V SA/Wa 190/17

Straszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. Spółka z o.o. F. G. C. z siedzibą w O. M. wystąpiła z wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od opłat sądowych w całości. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy Spółki wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi 431.638,91 zł, natomiast wysokość straty za ostatni rok obrotowy wyniosła 3.116.315,44 zł. Skarżąca wskazała, iż nie posiada rachunku bankowego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż Spółka nie posiada środków pieniężnych, ani środków trwałych, które mogłaby spieniężyć. Posiadane automaty do gier zostały zajęte przez urzędy celne, co uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej, a w efekcie zarobkowania. Spółka nie posiada zdolności kredytowej, a jedyny wspólnik odmówił jej dokapitalizowania. Wskazano nadto, że trudności finansowe Spółki mają charakter trwały, istnieją od dłuższego czasu, co uniemożliwiło poczynienie oszczędności na poczet ewentualnych kosztów związanych z prowadzeniem sporów sądowych. Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenie poprzez nadesłanie określonych dokumentów finansowych. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone skarżącej Spółce w dniu [...] r. (potwierdzenie na k. 30 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Rozpoznając przedmiotowy wniosek uznano, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za jego uwzględnieniem. Na wstępie wskazać należy, iż skarżąca Spółka wielokrotnie występowała z wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości bądź w części. Dotychczasowe postępowania w przedmiocie prawa pomocy kończyły się negatywnie dla skarżącej, bowiem zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również Naczelny Sąd Administracyjny, nie znajdowały podstaw do uznania, że Spółka zasługuje na skorzystanie z tej nadzwyczajnej instytucji (vide: postanowienia NSA: z dnia 19 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 961/15, z dnia 2 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 9/16, z dnia 17 lutego 2016 r. o sygn. akt 117/16, z dnia 8 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 217/16 i II GZ 218/16, czy z dnia 5 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GZ 275/16 i inne dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić jednakże należy, iż wcześniejsze orzeczenia zapadały po analizie stanu majątkowego Spółki w latach 2014-2015, dokonanej w oparciu o przedłożone przez nią dokumenty finansowe pochodzące z tego okresu. We wniosku będącym przedmiotem niniejszego postępowania, skarżąca przedstawiła natomiast dane dotyczące jej aktualnej sytuacji majątkowej, które różniły się od oświadczeń składanych we wcześniejszych postępowaniach, a jednocześnie nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych. Z tych powodów nie można było dokonać oceny wniosku biorąc pod uwagę nieaktualne już dokumenty finansowe, które Spółka przedłożyła do zainicjowanych uprzednio postępowań, lecz koniecznym okazało się wezwanie jej do udokumentowania aktualnej sytuacji majątkowej. Mając zatem na uwadze, iż wnioskująca nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, referendarz sądowy nie ma możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. W konsekwencji powoduje to, że wniosek Spółki nie może zostać uwzględniony. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11). Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r. o sygn. akt II GZ 318/10). Należy również podkreślić, iż referendarz sądowy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GZ 774/13). Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.