V SA/Wa 1896/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Łukasz Jarocki (spr.), Protokolant sekr. sąd. - Agnieszka Ciszek, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr DIH-3.55.2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku wynikającego z ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług oddala skargę. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: organ, Prezes UOKiK) decyzją z 15 kwietnia 2024 r., nr DIH-3.707.30.2024.MB, uchylił w całości decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (dalej: WIIH) z 12 stycznia 2024 r., nr KHU.8361.301.2023.TK.KWP. Jednocześnie Prezes UOKiK orzekł co do istoty sprawy, nakładając na przedsiębiorcę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, strona, spółka) karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Kara została nałożona w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w miejscu sprzedaży detalicznej należącym do skarżącej. Nieprawidłowości polegały na uwidocznieniu cen towarów oferowanych w ramach promocji w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm.; dalej: kpa), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312; dalej: uoih), a także art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168; dalej: uoctu). Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujący stan sprawy. W dniach 11–19 października 2023 r. inspektorzy WIIH przeprowadzili kontrolę w sklepie należącym do skarżącej. W jej trakcie ustalono, że we wszystkich 10 rodzajach produktów objętych kontrolą obowiązująca cena promocyjna była równa najniższej cenie tych towarów z okresu 30 dni poprzedzających wprowadzenie obniżki. W związku z tym stwierdzono, że sposób prezentacji cen był niejednoznaczny i budzący wątpliwości, co naruszało przepisy art. 4 ust. 1 i 2 uoctu. Pismem z 20 października 2023 r. WIIH skierował do skarżącej wystąpienie pokontrolne, w którym przedstawiono ustalenia z przeprowadzonej kontroli. Jednocześnie zawnioskowano o wyjaśnienie przyczyn stwierdzonych nieprawidłowości oraz wskazanie działań naprawczych mających na celu ich wyeliminowanie. Pismem z 8 listopada 2023 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne strona przedstawiła swoje stanowisko, w którym nie kwestionowała ustaleń faktycznych dokonanych przez WIIH. Nie zgodziła się jednak z wnioskami inspektorów, wskazując, że w niniejszym przypadku nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. Z uwagi na to spółka wniosła o niewszczynanie postępowania w sprawie nałożenia kary, a w razie wszczęcia takiego postępowania o jego umorzenia z uwagi na bezprzedmiotowość. WIIH poinformował skarżącą, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu i w jego toku nie stwierdzono przesłanek do uznania go za bezprzedmiotowe, w związku z czym nie podlega umorzeniu. Organ I instancji decyzją z 12 stycznia 2024 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1 500 zł w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi podczas kontroli. Jako podstawę prawną wydania tej decyzji wskazano art. 6 ust. 1 uoctu oraz art. 104 § 1 i 2 kpa, w związku z § 6 Zarządzenia nr PO.110.13.2013 WIIH z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie upoważnienia pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku do podejmowania, wydawania oraz podpisywania decyzji, postanowień, dokumentów i korespondencji w imieniu Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gdańsku. Pismem z 29 stycznia 2023 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżoną decyzją Prezes UOKiK uchylił w całości decyzję z 12 stycznia 2024 r. i orzekł co do istoty sprawy, nakładając na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Kara została nałożona w związku z nieprawidłowościami stwierdzonymi w miejscu sprzedaży detalicznej należącym do skarżącej. Nieprawidłowości polegały na niejednoznacznym i budzącym wątpliwości uwidocznieniu cen przy 10 rodzajach towarów oferowanych po obniżonych cenach, co stanowiło naruszenie obowiązku wynikającego z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 uoctu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes UOKiK wskazał, że ustalenia kontroli stanowiły podstawę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 uoctu. Jednocześnie zaznaczył, że organ I instancji, wydając decyzję z 12 stycznia 2024 r., odniósł się do naruszenia przepisów art. 4 ust. 1 i ust. 2 uoctu. W ocenie organu nie ma wątpliwości, że skarżąca naruszyła przepisy uoctu, Prezes UOKiK, wydając zaskarżoną decyzję, ocenił stopień naruszenia obowiązków jako wysoki. Jednocześnie wskazał, że WIIH prawidłowo obliczył wielkość obniżki względem najniższej ceny, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Prezes UOKiK uwzględnił również, że strona nie była wcześniej karana, oraz wziął pod uwagę wielkość obrotów i przychodów na podstawie informacji przekazanych przez stronę. Ponadto odniósł się do zarzutów podniesionych przez skarżącą w odwołaniu. Zdaniem Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f kpa. Organ podkreślił, że nałożona kara pieniężna w wysokości 1 500 zł nie została wymierzona w maksymalnej wysokości, lecz w kwocie stanowiącej 7,5% maksymalnej kwoty wynoszącej 20 000 zł, przewidzianej ustawowo. Wymierzona kara spełnia jednak w sposób właściwy funkcje dyscyplinujące, represyjne oraz prewencyjne, zapobiegając przyszłym naruszeniom prawa. Spółka ww. decyzję Prezesa UOKiK zaskarżyła w całości, zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 4 ust. 1 i 2 uoctu poprzez błędną wykładnię, tj. stwierdzenie, że komunikowanie ceny promocyjnej, równej najniższej cenie z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, a jednocześnie niższej od ceny regularnej, nie stanowi obniżki ceny, podczas gdy z treści art. 4 ust. 1 i 2 ustawy nie wynika, że cena promocyjna powinna być niższa od ceny, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki; b) art. 4 ust. 1 i 2 uoctu poprzez błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że prezentowanie promocji obliczonej w odniesieniu do cen regularnych nie może zostać uznane za uwidocznienie ceny towaru w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen oraz że przedsiębiorca jest zobowiązany do obliczania korzyści dla konsumenta w odniesieniu do najniższej ceny z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, podczas gdy obowiązek taki nie wynika z przepisów ustawy; c) art. 6 ust. 1 uoctu poprzez błędne zastosowanie, tj. uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy i w konsekwencji wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł z powodu stwierdzenia nieprawidłowości polegających na uwidocznieniu cen przy 10 towarach oferowanych po obniżonych cenach w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości, podczas gdy ceny zostały uwidocznione prawidłowo; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a) art. 7a § 1 w zw. z art. 6 kpa oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 236; dalej: upp) poprzez ich niezastosowanie i nierozstrzygnięcie istniejących wątpliwości co do treści normy prawnej w zakresie definicji "informowania o obniżeniu ceny towaru" na korzyść spółki; b) art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne zastosowanie polegające na uchyleniu decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez nałożenie na spółkę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł, podczas gdy z uwagi na zaistnienie przesłanek do umorzenia postępowania, organ powinien był uchylić decyzję organu I instancji w całości oraz umorzyć postępowanie w I instancji w całości. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania w całości oraz o zwrot kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, zgodnie z § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzeka przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: ppsa). Istota sporu sprowadza się do oceny, czy skarżąca, informując o obniżeniu cen 10 rodzajów towarów objętych kontrolą, uwidoczniła ceny w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 6 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 uoctu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 uoctu, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Stosownie do art. 4 ust. 2 uoctu, w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi należy uwidocznić, obok informacji o obniżonej cenie, także informację o najniższej cenie tego towaru lub usługi, obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Przepis art. 6 ust. 1 uoctu przewiduje, że w przypadku niewykonania obowiązków określonych w art. 4 ust. 1–5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na przedsiębiorcę karę pieniężną w drodze decyzji, przy czym jej maksymalna wysokość wynosi 20 000 zł. Ustalony przez organ stan faktyczny nie budził wątpliwości co zostało potwierdzone w stanowisku skarżącej wyrażonym w pismach z 13 i 22 listopada 2023 r. Z protokołu kontroli oraz załączonej do niego dokumentacji fotograficznej wynika, że w przypadku 10 rodzajów towarów objętych kontrolą na etykiecie obok napisu "PROMOCJA" podano m.in.: – cenę danego towaru, którą należało uiścić w przypadku chęci jego zakupu (dalej: cena rzeczywista); – inną cenę nazwaną przez skarżącą "ceną regularną"; oraz – cenę wskazaną jako "najniższa cena z 30 dni przed obniżką". W każdym przypadku cena rzeczywista była równa najniższej cenie z 30 dni przed obniżką i jednocześnie niższa od ceny określonej przez skarżącą jako "cena regularna". Sąd nie ma wątpliwości, że poprzez umieszczenie na etykiecie towaru napisu "PROMOCJA" oraz zamieszczenie innej, wyższej ceny określonej jako "cena regularna" skarżąca sugerowała potencjalnemu nabywcy, że cena towaru została obniżona. W rzeczywistości jednak cena, którą należało zapłacić za towar, była równa najniższej cenie obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Sąd stwierdza, że zastosowanie zwrotu reklamowego "PROMOCJA" oraz umieszczenie na etykiecie obok ceny, którą należało zapłacić za towar, innej, wyższej ceny określonej jako "cena regularna", która mogła stanowić dla potencjalnego nabywcy punkt odniesienia, spowodowało, że cena towaru została uwidoczniona w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Okoliczność, że poniżej mniejszym drukiem wskazano najniższą cenę z 30 dni przed obniżką, która nominalnie była równa cenie należnej za dany towar, nie eliminuje niejednoznaczności i wątpliwości wynikających z przedstawionego sposobu uwidaczniania cen. Uwidoczniony na etykiecie zwrot reklamowy "PROMOCJA" sugeruje, że cena towaru została obniżona w stosunku do wcześniej obowiązującej ceny. Sąd stwierdza, że użycie takiego zwrotu lub innego o podobnym charakterze (np. "obniżka", "okazja") powinno odnosić się do najniższej ceny danego towaru, obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, zgodnie z art. 4 ust. 2 uoctu. W związku z tym należy uznać, że zastosowanie zwrotu reklamowego "PROMOCJA" w sytuacji, gdy cena, którą potencjalny nabywca miał zapłacić, była równa najniższej cenie towaru obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, prowadziło do dwuznaczności i mogło wprowadzać konsumenta w błąd. Przepisy krajowe zawarte w art. 4 ust. 1 i ust. 2 uoctu, stanowią bezpośrednią implementację art. 6a ust. 1 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. UE. L z 1998 r. Nr 80, str. 27 ze zm.; dalej: dyrektywa 98/6/WE). Warto podkreślić, że art. 6a został wprowadzony do dyrektywy 98/6/WE w drodze późniejszej nowelizacji dokonanej na podstawie art. 2 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta (Dz. U. UE. L z 2019 r. Nr 328, str. 7; dalej: dyrektywa wprowadzająca). Zgodnie z motywem 1 dyrektywy wprowadzającej art. 169 ust. 1 oraz art. 169 ust. 2 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE) stanowią, że Unia ma się przyczyniać do osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony konsumentów poprzez środki, które przyjmuje na podstawie art. 114 TFUE. Art. 38 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej stanowi, że w politykach Unii zapewnia się wysoki poziom ochrony konsumentów. Z kolei w motywie 2 dyrektywy 98/6/WE wskazano, że konsumentom należy zapewnić wysoki poziom ochrony. Wspólnota powinna wnieść w ten poziom wkład, prowadząc szczególne działania wspierające i uzupełniające politykę prowadzoną przez państwa członkowskie dotyczącą dokładnego, przejrzystego i jednoznacznego informowania konsumentów o cenach oferowanych im produktów. Zgodnie z art. 6a ust. 1 dyrektywy 98/6/WE, w każdym ogłoszeniu o obniżce ceny podaje się wcześniejszą cenę stosowaną przez podmiot gospodarczy przez określony okres przed zastosowaniem obniżki ceny. Natomiast zgodnie z art. 6a ust. 2 tej dyrektywy, wcześniejsza cena oznacza najniższą cenę stosowaną przez podmiot gospodarczy w okresie, który nie może być krótszy niż 30 dni przed zastosowaniem obniżki ceny. W sentencji wyroku z 26 września 2024 r. w sprawie C-330/23 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że art. 6a ust. 1 i 2 dyrektywy 98/6/WE należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby obniżka ceny produktu ogłaszana przez podmiot gospodarczy w formie albo wartości procentowej, albo zwrotu reklamowego mającego na celu podkreślenie korzystnego charakteru ogłoszonej ceny, została ustalona na podstawie 'wcześniejszej ceny' w rozumieniu ust. 2 tego artykułu. Z pkt 26 tego wyroku wynika, że interpretowanie art. 6a ust. 1 dyrektywy 98/6/WE w ten sposób, że w ogłoszeniu o obniżkach cen wystarczyłoby podać "wcześniejszą cenę" w rozumieniu ust. 2 tego artykułu jako zwykłą informację, przy czym taka obniżka nie byłaby rzeczywiście ustalana na podstawie tej ceny, umożliwiłaby przedsiębiorcom, wbrew temu szczególnemu celowi (wynikającemu z motywu 2 dyrektywy 98/6/WE), wprowadzenie konsumentów w błąd poprzez ogłoszenia o obniżkach cen, które nie są prawdziwe, co jest sprzeczne z samym celem tego art. 6a. Wbrew twierdzeniom skarżącej, zarzuty naruszenia przez organ art. 4 ust. 1 i ust. 2, a także art. 6 ust. 1 uoctu, są bezzasadne. Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym informowanie o obniżeniu ceny towaru lub usługi powinno odnosić się do najniższej ceny tego towaru lub usługi, jaka obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Jest to cena określona w art. 4 ust. 2 u.o.c.t.u. Zastosowanie jako punktu odniesienia innej ceny, w szczególności równej bądź wyższej od najniższej ceny obowiązującej w tym okresie, prowadzi do niejednoznacznego i budzącego wątpliwości sposobu uwidaczniania obniżek cen. Takie działanie stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 uoctu. Zdaniem sądu organ prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 4 ust. 1 i ust. 2 uoctu, a w konsekwencji zasadnie, na podstawie art. 6 ust. 1 uoctu, wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 1 500 zł. Sąd stwierdza, że zarzut naruszenia art. 7a § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 11 ust. 1 u.p.p. jest bezzasadny z uwagi na brak wątpliwości co do treści normy prawnej. Jak wskazano powyżej, art. 4 ust. 1 i ust. 2 u.o.c.t.u., stanowiący implementację art. 6a ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 98/6/WE, należy interpretować w zgodzie z motywem 2 tej dyrektywy oraz orzecznictwem TSUE, w tym wyrokiem z 26 września 2024 r. w sprawie C-330/23. TSUE jednoznacznie rozstrzygnął kwestię dotyczącą sposobu interpretacji treści art. 6a ust. 1 i 2 dyrektywy 98/6/WE. Sąd, rozpoznając zaskarżoną decyzję, nie stwierdził żadnych innych nieprawidłowości, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które podlegałyby obowiązkowi badania z urzędu. Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.