V SA/Wa 1906/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi D.R. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję; II. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...] marca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję własną z [...] października 2009 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: D. R. w kolejnych latach tj. w 2004, 2006 i 2008 składała wnioski o przyznanie jej pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Decyzjami Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z [...[ grudnia 2004 r., z [...] października 2006 r., [...] lutego 2008r., wnioskodawczyni uzyskała płatności ONW za lata 2004, 2006, 2007 odpowiednio w kwotach [...] zł., [...]., [...] zł. W dniu [...] marca 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O., T.R., syn D. R. złożył oświadczenie o przejęciu posiadania działek rolnych położonych na obszarach ONW. Do wniosku T. R. złożył wypis aktu notarialnego nr [...] stanowiącego umowę darowizny z [...] stycznia 2008 r. dotyczącej gospodarstwa rolnego, położonego w J. W dniu [...] marca 2008 r. T. R. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego w O. z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o przejęciu posiadania działek rolnych wskazując, że nie mógł złożyć go wcześniej ze względu na chorobę. Do oświadczenia dołączył zaświadczenie lekarskie. Postanowieniem z [...] kwietnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił T.R. przywrócenia wnioskowanego terminu wskazując, że termin ten ze względu na swój materialno-prawny charakter nie podlega przywróceniu. Pismem [...] lipca 2009 r. Prezes ARiMR (w imieniu którego działał upoważniony Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O.) powiadomił D. R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych środków z tytułu ONW. Decyzją z [...] października 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił D[...] R. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu gospodarowania na terenach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznanych jej za lata 2004, 2006, 2007 w kwocie [...] zł powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonych od dnia doręczenia decyzji do dnia zwrotu określonej decyzją kwoty. W decyzji organ ustalił stan faktyczny sprawy wskazując, że D.R. składała wnioski o przyznanie jej płatności do gruntów rolnych za lata 2004, 2006 i 2007 początkowo o powierzchni [...] ha a następnie [...] ha. Prezes wskazał, że w odniesieniu do składanych wniosków Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w O. wydał trzy decyzje przyznając wnioskodawczyni należne płatności, które następnie były jej przekazane na wskazany rachunek bankowy. Organ wskazując na przepisy obowiązujące w odniesieniu do poszczególnych płatności podniósł, że do zwrotu nienależnie pobranych płatności za 2004 r. zastosowanie ma art. 49 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnych płatności rolnik zwraca wypłaconą kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust.3. Dla płatności za rok 2006 z mocy art. 80 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zastosowanie ma art. 73 ust.1 tego rozporządzenia, zaś do zwrotu płatności za 2007r. z mocy art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. również stosuje się art. 73 rozporządzenia nr 796/2004. Jeśli chodzi o przepisy krajowe organ wskazał, że do stanu faktycznego ustalonego w sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004 r., nr 73, poz.657 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)". Prezes wskazał, że zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 2lit.a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. jeżeli rolnik zaprzestaje prowadzenia działalności rolniczej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych lub ich części obowiązek zwrotu otrzymanych płatności nie powstaje tylko wtedy gdy rolnik złoży do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w terminie 30 dni od daty przeniesienia posiadania oświadczenie podmiotu, na rzecz którego nastąpiło przeniesienie posiadania, o kontynuacji rozpoczętego przez poprzedniego posiadacza zobowiązania. Organ wskazał, że syn D. R.wprawdzie złożył stosowne oświadczenie ale już po upływie terminu do jego złożenia, co spowodowało konieczność wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych kwot z tytułu ONW. W związku z treścią decyzji D. R. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazała, że w toku rozpoznawania sprawy weszło w życie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w którym zmianie uległa treść § 9 ust.2 pkt 2 w taki sposób, że jeśli doszło do zaniechania przez rolnika prowadzenia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwraca on otrzymane z tego tytułu płatności, chyba że podmiot, na rzecz którego doszło do przeniesienia posiadania niezwłocznie złożył do Kierownika ARiMR oświadczenie o przejęciu zobowiązań poprzedniego posiadacza lecz nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma Agencji wzywającego do złożenia wyjaśnień. Rolniczka wskazała, że w jej przypadku doszło do złożenia oświadczenia przez syna niezwłocznie, zatem decyzja organu powinna zostać zmieniona. Decyzją z [...] marca 2010 r. Prezes Agencji ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną. W decyzji organ ponownie dokonał ustalenia stanu faktycznego oraz wskazał przepisy, które mają zastosowanie w sprawie. Podniósł, że ze względu na daty w jakich dokonane zostały wypłaty płatności z tytułu ONW w sprawie nie ma zastosowania art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 dotyczący przedawnienia ponieważ nie upłynął wskazany w nim 10 letni termin. Jeśli zaś chodzi o zasadność zastosowania treści § 9 ust. 2 pkt 2 nowego rozporządzenia z 11 marca 2009 r. to w ocenie organu nie jest to możliwe ponieważ przekazanie gospodarstwa nastąpiło [...] stycznia 2008 r. a więc w czasie, w którym obowiązywał 30 dniowy termin do złożenia oświadczenia przez następcę rolnika, który przeniósł posiadanie gruntów rolnych. Od decyzji tej D. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponowiła argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy . Podniosła, że jej sprawa powinna zostać rozpatrzona z uwzględnieniem treści rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r., i powołała się w tej mierze na treść § 15 tego rozporządzenia, z którego wynika, że do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, co nie dotyczy jej przypadku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uwzględnienie . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało uwzględnić ponieważ trafne jest stanowisko skarżącej co do tego, że w sprawie zwrotu przez nią nienależnych płatności z tytułu ONW zastosowanie powinny mieć przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r., które weszło w życie w dniu 13 marca 2009 r.(Dz.U.2009.40.329 ze zm.). Zgodnie z treścią § 15 rozporządzenia do postępowań w sprawach dotyczących płatności ONW wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, zaś zgodnie z § 17 rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Ogłoszenie rozporządzenia z 11 marca 2009 r. miało miejsce 13 marca 2009 r. zatem postępowania wszczęte po tej dacie powinny toczyć się według przepisów tego rozporządzenia. Jest bezsporne, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez D. R. płatności z tytułu ONW zostało wydane [...] lipca 2009 r. w związku z tym do postępowania w sprawie ich zwrotu powinno mieć zastosowanie wspomniane rozporządzenie. Zgodnie z treścią § 9 ust. 2 "Jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, zwraca płatność ONW w części, która została przyznana do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW; 1) które pozostały w posiadaniu rolnika, gdy ich łączna powierzchnia wynosi mniej niż 1 ha, chyba, że posiadanie tych działek lub ich części zostało przeniesione przez uprawnionego do renty strukturalnej; 2) rolnik złożył niezwłocznie do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez Agencję oświadczenie podmiotu, na którego rzecz zostało przeniesione posiadanie tych działek lub ich części, zawierające zobowiązanie tego podmiotu do: - kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, - zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty pomocy ONW uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części, położonych na obszarach ONW, jaką posiadacz ten byłby obowiązany zwrócić gdyby zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na tych działkach rolnych lub ich częściach – w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach, położonych na obszarach ONW, w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w tiret pierwszym - lecz nie później niż w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma Agencji wzywającego do złożenia wyjaśnień" W odniesieniu do stanu faktycznego w sprawie należy zauważyć, że przeniesienie posiadania nastąpiło [...] stycznia 2008 r., zaś oświadczenie następcy rolnika zostało złożone [...] marca 2008 r. W tym stanie rzeczy biorąc pod uwagę twierdzenia T. R.co do stanu jego zdrowia, które dokumentował zaświadczeniem lekarskim organ zobowiązany będzie ustalić, czy oświadczenie o przejęciu zobowiązania zostało złożone niezwłocznie, a w konsekwencji czy istnieją podstawy do wydania decyzji dotyczącej zwrotu uzyskanych przez D. R. płatności ONW. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł jak w sentencji wyroku.