawnia jednak do stwierdzenia, że Wnioskodawca dowiódł, iż wraz z małżonką są posiadaczami spornych działek lub ich właścicielami. Przedstawione przez Wnioskodawcę dokumenty nie stwierdzają w ocenie ARiMR nabycia prawa własności spornych działek. Nie uprawdopodobniają tez posiadania ich zależnego czy samoistnego. Dokumenty te świadczą jedynie o woli Państwa N. bycia w przyszłości właścicielami przedmiotowych nieruchomości. Zdaniem organu nie jest wystarczającym dokumentem dla strony także decyzja z dnia (...)/04/2017 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii o zarejestrowaniu działalności S.M. w Z. w zakresie prowadzenia łowiska i o nadaniu numeru działalności weterynaryjnej. Powyższe wskazuje bowiem na wolę małżonków dysponowania nieruchomością. Za dokument taki mógłby zostać uznany, potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji, odpis z ksiąg wieczystych - jednak informacje wskazane w prowadzonej dla spornych gruntów księdze wieczystej nr (...) (a także w wypisie z rejestru gruntów z dnia (...)/01/2018 r.) nie potwierdzają posiadania spornych gruntów przez stronę. Agencja podnosi, że dwukrotnie wezwała Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie spornych działek, zaś ten nie udowodnił posiadania w zakresie wskazanym w cyt. § 23 ust. 1 rozporządzenia w zw. z § 40 ust. 2 i załącznikiem 4 do rozporządzenia, w szczególności nie złożył dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nimi. Agencja podkreśla, że zgodnie z § 46 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy wnioskodawca pomimo ponownego wezwania nie usunął braków lub nie złożył wyjaśnień w wyznaczonym terminie. Agencja nie przyznaje pomocy. Rozstrzygnięcie wyżej opisane zaskarżył M. N. zarzucając mu błędną wykładnie prawa poprzez wadliwą kwalifikację posiadania samoistnego w księdze wieczystej (...) prowadzonej dla stawu m. w Z. gdzie wpisana jako właścicielka jest osoba nieżyjąca od 1966 r., Potencjalni spadkobiercy tej osoby nie są mu znani i nie wie czy istnieją. Posiadacz samoistny jest jego zdaniem właścicielem nieruchomości, a sądowe stwierdzenie zasiedzenia tylko potwierdza pierwotne nabycie własności do którego już doszło. Organ prowadzący postępowanie bezpodstawnie żądał tytułu prawnego chociaż go przedstawił. Na prowadzenie działalności rybackiej zgodnie z zasadami działania 2.5 "Akwakultura świadcząca usługi środowiskowe" poniósł dodatkowe koszty związane z wymogami tego działania. Odbył specjalistyczne szkolenie, na które musiał dojechać do P. pod W.. Kosił dwukrotnie brzegi stawu w okresie wegetacyjnym. Kosił również roślinność wynurzoną w toni wodnej. Dokonywał zarybienia i tworzył miejsca rozrodu dla ryb. Wszelkie te czynności wykonywał aby wypełnić zobowiązania wynikające z pakietu 2.5. gdyż przekraczają one dobrą praktykę rybacką. Pozbawienie go wsparcia tylko z powodu wadliwie zakwalifikowanego przez P. Oddział ARiMR posiadania samoistnego naraża go na poważne straty. Ponadto J. A. - Kierownik Biura Wsparcia Inwestycyjnego działała prawdopodobnie bez upoważnienia Prezesa ARiMR, gdyż pod zaskarżonym pismem widnieje jej podpis wraz z zajmowanym stanowiskiem służbowym bez podania- prawnego umocowania do występowania w imieniu Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wniósł o ponowne przeanalizowanie sprawy i przyznanie wnioskowanej pomocy, gdyż jest to tylko zwrot poniesionych kosztów za wykonanie praktyk dodatkowych, które wykonał w dobrej wierze w zaufaniu do Rzeczpospolitej Polskiej i stanowionego przezeń prawa. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że szczegółowe warunki i tryb przyznania oraz wypłaty i zwrotu pomocy na realizację działania "Akwakultura świadcząca usługi środowiskowe" określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy finansowej oraz wysokości stawek tej pomocy na realizację działań w ramach Priorytetu 2 - Wspieranie akwakultury zrównoważonej środowiskowo, zasobooszczędnej. innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy, zawartego w Programie Operacyjnym "Rybactwo i Morze" (dalej: rozporządzenie wykonawcze). Rozporządzenie to zostało wydane na postawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz. U. 2017.1267). Zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego ,pomoc na realizację operacji w ramach działania akwakultura świadcząca usługi środowiskowe w zakresie wsparcia wykorzystania tradycyjnych lub przyjaznych środowisku praktyk i technik w chowie i hodowli ryb przyznaje się posiadaczowi obiektu chowu lub hodowli ryb, który zobowiąże się do realizowania przez 5 lat zobowiązań wykraczających poza podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej. Z kolei stosownie do § 40 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego do wniosku o dofinansowanie dołącza się dokumenty, w postaci papierowej, potwierdzające dane zawarte we wniosku o dofinansowanie, które są określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Z załącznika nr 4 (pkt 5 ppkt 5) do rozporządzenia wynika, iż załącznikiem do wniosku o przyznanie pomocy jest kopia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji - w przypadku gdy wymaga tego specyfika operacji. Zdaniem tak organu jak i sądu z cytowanego wyżej § 23 ust. 1 rozporządzenia wynika, że wnioskodawca ubiegający się o pomoc na realizacje operacji w ramach działania "Akwakultura świadcząca usługi środowiskowe" powinien być posiadaczem obiektu chowu lub hodowli ryb, który zobowiąże się do realizowania przez 5 lat zobowiązań wykraczających poza podstawowe zasady dobrej praktyki rybackiej. (z przepisu tego wynika, iż może to być zarówno posiadanie samoistne jak i posiadanie zależne). W przypadku zarówno posiadania samoistnego, jak i zależnego, wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku o dofinansowanie dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji. Skarżący takiego dokumentu nie przedłożył. Nie jest nim bowiem oświadczenie skarżącego, iż jest samoistnym posiadaczem działek o numerach 186 i 195, nie jest także decyzja z dnia (...) kwietnia 2017 r. wydana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii o zarejestrowaniu działalności Staw M. w Z., czy też opłacenie podatków od tych działek, a już z pewnością nie może nim być wypis i wyrys z rejestru gruntów gdzie w części forma władania wpisano własność W. G. Bez znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje także postanowienie Sądu Rejonowego w C. dotyczące udzielenia zabezpieczenia poprzez wpisanie w dziale lII księgi wieczystej (...) ostrzeżenia o toczącym się na wniosek A. K. N. i M. J. N.postępowaniu w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości m. in o numerze (...) i (...). Zdaniem sądu żaden z dokumentów z akt sprawy nie stwierdza prawa do dysponowania nieruchomością na cel związany z realizacją operacji, do którego złożenia obliguje § 40 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w związku z załącznikiem nr 4 do tego rozporządzenia. Poza tym stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy to strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz składać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek (ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne). Twierdzenie skarżącego, iż jest on właścicielem nieruchomości, niepoparte właściwymi dokumentami - nie jest wystarczające, nie jest wystarczające także wystąpienie do Sądu z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia jak i postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia poprzez wpisanie ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości. Nie sposób zgodzić się ze skarżącym jakoby podpisana pod zaskarżonym rozstrzygnięciem J. A. działała bez upoważnienia Prezesa ARiMR. Osobie tej (zob. k 164 akt adm.) zostało udzielone przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pełnomocnictwo m. in. do "podejmowania rozstrzygnięć w trakcie postępowania w sprawach przyznania pomocy oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1267)". Mając zatem na względzie powyższe sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.