V SA/Wa 1900/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-15

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Piotr Piszczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy płatność rolnicza została przyznana na skutek błędu organu, ale błąd ten mógł zostać wykryty przez rolnika, istnieje obowiązek zwrotu nienależnie pobranych środków, nawet jeśli decyzja o zwrocie została doręczona po upływie 12 miesięcy od daty płatności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności istnieje, nawet jeśli decyzja o zwrocie została doręczona po upływie 12 miesięcy od daty płatności, pod warunkiem, że błąd organu mógł zostać wykryty przez rolnika. W sytuacji, gdy rolnik zadeklarował we wniosku powierzchnię przekraczającą rzeczywistą powierzchnię kwalifikującą się do płatności, nie spełnia on przesłanki uzasadniającej odstąpienie od obowiązku zwrotu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. Decyzją z listopada 2009 r. przyznano jej płatność w wyższej kwocie, która następnie została wypłacona. Po stwierdzeniu nieważności tej decyzji, wydano nową decyzję przyznającą płatność w niższej kwocie. Prezes ARiMR ustalił następnie kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 532,32 zł. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak powiadomienia o konieczności zwrotu w terminie 12 miesięcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; oddala skargę. Przedmiotem postępowania prowadzonego przed WSA w Warszawie jest skarga A.G.(dalej: "skarżąca") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nadmiernie pobranych płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2009 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009. W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] listopada 2009 r. decyzję Nr [...] o przyznaniu płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości 3.680,35 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, w wysokości 3.067,22 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 365,03 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 613,13 zł. W związku z ustaleniami dokonanymi po wydaniu i doręczeniu skarżącej decyzji z [...] listopada 2009 r., że powierzchnię uprawnioną do płatności określono na nieprawidłowym poziomie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystąpił do Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor M. Oddziału Regionalnego w dniu [...] lipca 2011 r. wydał decyzję Nr [...] stwierdzającą nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że przyznanie skarżącej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. płatności na rok 2009 nastąpiło bez uwzględnienia wielkości maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej numer [...] , co stanowiło rażące naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 2a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170. poz. 1051 ze zm.). Od decyzji z dnia [...] lipca 2011 r. skarżąca nie wniosła odwołania. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji z [...] listopada 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przeprowadził ponowną weryfikację wniosku o przyznanie płatności na rok 2009. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2009. Organ wyjaśnił, że ustalenia nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach z obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. W związku z dokonanymi ustaleniami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wydał w dniu [...] października 2011 r. decyzję Nr [...] , w której przyznał skarżącej płatność na rok 2009 w wysokości 3.148,03 zł, w tym jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości 2.534,90 zł pomniejszoną o kwotę 719,91 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 613,13 zł. W związku z wydaniem powyższej decyzji skarżąca utraciła uprawnienie do części kwoty wypłaconej na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2009 roku. Organ poinformował skarżącą, że różnica pomiędzy kwotami płatności w zakresie JPO przyznanymi na mocy unieważnionej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] listopada 2009 r., a kwotami tych płatności przyznanymi decyzją z [...] października 2011 r. przekracza równowartość kwoty 100 euro, tj. kwoty 422,95 zł, a zatem w odniesieniu do wskazanych schematów pomocowych zostanie ustalona kwota nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, a w konsekwencji skarżąca zostanie zobowiązana do zwrotu wskazanej różnicy. Decyzja z [...] października 2011 r. została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] października 2011 r. Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania. W dniu [...] marca 2012 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR w K. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zawiadomienie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] marca 2012 r. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Prezes ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości 532,32 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej. Po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. (data nadania) o ponowne rozpatrzenie sprawy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2012 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że ocena uprawnień do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych była przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i nie podlega badaniu w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Sprawa przyznania A.G.płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 stanowiła przedmiot postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] listopada 2009 r., a następnie – w związku ze stwierdzeniem nieważności jego rozstrzygnięcia - decyzji z dnia [...] października 2011 r. o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, od której strona nie złożyła odwołania. Różnica powstała pomiędzy sumą płatności przekazanych na rachunek skarżącej w dniu [...] stycznia 2010 r. na mocy decyzji z [...] listopada 2009 r., a sumą płatności przyznanych w decyzji tego organu z [...] października 2011 r. stanowiła płatności pobrane nienależnie. Powyższe uzasadniało wszczęcie z urzędu przez Prezesa ARiMR postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a następnie wydanie w dniu [...] marca 2012 r. decyzji o ustaleniu A.G.kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Organ zwrócił uwagę, że w rozpoznawanej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 40 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), w którym ustawodawca wskazał przesłanki uzasadniające odstąpienie przez organ administracji od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. Wyjaśnił, że ustalona decyzją z dnia [...] marca 2012 r kwota nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu jednolitej płatności obszarowej (tj. 532,32 zł), przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.). W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że stosownie do treści art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008; (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 796/2004, oraz w związku z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, z późn. zm.), mających zastosowanie do zwrotu nienależnie pobranych płatności do gruntów rolnych za rok 2009 obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie ma zastosowania, jeżeli zostaną łącznie spełnione dwie przesłanki, a mianowicie: jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeżeli błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Organ przyznał, że w rozpatrywanej sprawie, przekazanie na rachunek bankowy skarżącej płatności w wysokości 3.680,35 zł wynikało z pomyłki ARiMR. Przy wydaniu decyzji z [...] listopada 2009 r. stanowiącej podstawę do zrealizowania wypłaty, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych tj. nie uwzględnił maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności (PEG), co winno było nastąpić w trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać w ocenie organu, iż brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, bowiem skarżąca składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, złożyła podpis pod oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co oznacza, że we wniosku o przyznanie płatności powinna zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami tj. grunty spełniające kryteria, o których mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, obejmujące m.in. grunty rolne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, a także elementy krajobrazu podlegające zachowaniu w obrębie działki rolnej obejmujące: drzewa będące pomnikami przyrody (objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody), oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2 oraz rowy do 2 m szerokości. Maksymalny obszar kwalifikowalny jest więc uznawany jako różnica pomiędzy powierzchnią całkowitą działki ewidencyjnej a powierzchniami nieuprawnionymi do płatności (drogi, nieużytki). Jest to więc powierzchnia odpowiadająca powierzchni rzeczywistej. Składając zatem wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 skarżąca powinna była podać powierzchnie działek rolnych zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Jeżeli więc zadeklarowano we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię wykraczającą poza powierzchnię rzeczywistą spełniającą kryteria, nie została spełniona przesłanka uzasadniająca odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. Odnosząc się do uzasadnienia strony w kwestii sytuacji materialnej organ wyjaśnił, że stosowanie ulg w spłacie należności, w tym ich umarzanie, odraczanie lub rozkładanie na raty, uregulowane jest przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). Postępowanie w sprawie umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty nienależnych płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności i wymaga złożenia odrębnego wniosku w tej sprawie. Zatem podniesione powyżej zarzuty strony należy więc traktować jako wyjaśnione, niemieszczące się w zakresie rozpoznania przez Prezesa ARiMR w obecnym postępowaniu, a tym samym niemające wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009. Na decyzje Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz z dnia [...] marca 2012 r. A.G.złożyła w dniu [...] lipca 2012 r. (data nadania) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o ich uchylenie oraz zmianę. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organy żądają zwrotu kwoty 532,32 zł, pomimo że o "decyzji zwrotu" nie powiadomiły skarżącej w terminie 12 miesięcy od daty płatności. Ponadto zarzuciła, że organy żądają zwrotu kwoty 532,32 zł wraz z odsetkami od daty decyzji, a nie od daty, gdy stała się ona ostateczna. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując oceny zaskarżonych decyzji w ramach kompetencji przysługujących sądom administracyjnym w zakresie kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego, należy stwierdzić, że Sąd w sprawie niniejszej nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani zasad procedury administracyjnej skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnieniem skargi. Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób należyty oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem kontroli w tej sprawie jest decyzja Prezesa ARiMR ustalająca wysokość nadmiernie pobranych środków pieniężnych przyznanych skarżącej z tytułu płatności do gruntów rolnych na rok 2009. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm. ). Zgodnie z tym przepisem Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nadmiernego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaznaczyć i podkreślić jednakże należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną). Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzją z [...] listopada 2009 r. przyznano skarżącej płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w wysokości 3.680,35 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej, w wysokości 3.067,22 zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, w wysokości 613,13 zł. Przyznane płatności zostały przelane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W sprawie niniejszej należy przede wszystkim zwrócić uwagę na fakt, iż płatności dokonano na podstawie decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jej nieważności. W wyniku ponownego rozpoznania wniosku organ przyznał płatności za rok 2009 w niższej wysokości. Podkreślenia wymaga, że skarżąca, nie wnosząc skargi do Sądu, zgodziła się na ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje poczynione w zarówno w decyzji wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności, jak i - wydanej w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2009 r. - kolejnej decyzji przyznającej płatności za 2009 r. Decyzje z dnia [...] lipca 2011 r. oraz [...] października 2011 r. stały się decyzjami ostatecznymi, a kwota wypłaconych środków stanowiąca różnicę pomiędzy płatnościami przyznanymi mocą decyzji z [...] września 2009 r. oraz płatnościami przyznanymi na podstawie decyzji z [...] października 2011 r. stała się płatnościami nadmiernie pobranymi w rozumieniu powołanych przepisów ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W oparciu o powyższe Prezes ARiMR prawidłowo wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącą środków finansowych na rok 2009, a następnie [...] marca 2012 r. wydał decyzję w tym przedmiocie, ustalając kwotę nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w kwocie 532,32 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, która stanowi różnicę wynikającą z decyzji z dnia [...] września 2009 r. oraz decyzji z dnia [...] października 2011 r. Należy wskazać, że w sprawie niniejszej nie ma zastosowania żadna z przesłanek wyłączających możliwość dochodzenia nadmiernie pobranych płatności, a przewidzianych w art. 73 ust. 4 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE z 30 kwietnia 2004 r.). Analizując zarzut, iż organy ustaliły obowiązek zwrotu kwoty 532,32 zł, pomimo że nie powiadomiły skarżącej o konieczności zwrotu środków w terminie 12 miesięcy od daty płatności, przede wszystkim wskazać należy, że w myśl art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 obowiązek zwrotu nienależnej lub nadmiernie pobranej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy (a nie wskutek wprowadzenia w błąd) oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. W przedmiotowej sprawie wystąpiła pomyłka organu co do zadeklarowanej do płatności powierzchni. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowym, w szczególności wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2010r. w sprawie sygn. akt II GSK 609/09, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, a tym również płatności bezpośrednich do gruntów rolnych odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku skrupulatna, uprzednia kontrola każdego z nich nie jest możliwa. W rozpoznawanej sprawie kontrola taka została przeprowadzona już po wypłaceniu dopłat i stwierdziła nieprawidłowości we wniosku. Sąd podziela ocenę organu, iż w sprawie było możliwe wykrycie przez rolnika błędu, co do powierzchni do której przysługiwały płatności, bowiem skarżąca składając wniosek o ich przyznanie na rok 2009, złożyła podpis pod oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Oznacza to, że we wniosku skarżąca powinna zadeklarować grunty kwalifikujące się do objęcia płatnościami tj. grunty spełniające kryteria, o których mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Jeżeli skarżąca zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności powierzchnię wykraczającą poza powierzchnię rzeczywistą spełniającą kryteria, o których mowa w powołanej regulacji, to nie spełniła przesłanki uzasadniającej odstąpienie od obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności. W rozpoznawanej sprawie – jak słusznie wskazały organy administracji - pomimo faktu, że decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 została doręczona po upływie 12 miesięcy od daty dokonania płatności, to ocenie organu nie podlega, czy błąd dotyczył elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem płatności, ponieważ błąd mógł zostać wykryty przez rolnika (oprócz wystąpienia przesłanki błędu organu). W związku z powyższym należy uznać, iż w sprawie nie pojawiły się przesłanki skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nadmiernie pobranych płatności do gruntów rolnych, wynikające z art. 73 ust. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Za nietrafny uznać również należy zarzut błędnego określenia momentu rozpoczęcia naliczania odsetek od kwoty nienależnie pobranej płatności. Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji do kwoty nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności. Zgodnie z art. 56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej stawka odsetek za zwłokę jest równa sumie 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalanej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim, i 2 %, z tym że stawka ta nie może być niższa niż 8 %. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, stawkę odsetek za zwłokę w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych od dnia 10 maja 2012 r. wynosi 14,5 % kwoty zaległości w stosunku rocznym i może ulec zmianie - Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych oraz obniżonej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych (Monitor Polski Dz. Urz. RP z dnia 21 maja 2012 r., poz. 319). W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie obowiązek organu wypełniał również normy prawa wspólnotowego. Stosownie do art. 73 ust 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust 3. W myśl art. 73 ust 3 tego rozporządzenia odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Tym samym doręczenie w dniu [...] kwietnia 2012 r., zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] marca 2012 r., skutkuje obowiązkiem zwrotu przez skarżącą ustalonej kwoty nadmiernie pobranych środków publicznych wraz z odsetkami, naliczonymi od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu nadmiernie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło