V SA/Wa 1894/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. J. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz A. J. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. J. złożył skargę na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] stycznia 2011 r. A. J. złożył wniosek do Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznanie mu pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" na realizację operacji dotyczącej priorytetu: Środki towarzyszące restrukturyzacji sektora mleczarskiego, o którym mowa w art. 16a ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Celem operacji miało być rozwinięcie produkcji mleka w gospodarstwie. Pismem z [...] marca 2011 r. wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień w zakresie określonym w jego 11 punktach. Wnioskodawca uzupełnił wniosek we wskazanym kierunku w wyznaczonym terminie, w tym wyjaśnił potrzebę zakupienia wskazanego we wniosku sprzętu, na który zamierzał przeznaczyć środki uzyskane z pomocy, o którą się ubiegał. Pismem z [...] maja 2011 r. wnioskodawca ponownie został wezwany do złożenia wyjaśnień związanych z treścią dostarczonych przez niego zaświadczeń wystawionych przez Agencję Rynku Rolnego a dotyczących wielkości skupionego od niego ilości mleka i przysługującej mu kwoty mlecznej. W szczególności organ zwrócił uwagę na to, że na dzień 1 kwietnia 2010 r. przysługiwała mu kwota mleczna w wysokości 109200 kg a na skutek transakcji nabycia kwoty mlecznej wartość ta wzrosła do 150001 kg. W związku z tym faktem organ zażądał wyjaśnienia od wnioskodawcy uzasadnienia zakupu kwoty mlecznej w nawiązaniu do ilości krów mlecznych i ich wydajności oraz do dostarczenia dokumentów potwierdzających zawarcie umów w zakresie zwiększenia przysługującej kwoty mlecznej. Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie złożył dwie decyzje Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego stanowiące zatwierdzenie zakupu przez wnioskodawcę od rolników dodatkowych ilości mleka zwiększających posiadaną przez niego kwotę mleczną, wyjaśnienia uzasadniające konieczność jej powiększenia i faktury z różnych okresów potwierdzające ilość sprzedanego mleka. Pismem z [...] czerwca 2011 r. Agencja ARiMR poinformowała wnioskodawcę o odmowie przyznania mu pomocy finansowej, o którą ubiegał się we wniosku. Agencja wyjaśniła, że w trakcie weryfikacji wniosku stwierdzono, że wysokość Indywidualnej Kwoty mleka przysługującej wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy (150001 kg ), nie jest adekwatna do wielkości produkcji mlecznej w gospodarstwie. Dane zawarte we wniosku o przyznanie pomocy i Planie Rozwoju Gospodarstwa, nie wskazywały na wzrost potencjału produkcyjnego odpowiadającego Kwocie Indywidualnej przysługującej na dzień złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Organ dodał, że dokumenty wydane przez Spółdzielnię Mleczarską M. dowodzącą wielkości skupu mleka od wnioskodawcy również potwierdziły, że zakup dodatkowej KI mleka, był nieuzasadniony w stosunku do posiadanego potencjału produkcyjnego. ARiMR podał, że w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do zasadności operacji, która ma być finansowana ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa zgodnie z treścią art. 21 ust.3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 64,poz.427 ze zm.) na wnioskodawcy, tymczasem jego wyjaśnienia nie były dostateczne. Odwołując się do treści § 15a ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007.193.1397 ze zm.) organ wskazał, że stanowi on o zasadach ustalania kolejności przyznawania pomocy w zależności od ilości punktów przyznanych wnioskowi, co w przypadku dysponowania kwotą mleczną w granicach 150000 -200000 kg pozwala na przyznanie od 9 do 10 punktów, przy czym w przypadku kwoty indywidualnej 150000 kg przyznaje się 10 punktów, a dla pozostałych wysokości kwoty indywidualnej proporcjonalnie mniej do 9 punktów. Organ wskazał ponadto na treść § 7 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia i przypomniał, że pomoc przyznaje się na operację obejmującą wyłącznie inwestycje określone w Programie, w szczególności uzasadnioną ekonomicznie, w tym pod względem jej kosztów, oraz zapewniającą osiągnięcie i zachowanie celów działania. Wskazał, że Agencja zobowiązana jest zapewnić, że wydatki będą dokonywane w sposób celowy i oszczędny ponieważ środki pomocowe finansowane są z budżetu Unii Europejskiej w związku z czym podlegają szczególnej ochronie. W związku z tym Agencja ma obowiązek wykluczyć ryzyko, że w celu osiągnięcia nienależnych korzyści, wnioskodawcy mogliby tworzyć sztuczne warunki, o których mowa w art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25 z 28 I. 20011,str.8). Z treści przepisu wynika, że nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Wnioskodawca pismem z [...] czerwca 2011 r. skierowanym do Prezesa ARiMR wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa W piśmie zakwestionował, ażeby zakup przez niego dodatkowej kwoty mlecznej stanowił o stworzeniu sztucznych warunków zwiększających możliwość wykonania operacji opisanej we wniosku ażeby otrzymać nieuzasadnioną pomoc. Podkreślił, że inwestycje w postaci maszyn, które ma zamiar kupić za uzyskane środki bez wątpienia przyczynią się do bardziej właściwego zagospodarowania posiadanych gruntów rolnych, polepszenia stanu łąk, pastwisk i uzyskiwania lepszej paszy, ponieważ będzie mógł efektywniej i gruntowniej gospodarować niezależnie od pomocy sąsiadów. Ponadto na efektywność gospodarowania bez wątpienia wpłynie okoliczność, że przed złożeniem wniosku jego żona stała się właścicielką 4 ha gruntu, które będzie mógł wykorzystywać do celów zwiększenia produkcji mleka. Pismem z [...] czerwca 2011 r. A. J. został poinformowany, przez Agencję, że nie doszło do naruszenia prawa przez organ. W piśmie odniesiono się ponownie do złożonego wniosku i możliwości udzielenia pomocy finansowej przez Agencję wskazując, że ocena dokonana przez Agencję jest trafna i brak jest podstaw do udzielenia wnioskodawcy pomocy, w sytuacji w której stworzył on sztuczne warunki do jej uzyskania, ponieważ nie wykazał ażeby jego gospodarstwo posiadało moce zdolne do wyprodukowania wskazywanej Kwoty Indywidualnej. A. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie z [...] czerwca 2011r., mocą którego odmówiono udzielenia mu pomocy finansowej. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie treści § 7 ust 1 pk1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2007.193.1397 ze zm.) poprzez jego błędna wykładnię, polegającą na tym, że organ za jednoznaczne z nie osiągnięciem zakładanego celu operacji, uznał wskazanie wyższej KI mleka aniżeli faktycznie wykorzystywana w gospodarstwie rolnym podczas gdy użyta w rozporządzeniu definicja "zwiększenie produkcji mleka", jest szersza i obejmuje nie tylko jego faktyczne zwiększanie a cel operacji ma być osiągnięty w ciągu 5 lat, § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w związku z brakiem wskazania przez organ jakich warunków udzielenia pomocy wnioskodawca nie spełnił, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich poprzez przyjęcie, że wnioskodawca stworzył sztuczne warunki do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że zakup dodatkowej Kwoty Indywidualnej mleka spowodował, że skarżący zapewnił sobie 43 miejsce na liście ubiegających się o pomoc, w sytuacji gdy dotychczas posiadana kwota pozwoliłaby mu na zajęcie około 1400 miejsca na liście. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, ponieważ odmowa udzielenia pomocy skarżącemu jest przedwczesna. Przede wszystkim należy wskazać, że w toku rozpoznawania wniosku doszło do naruszenia zasad związanych z jego prawidłową weryfikacją określoną w treści § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. Jak wynika z materiału dowodowego wnioskodawca był wzywany dwukrotnie do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia wniosku ale w treści pierwszego wezwania z 28 marca 2011 r., nie żądano od wnioskodawcy wyjaśnień, ani dowodów związanych z zakupem dodatkowej KI mleka, mimo, że okoliczność ta budziła wątpliwości organu, czemu dał on wyraz w drugim wezwaniu z [...] maja 2011 r. Zaznaczenia przy tym wymaga, że dane dotyczące posiadanej Kwoty Indywidualnej mleka, były organowi znane już w dacie pierwszego wezwania ponieważ wynikają one zarówno z treści samego wniosku jak i dołączonych do niego zaświadczeń ARR z [...] stycznia 2011 r. jak i Spółdzielni Mleczarskiej M. z [...] grudnia 2010 r. W tym stanie rzeczy należy uznać, że w zakresie wspomnianej okoliczności, której ocena okazała się kluczowa dla rozstrzygnięcia organu, wnioskodawca wzywany był do udzielenia informacji jedynie raz, co jest niezgodne z treścią § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. Dopiero bowiem gdy wnioskodawca mimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunie wszystkich braków w terminie, Agencja na podstawie § 14 ust. 5 w/w rozporządzenia, nie przyznaje pomocy a przepis art. 22 ust. 3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich stosuje się odpowiednio. W przypadku wnioskodawcy co prawda, nie zastosowano wprost treści § 14 ust. 5 rozporządzenia ponieważ wnioskodawca usunął wszystkie braki, z tym jednak, że organ powołując obowiązek udzielania przez stronę wszelkich wyjaśnień określoną w treści art. 21 ust.3 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, stwierdził niedostateczność wyjaśnień wnioskodawcy udzielonych w sprawie. Pozwoliło to organowi na zastosowanie jako podstawy odmowy udzielenia pomocy art. 22 ust.3 ustawy z 7 marca 2007 r. w zw. z § 7 ust. 1 pkt 1 i § 7 ust. 2 rozporządzenia z 17 października 2007 r., czyli powołanie się na brak spełnienia warunków jej udzielenia. Skarżący kwestionuje tę okoliczność uznając, że w istocie nie wskazano w rozstrzygnięciu, jakich wymogów wynikających z treści obowiązujących przepisów, przede wszystkim określonych w treści § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007 r. nie spełnił. W rzeczywistości jednak z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że powodem odmowy udzielenia pomocy, było zastosowanie treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzania procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, czyli stworzenie przez wnioskodawcę sztucznych warunków określonych dla spełnienia operacji opisanej we wniosku celem uzyskania pomocy finansowej – co wnioskodawca przecież kwestionuje. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w zakresie udzielonej pomocy powinno zostać poprzedzone dokładnym podaniem powodów, dla których organ w świetle treści wniosku wraz z załącznikami jest zdania, że bez wątpienia wnioskodawca stworzył sztuczne warunki celem uzyskania pomocy. Należy bowiem zauważyć, że co do zasady, nie ma zakazu zwiększenia KI mleka przed złożeniem wniosku ponieważ nie można wykluczyć, że sytuacja w gospodarstwie tego istotnie wymaga. W tym stanie rzeczy uznanie przez organ, że taka okoliczność istnieje, powoduje konieczność szczegółowego jej ocenienia w kontekście danych gospodarczych dotyczących funkcjonowania gospodarstwa rolnego podanych we wniosku, biorąc pod uwagę to, że proponowana we wniosku operacja będzie realizowana przez 5 lat i ma co do zasady doprowadzić do rozwinięcia produkcji mleka zgodnie z treścią § 7 ust. 1b w zw. z ust. 1a i ust. 1 pkt 3 tego przepisu. W myśl § 7 ust. 1 pkt 3a chodzi o to, że udzielona pomoc ma doprowadzić do poprawy ogólnych wyników gospodarstwa w tym wzrostu wartości dodanej brutto w gospodarstwie (GVA), w szczególności w wyniku racjonalizacji technologii produkcji lub wprowadzenia innowacji, zmiany profilu lub skali produkcji, poprawy jakości produkcji lub zwiększenia wartości dodanej produktu, co najmniej o 10 % w odniesieniu do roku bazowego w okresie 5 lat od dnia przyznania pomocy przez Agencję, czyli chodzi tu nie tylko o możliwe ilościowe podniesienie wielkości produkcji ale i jakościowe. Nakazuje to wnikliwe odniesienie się do treści wniosku i wyjaśnień skarżącego co do tego, że realizacja operacji określonej we wniosku ma polegać na intensyfikacji produkcji pasz, a co za tym idzie produkcji mleka, a przyczynić się do tego ma m.in. zwiększenie o ok. 4 ha powierzchni gospodarstwa rolnego. Dopiero odniesienie się do treści wniosku może doprowadzić do jednoznacznego stwierdzenia, że skarżący spełni bądź nie, cele operacji, a zwiększenie KI mleka, jest lub nie jest stworzeniem sztucznych warunków celem uzyskania dobrej punktacji kwalifikującej do uzyskania pomocy, mimo braku rzeczywistych możliwości osiągnięcia zwiększonej jego sprzedaży, i że było to widoczne już na etapie składania wniosku. Brak wyjaśnienia istniejących wątpliwości w sposób jednoznaczny powoduje, że w ocenie Sądu sprawa nie dojrzała w chwili obecnej do rozstrzygnięcia, co doprowadziło do naruszenia przepisów prawa wskazanych przez Sąd. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 200 p.p.s.a uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i zasądził na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego.