V SA/Wa 1908/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Izabella Janson, , Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie: odmowy przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. skargę oddala Przedmiotem skargi z 12 listopada 2009r. wniesionej przez A. Sp. z o.o. w K. (dalej: Skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2009 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora OT ARR w Ł. z [...] września 2009r. nr [...], na podstawie której odmówiono przyznania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęto w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] września 2009r. Skarżąca złożyła w OT ARR w Ł. wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producentów rolnych, którzy w 2008 roku ponieśli szkodę w uprawach spowodowaną dotknięciem ich gospodarstw suszą, wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku. Decyzją nr [...] z [...] września 2009r. Dyrektor OT ARR w Ł. odmówił przyznania wnioskowanych przez Skarżącą dopłat, stwierdzając, iż wniosek został złożony w niewłaściwym terminie. Organ powołał się na § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009r. (Dz.U. Nr 113, poz. 945) w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty, zgodnie z którym wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producentów rolnych, którzy w 2008 r. ponieśli szkodę w uprawach spowodowaną dotknięciem ich gospodarstw suszą, składa się w terminie od dnia 20 lipca do dnia 20 sierpnia 2009r., jeżeli materiał siewny kategorii elitarny lub kwalifikowany został zakupiony lub wydany z magazynu i zużyty do siewu lub sadzenia w okresie od dnia 15 lipca 2008r. do dnia 15 czerwca 2009r. Ponadto Organ wskazał, iż z uwagi na materialnoprawny charakter ww. terminu, wniosek o jego przywrócenie należało uznać za bezzasadny. W odwołaniu A. Sp. z o.o. podniosła, iż termin na składanie wniosków o przyznanie przedmiotowej dopłaty nie został opublikowany w sposób dostępny dla wszystkich poszkodowanych, a więc był wadliwy. Informacje zamieszczone na stronie internetowej ARR nie są – zdaniem Skarżącej – powszechnie dostępne dla rolnika. W wyniku ponownej analizy sprawy, Prezes Agencji Rynku Rolnego w dniu [...] października 2009r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy uznając rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, m.in., iż przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009r. (Dz.U. Nr 113, poz. 945) w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty stanowi, iż termin składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producentów rolnych, którzy w 2008 r. ponieśli szkodę w uprawach spowodowaną dotknięciem ich gospodarstw suszą przypadał na okres od dnia 20 lipca do 20 sierpnia 2009 r. Terminy te orzecznictwo określa jako szczególne rodzaje terminów zawitych, to jest terminy kalendarzowe, charakteryzujące się najdalej idącym rygoryzmem. Będąc terminami określonymi kalendarzowo, są one zupełnie sztywne, ustanawiają sztywną granicę przez ustanowienie daty kalendarzowej, po upływie, której gaśnie dane uprawnienie. Jednocześnie Organ podkreślił, iż ww. rozporządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw z dnia 17 lipca 2009r. i jest aktem prawnym ogólnodostępnym. Natomiast ARR w sposób zwyczajowo przyjęty zamieściła treść rozporządzenia na swojej stronie internetowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora OT ARR w Ł. Zarzuciła naruszenie art.2 Konstytucji RP poprzez bezpodstawną odmowę zastosowania następujących przepisów: - art. 40d i art. 40g ustawy z dnia 11 marca 2004r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U. z 2007r. Nr 231, poz.1702 ze zm.) poprzez odmowę merytorycznego rozpatrzenia wniosku Skarżącej o dopłatę z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany, - §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007r. w sprawie stawek dopłat do 1 ha powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany (Dz.U. Nr 201, poz. 1447 ze zm.) - §1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 marca 2007r. w sprawie wykazu gatunków roślin uprawnych, do których materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany przysługuje dopłata z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany (Dz.U. nr 46, poz. 300). Zdaniem A.Sp. z o.o., powyższe naruszenia pozbawiły ją dopłat do materiału siewnego wbrew zasadom RP jako demokratycznego państwa prawnego. Ponadto Skarżąca podniosła, iż rozporządzenie określające termin składania wniosków od dnia 20 lipca do dnia 20 sierpnia 2009r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw nr 113, noszącym datę 17 lipca 2009r., tj. na dwa dni przed rozpoczęciem biegu terminu. Skarżąca zauważyła, iż dzień 17 lipca 2009r. to był piątek, a zatem przy założeniu najszybszego nawet kolportażu Dziennika Ustaw, z obowiązującym terminem można było zapoznać się już po rozpoczęciu jego biegu. Taki sposób wyznaczania terminów - zdaniem Skarżącej – nie da się w żaden sposób pogodzić z określoną w art. 2 Konstytucji ustrojową zasadą demokratycznego państwa prawnego, do której przestrzegania zobowiązane są zwłaszcza instytucje publiczne. In fine skargi Awista Pierwsza Sp. z o.o. powołała się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko prezentowane przez organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W oparciu o treść art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola taka jest dokonywana w oparciu o stan faktyczny sprawy i przepisy prawne statuujące podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, obowiązujące w dacie podejmowania zaskarżonego aktu lub zaskarżonej czynności (art. 133 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca spółka złożyła w dniu [...] września 2009r. wniosek o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producentów rolnych, którzy w 2008 roku ponieśli szkodę w uprawach spowodowaną dotknięciem ich gospodarstw suszą. Organy obu instancji uznały, iż ww. wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009r. (Dz.U. Nr 113, poz. 945) w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu uznały za bezzasadny, z uwagi na to, iż przedmiotowy termin ma charakter materialnoprawny. Wobec powyższego Sąd wyjaśnia, iż terminy materialnoprawne – są to terminy określone we właściwych przepisach, na bieg których – co należy podkreślić - organ procesowy (rozpoznający sprawę) nie ma jakiegokolwiek wpływu. Termin do złożenia wniosku o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany jest terminem zdefiniowanym w rozporządzeniu, wydanym na podstawie delegacji zawartej w ustawie z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, z późn. zm ) i jest terminem materialnoprawnym. Przepis § 2 przywołanego powyżej rozporządzenia stanowi, iż termin składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany dla producentów rolnych, którzy w 2008 r. ponieśli szkodę w uprawach spowodowaną dotknięciem ich gospodarstw suszą przypadał na okres od dnia 20 lipca do 20 sierpnia 2009 r. Termin ten jest terminem materialnoprawnym szczególnego rodzaju, tzw. terminem kalendarzowym, charakteryzującym się – jak to słusznie zauważył organ - najdalej idącym rygoryzmem. Terminy określone kalendarzowo ustanawiają sztywną granicę przez ustanowienie daty kalendarzowej, po upływie której gaśnie dane uprawnienie. A zatem niemożliwe jest ich przywrócenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718) akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. W uzasadnionych przypadkach akty normatywne, mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż czternaście dni, a jeżeli ważny interes państwa wymaga natychmiastowego wejścia w życie aktu normatywnego i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie, dniem wejścia w życie może być dzień ogłoszenia tego aktu w dzienniku urzędowym. Przepisy porządkowe wchodzą w życie po upływie trzech dni od dnia ich ogłoszenia. W uzasadnionych przypadkach przepisy porządkowe mogą wchodzić w życie w terminie krótszym niż trzy dni, a jeżeli zwłoka w wejściu w życie przepisów porządkowych mogłaby spowodować nieodwracalne szkody lub poważne zagrożenia życia, zdrowia lub mienia, można zarządzić wejście w życie takich przepisów z dniem ich ogłoszenia. Określenie vacatio legis ww. rozporządzenia leżało w kompetencjach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który wydał przedmiotowy akt prawny. Proces przygotowania aktu wykonawczego zawiera m.in. element konsultacji z różnymi organizacjami, jednostkami administracji publicznej etc. Tak więc określenie vacatio legis nie jest ustalane arbitralne. Jeżeli rozporządzenie ukazało się w obowiązującym kształcie to musiało spotkać się z akceptacją konsultujących stron. Rację należy przyznać Organowi, który uznał, iż fakt, że rozporządzenie weszło w życie z dniem publikacji nie może stanowić podstawy do nieprzestrzegania jego przepisów przez jednostki do tego zobowiązane. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 lipca 2009r. (Dz.U. Nr 113, poz. 945) w sprawie terminów składania wniosków o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany oraz terminu i sposobu wypłaty tej dopłaty zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw nr 113 z dnia 17 lipca 2009r. i brak jest podstaw do zakwestionowania jego mocy obowiązującej. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.