V SA/Wa 1900/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-04

Skład orzekający: Anna Nasiłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika)?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest przesłanką do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, skarżąca nie dopełniła tego obowiązku. Posiada ona majątek (nieruchomość rolną) i źródła dochodu (emerytura), a także dochody członków rodziny, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała swoje dochody z emerytury, dochody byłego męża oraz dochód syna z pracy w gospodarstwie, a także informacje o posiadanej nieruchomości rolnej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji i złożenia dokumentów, jednak skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie: ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata albo radcy prawnego. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy A. G. (dalej: "skarżąca" lub "strona") wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z synem oraz byłym mężem. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha oraz budynek gospodarczy z częścią socjalną. Do dochodów zaliczyła świadczenia emerytalne: własne w wysokości 880,60 zł i męża w wysokości 790 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 186 zł oraz dochód syna z pracy w gospodarstwie (nie wskazała wysokości dochodu). Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego skarżącej, wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia dodatkowych dokumentów. Skarżąca odebrała przesyłkę, ale nie odpowiedziała na wezwanie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako P.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Na podstawie art. 258 § 1 P.p.s.a czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., można wezwać stronę skarżącą do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane okoliczności. Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy natomiast ocenia przedstawione informację i nie spoczywa na nim obowiązek udowadniania, że strona środki na pokrycie kosztów sądowych jednak posiada. W ocenie referendarza sądowego informacje przedstawione we wniosku złożonym na formularzu PPF nie były wystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Dlatego na podstawie art. 255 P.p.s.a. skarżąca została wezwana do przedstawienia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Nie przedstawiła bowiem informacji oraz dokumentów, o które została wezwana na podstawie art. 255 P.p.s.a. uznać więc należy, iż skarżąca nie wykazała, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżąca nie jest pozbawiona majątku i posiada źródła dochodu. Skarżąca wykazała, że posiada nieruchomość rolną ([...] ha) oraz budynki gospodarcze oraz uzyskuje emeryturę. Dochody uzyskują również członkowie rodziny skarżącej. Syn pracuje w gospodarstwie rolnym ,a jej były mąż otrzymuje świadczenie emerytalne. Mając na uwadze, że skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie i nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, nie było możliwe podjęcie innego rozstrzygnięcia, ponieważ brak dodatkowych informacji uniemożliwił porównanie wysokości obciążeń finansowych z jakimi wnioskodawca powinien się liczyć w postępowaniu sądowym z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło