V SA/Wa 1896/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant sekr. sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) zawarte w piśmie z [...] kwietnia 2013r. o odmowie przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] października 2011r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wpłynął wniosek K. B. (dalej: "skarżąca") o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013. Wnioskowi został nadany numer [...]. Przeprowadzona przez organ weryfikacja wniosku o przyznanie pomocy oraz załączonych do niego dokumentów wykazała, iż zachodzi potrzeba usunięcia braków i złożenia dodatkowych wyjaśnień. Braki w dokumentacji dołączonej do wniosku dotyczyły m.in. niedostarczenia dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie postępowania ofertowego na realizację zadań o wartości przekraczającej netto 50 000 zł oraz kosztorysu inwestorskiego na planowane do wykonania roboty budowlane. W związku z powyższym, pismem z dnia [...] lipca 2012r. skarżąca została poinformowana o konieczności uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania pisma. W odpowiedzi skarżąca nadesłała część dokumentów, zwracając się jednocześnie z prośbą o przedłużenie terminu na dostarczenie brakującej dokumentacji. Organ zawiadomił skarżącą o wydłużeniu terminu na wykonanie czynności do dnia 13 września 2012 r. W dniu 14 września 2012r. do [...] OR ARiMR wpłynęły dokumenty stanowiące pierwsze uzupełnienie wniosku o przyznanie pomocy. W wyniku analizy przedłożonej dokumentacji stwierdzono, iż wniosek o przyznanie pomocy w dalszym ciągu wymaga uzupełnienia oraz złożenia wyjaśnień, w szczególności w kwestii potwierdzającej przeprowadzenie postępowania ofertowego na realizację zadań o wartości przekraczającej netto 50 000 zł, oraz kosztorysu inwestorskiego na planowane do wykonania roboty budowlane. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] grudnia 2012r. skarżąca została ponownie wezwana do uzupełnienia wniosku, złożenia poprawnych dokumentów oraz wyjaśnień w terminie 21 dni kalendarzowych od dnia otrzymania tego pisma. W przedmiotowym piśmie wskazano, jakie dokumenty należy dostarczyć oraz jakie wyjaśnienia należy złożyć. Pismem z dnia 13 stycznia 2013 r. skarżąca została zawiadomiona o wyrażeniu zgody na wydłużenie terminu na wykonanie ww. czynności. Kolejne uzupełnienia przedłożone przez Skarżącą wpłynęły do [...] OR ARiMR w dniu 28 stycznia 2013r. W wyniku analizy dostarczonej dokumentacji stwierdzono, że wniosek o przyznanie pomocy złożony w przedmiotowej sprawie nie kwalifikuje się do dalszej oceny, z uwagi na niedostarczenie kompletnych i prawidłowych uzupełnień - w szczególności nie zostały dostarczone zapytania ofertowe wysłane do co najmniej 3 dostawców wraz z potwierdzeniem ich wysłania oraz trzy odpowiadające zapytaniom ofertowym oferty na zakup lub wykonanie zadania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty, natomiast przedłożony kosztorys inwestorski na planowane do wykonania roboty budowlane wykazywał się niespójnością z pozycjami i danymi finansowymi ujętymi w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] kwietnia 2013r. znak [...] organ, działając na podstawie art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r. poz. 173, dalej: "ustawa o wspieraniu")), odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego PROW na lata 2007-2013, ze względu na zaistnienie okoliczności określonych w § 18 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883, z późn.zm., dalej: "rozporządzenie z 17 lipca 2008r."). W uzasadnieniu organ wskazał, że pomimo ponownego wezwania do usunięcia pozostałych nieprawidłowości, wnioskodawczyni nie usunęła nieprawidłowości i nie dostarczyła brakujących dokumentów wymienionych w piśmie o uzupełnienie [...] z dnia [...]-12-2012 r. w zakreślonym terminie, w szczególności: 1. Zapytań ofertowych wysłanych do co najmniej 3 dostawców wraz z potwierdzeniem ich wysłania. 2. Trzech odpowiadających zapytaniom ofertowym ofert na zakup lub wykonanie zadania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty. 3. Decyzji, pozwoleń lub opinii organów administracji publicznej wymaganych w związku z realizacją operacji, których uzyskanie jest możliwe przed realizacją operacji w tym, m.in.: dokumentacji związanej z przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko - jeżeli dotyczy. 4. Kosztorysu inwestorskiego (oryginał) na wszystkie planowane do wykonania roboty budowlane zgodnie z zestawieniem rzeczowo-finansowym we wniosku - sporządzonego metodą właściwą dla planowanego sposobu wykonania robót zgodnie z projektem budowlanym, zawierającego wszystkie elementy zgodnie z Załącznikiem 1 do instrukcji wypełniania Wniosku o przyznanie pomocy. 5. Wniosku o przyznanie pomocy w wymienionych poniżej punktach zgodnie z zaleceniami instrukcji wypełniania wniosku:Pkt.l3;Pkt.l4.2-14.4;Pkt.l5; Pkt.16; Pkt.l7;Pkt.IIIA; Pkt.l8;Pkt.22; Pkt.24; Pkt.V;Pkt.VI; Pkt.VII. Nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, skarżąca wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa, wskazując na nieprawidłowości w działaniu organu. Pismem z dnia [...] czerwca 2013r. znak [...], wydanym w wyniku przeprowadzonej analizy wezwania do usunięcia naruszenia prawa stwierdzono, że w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia [...] października 2011r. nie doszło do naruszenia prawa przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z czym brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wyraziła swoje niezadowolenie, wskazując na nierówne traktowanie przez organ wszystkich wnioskodawców oraz zbyt krótkie terminy do uzupełnienia wniosku. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia stosownej dokumentacji. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie przywołując argumentację prezentowaną we wcześniejszych pismach kierowanych do skarżącej w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz.270, dalej "p.p.s.a."), Sąd rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydanego w trybie art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi § 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008 r. Zgodnie z jego treścią, jeżeli wnioskodawca, pomimo ponownego wezwania do usunięcia braków, nie usunął wszystkich braków w terminie, Agencja nie przyznaje pomocy. Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o wspieraniu, dotyczący odmowy przyznania pomocy, stosuje się odpowiednio. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007—2013 określa rozporządzenie z dnia 8 lipca 2008 r. (Dz.U. Nr 138, poz. 868, z późn. zm.). W § 34 powołanego rozporządzenia wskazano, iż w zakresie nieuregulowanym w rozporządzeniu do przyznania i wypłaty pomocy na operacje, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o wspieraniu, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy określające szczegółowe warunki i tryb przyznania pomocy finansowej w ramach odpowiednich działań. Zastosowanie w sprawie znajdują zatem przepisy zawarte w rozporządzeniu z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia z 17 lipca 2008r., jeżeli wniosek o przyznanie pomocy zawiera inne niż określone w ust. 1 i 2 nieprawidłowości lub braki, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do ich usunięcia w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. W przypadku, gdy wnioskodawca, pomimo wezwania do usunięcia nieprawidłowości lub braków, o których mowa w ust. 3 nie usunął w terminie wszystkich nieprawidłowości lub braków, Agencja wzywa wnioskodawcę, w formie pisemnej, do usunięcia pozostałych nieprawidłowości lub braków w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarżąca została prawidłowo dwukrotnie wezwana w pismach z dnia [...] lipca 2012r. znak [...] oraz z dnia [...] grudnia 2012r. znak [...] do dostarczenia ofert od 3 dostawców na zakup lub wykonanie zadań, których planowany koszt w kwocie netto przekracza 50 000 zł zakupów u jednego dostawcy wraz z uzasadnieniem wyboru oferty oraz do przedłożenia kosztorysu inwestorskiego na planowane do wykonania roboty budowlane. W uzasadnieniu wezwań zawarto wskazanie, że postępowanie ofertowe należy przeprowadzić zgodnie z zasadami określonymi w Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy. Wyjaśniono wnioskodawcy, co oferta powinna zawierać. Wskazano, że oferty muszą odpowiadać treści tego, co zostało ujęte w zapytaniu ofertowym. Ponadto poinformowano wnioskodawcę, iż w przypadku uzyskania ofert w walutach innych niż złote do przeliczenia kursu należy przyjąć kurs sprzedaży waluty Narodowego Banku Polskiego z dnia wystawienia oferty. Wskazano również, iż w przypadku zmiany cen sprzętu/maszyn wynikających z wybranych ofert niezbędna jest korekta wniosku i Ekonomicznego Planu Operacji w części finansowej. W ocenie Sądu, powyższe wezwania w należyty sposób precyzowały braki wniosku i sposób ich uzupełnienia. Organ w treści wezwań prawidłowo powołał się przy tym na zapisy Instrukcji wypełniania wniosku o przyznanie pomocy, która zawierała uszczegółowienie wymagań określonych w mających w rozpoznawanej sprawie zastosowanie przepisach rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz rozporządzenia z dnia 8 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007–2013. Na prośbę skarżącej dwukrotnie także organ przedłużał termin do nadesłania stosownych dokumentów i wyjaśnień. Pomimo wyraźnego zwrócenia uwagi na zaistniałe braki wniosku skarżąca nie wywiązała się z obowiązku dostarczenia zapytań ofertowych wysłanych do co najmniej 3 dostawców wraz z potwierdzeniem ich wysłania oraz trzech odpowiadających zapytaniom ofertowym ofert na zakup lub wykonanie zadania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty. Powyższy brak został wskazany przez Agencję już na etapie pierwszego wezwania do uzupełnienia wniosku i złożenia wyjaśnień (pismo z dnia [...] lipca 2012 r.). Jego nieuzupełnienie, pomimo powtórnego wezwania do dostarczenia wymaganych dokumentów, wiązało się z odmową przyznania wnioskowanej pomocy finansowej na podstawie § 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008r.. Ponadto, jak słusznie zauważył organ, dostarczony na etapie drugiego uzupełnienia kosztorys inwestorski nie identyfikuje wszystkich pozycji oraz danych finansowych zawartych w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, które zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy muszą być ze sobą spójne. Powyższe nieprawidłowości uniemożliwiły właściwą weryfikację wniosku, względem którego dalsze uzupełnienia nie było już możliwe. Przepis § 18 ust. 3 w związku z § 18 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008r. ogranicza bowiem procedurę rozpatrywania wniosku w ten sposób, że możliwe jest co najwyżej dwukrotne wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stwierdzonych braków oraz do złożenia wyjaśnień. W przypadku zaś, gdy pomimo dwukrotnego wezwania do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca nie usunął w zakreślonych terminach wszystkich nieprawidłowości lub braków, Agencja jest zobowiązana do odmowy przyznania pomocy na podstawie § 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy (k. 538), w przypadku zadania, którego planowany koszt netto przekracza 50 000 zł, wnioskodawca jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie ofertowe i dostarczyć zapytania ofertowe wysłane do co najmniej 3 dostawców wraz z potwierdzeniem ich wysłania oraz 3 odpowiadające im oferty na zakup lub wykonanie zadania wraz z uzasadnieniem wyboru oferty. Postępowanie ofertowe ma na celu zbadanie rynku w aspekcie możliwości nabycia maszyny/urządzenia o wymaganych parametrach technicznych i cechach jakościowych, rozeznanie go w zakresie występujących cen oraz wskazanie najkorzystniejszego, wg wnioskodawcy dostawcy danego dobra. Wymóg przeprowadzenia postępowania ofertowego znajduje umocowania w regulacji art. 24 ust. 2 lit. d) rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L z 28.01.2011 r., str. 8, z późn. zm.), zgodnie z którym kontrole administracyjne wniosków o wsparcie obejmują w szczególności weryfikację racjonalności zaproponowanych kosztów, którą ocenia się za pomocą odpowiedniego systemu oceny, takiego jak koszty referencyjne, porównanie różnych ofert lub komitet oceniający. W powyższym kontekście podkreślenia wymaga, iż w zestawieniu rzeczowo- finansowym operacji (k. 16, 276 akt admin.) koszt zakupu środka transportu został określony na kwotę znacznie przewyższającą kwotę 50 000 zł. A zatem wskazany wyżej zakup winien zostać poprzedzony przeprowadzeniem postępowania ofertowego. Niewywiązanie się z tego obowiązku przez skarżącą uniemożliwiało weryfikację racjonalności wydatku, jaki wykazany został w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 w związku z art. 22 ust. 2 ustawy o wspieraniu, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ubiegając się o udzielenie pomocy na sfinansowanie określonego kosztu wnioskodawca winien zatem wykazać, iż koszt ten zostanie poniesiony zgodnie z zasadami gospodarowania środkami publicznymi, a więc w sposób racjonalny i oszczędny, co wiąże się z potrzebą ustalenia na etapie badania postępowania ofertowego, czy zaproponowany koszt odpowiada warunkom cenowym panującym na rynku danego produktu. Podmiotem odpowiedzialnym za zapewnienie kompletności, poprawności i zgodności z wymogami prawa wniosku i planowanej operacji jest wnioskodawca jako strona postępowania w sprawie przyznania pomocy. Wnioskodawca, ubiegając się o wsparcie finansowe ze środków publicznych, musi dochować należytej staranności w uzyskaniu i przedłożeniu właściwych dokumentów niezbędnych do oceny spełniania kryteriów przyznania pomocy, ponosząc odpowiedzialność za ich poprawność oraz terminowość, zgodnie z określonymi przez Agencję wymaganiami. Odnosząc się do zarzutów skargi, iż wyznaczone przez ARiMR terminy na uzupełnienie wniosku były zbyt krótkie, należy wyjaśnić, że terminy te wynikają z obowiązujących przepisów prawa, dlatego Agencja nie jest uprawniona do ich swobodnego przesuwania. Istnieje wprawdzie możliwość przedłużenia zakreślonego w wezwaniu terminu, ale wymagana jest tutaj uzasadniona prośba ze strony wnioskodawcy. Zasada taka dotyczy wszystkich wnioskodawców, a zatem twierdzenia skarżącej, jakoby inni wnioskodawcy byli względem niej faworyzowani należy ocenić jako bezpodstawne. Reasumując, w opinii Sądu, zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie, jak też postępowanie ARiMR było dokonane z poszanowaniem zasad postępowania w takich sprawach, określonych w art. 21 i 22 ustawy o wspieraniu, nie naruszało też przepisu § 18 ust. 5 rozporządzenia z dnia 17 lipca 2008r. Ocena sprawy była wyczerpująca i nie przekraczała zasad dopuszczalnej swobody w ocenie materiału dowodowego. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało oddalić skargę jako niezasadną.