V SA/Wa 1911/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi F.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. A.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). W dniu [...] grudnia 2009 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w O. zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem o wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemki – F.K. Komendant wskazał, iż cudzozimeka została zatrzymana podczas próby przekroczenia granicy [...] bez niezbędnych dokumentów uprawniających ją do przekroczenia granicy oraz swobodnego poruszania się po krajach strefy Schengen. Zatrzymana posiadała natomiast polską wizę krajową (D17) uprawniająca do pobytu jedynie na terytorium RP. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu F.K. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wyjaśnił, iż wobec cudzoziemki zachodzą przesłanki wskazane w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2006 r. nr 234, poz. 1694 z późn. zm.), gdyż usiłowała przekroczyć granicę nie posiadając na to stosownego zezwolenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] maja 2010 r. o numerze [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż wiza jaką cudzoziemka posiadała podczas kontroli przeprowadzonej w związku z próbą przekroczenia granicy polsko-niemieckiej, to wiza krajowa typu D, wydana z uwagi na trwającą procedurę administracyjną w sprawie udzielenia cudzoziemce kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Wiza ta uprawniała zainteresowaną wyłącznie do pobytu na terytorium Polski. Organ podkreślił również, iż cudzoziemka była już zatrzymana w związku z usiłowaniem nielegalnego przekroczenia granicy [...]. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy Szef Urzędu uznał, iż zasadnie ogran pierwszej instyancji wydał decyzję o wydaleniu cudzoziemki, gdyż zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę. Jednocześnie organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, uniemożliwiające wydanie/wykonanie decyzji o wydaleniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, skarżąca zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 7, 12, 77 i 80 k.p.a. Wskazała, iż uciekła z Z., gdyż w jej kraju stosowane są tortury, a ponadto prowadzona jest “eliminacja" osób, które zagrażają obecnej władzy. Podniosła, iż powrót do kraju pochodzenia może wiązać się z niebezpieczeństwem utraty życia. Następnie wskazała, iż w związku z panującą w Z. sytuacją, Unia Europejska nałożyła na nią środki ograniczające (polegające, m.in. na zakazie sprzedaży broni i sprzętu, które mogą zostać wykorzytsane do wewnętrzynch represji, zakazie wjazdu na terytorium państw członkowskich UE i przejazdu przez nie, wymierzonym w osoby, których działania osłabiają demokrację) oraz sankcje polityczne. Skarżaca poinformował również, iż złożyła wniosek o udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewówdzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – dalej jako: "p.p.s.a.", w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 88 ust.1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z treścią art. 88 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli niezgodnie z przepisami przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "wydaje się decyzję" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia wskazanych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w ww. przepisie. Bezsporne jest, że skarżąca podczas kontroli na przejściu granicznym nie posiadała dokumentów uprawniających ją do przekroczenia [...] granicy państwowej oraz poruszania się po krajach strefy Schengen. Cudzoziemka posiadała jedynie wizę krajową wydaną w związku z trwającą procedurą w sprawie udzielenia jej kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dokument ten uprawniał zainteresowaną do pobytu wyłącznie na terytorium Polski. Powyższe ustalenia wyczerpują – bez wątpienia – przesłankę zawartą w powołanym powyżej art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie, odnosząc się do wyjaśnień skarżącej, iż nie wiedziała, że posiadany dokument nie uprawniał jej do przekroczenia granicy polsko-niemieckiej, zauważyć należy, iż – jak słusznie podniósł organ – obowiązkiem skarżącej było dokładne zapoznanie się z warunkami i zakresem korzystania z posiadanej wizy pobytowej. Ponadto podkreślenia wymaga, że cudzoziemka była już raz zatrzymana za usiłowanie nielegalnego przekroczenia granicy [...] z uwagi na brak stosownych dokumentów. Skarżąca zarzuciła również, że orzekające w niniejszej sprawie organy nieprawidłowo oceniły, iż w jej przypadku nie zachodzą przesłanki z art. 89 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu nie można zgodzić się z powyższym zarzutem. Należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli: 1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia; 3) cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 28 ust 1 pkt 11, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2. Jednocześnie w myśl art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 234 poz. 1695), Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie: 1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995 r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998 r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002 r. Nr 127, poz. 1084); 1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu; 2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu lub od cudzoziemca. 2. Cudzoziemcowi można udzielić zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, do którego wydanie cudzoziemca jest niedopuszczalne na podstawie orzeczenia sądu o niedopuszczalności wydania cudzoziemca albo na podstawie rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości o odmowie jego wydania, uwzględniając przyczynę, z powodu której odmówiono wydania cudzoziemca, oraz interes Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze przytoczone powyżej regulacje podkreślić należy, że istnienia żadnej z ww. przesłanek, uniemożliwiających wydanie decyzji o wydaleniu, w niniejszej sprawie nie ustalono. Organ II instancji prawidłowo ocenił, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wynika, by w Z. zagrożone było prawo cudzoziemki do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, czy też że mogłaby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszona do pracy lub pozbawiona prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarana bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 i 285, z 1995r. Nr 36, poz. 175, 176 i 177, z 1998r. Nr 147, poz. 962 oraz z 2002r. Nr 127, poz. 1084). Ponadto z akt sprawy nie wynika aby zostało wydane orzeczenie sądu lub rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości o niedopuszczalności wydania cudzoziemki. Skarżąca nie jest również małżonką obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub pobyt rezydenta długoterminowego WE i nie zachodzą inne okoliczności mogące stanowić podstawę do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo skarżącej do poszanowania jej życia rodzinnego. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja jest niewykonalna. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców słusznie więc orzekł, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do udzielenia cudzoziemce zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż przedstawione w skardze okoliczności (sankcje nałożone przez UE) wskazują na niestabilność polityczną kraju ale nie mają wpływu na sytuację cudzoziemki. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów nie można przyjąć, iż powrót do kraju pochodzenia stanowiłby zagrożenie dla skarżącej. Zatem w związku ze stwierdzeniem, iż w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, a jednocześnie brak przesłanek uregulowanych w art. 89 ww. ustawy, organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia o wydaleniu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w działaniach organów orzekających w sprawie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organy obu instancji podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu i z tych względów na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O przyznaniu wynagrodzenia dla adwokata, orzeczono na podstawie art. 250 i 254 § 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami).