V SA/Wa 1912/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu C. P. od postanowienia referendarza sądowego z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r. w sprawie ze skargi C. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... maja 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej; postanawia: - przyznać prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z ... czerwca 2009 r. – C. P. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, iż sama prowadzi gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie spółdzielcze o pow. ... m/kw oraz ... udziału we współwłasności domu o pow. ... m/kw. Nie posiada natomiast nieruchomości rolnych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości ... zł miesięcznie, której wysokość nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi o wysokości ...zł. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z ... grudnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Jednocześnie w wezwaniu z ... grudnia 2009 r. poinformowano wnioskodawczynię, iż w sprawie należny jest stały wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. W odpowiedzi na powyższe strona złożyła pismo z ... stycznia 2010 r. zatytułowane "uzupełnienie braków fiskalnych skargi", do którego załączyła potwierdzenie uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Rozpoznając powyższy wniosek postanowieniem z ... lutego 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił C. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wnioskodawczyni nie wykonała, w zakreślonym terminie, wezwania z ... grudnia 2009 r. i nie udzieliła informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz nie złożyła określonych dokumentów. Pismem z ... lutego 2010 r. wnioskodawczyni wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 2 lutego 2010r., w którym wniosła m.in. o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśniła, iż w toku postępowania administracyjnego przedstawiła właściwym w sprawie organom wykaz swoich miesięcznych wydatków wobec czego pewna była, iż ponowne przedkładanie takich samych dokumentów na wezwanie referendarza sądowego jest zbyteczne. Wyjaśniła również, że uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł nie oznacza, iż skarżąca była w stanie ponieść taki wydatek bez uszczerbku na swoje utrzymanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej zwanej: p.p.s.a.) – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika, iż C. P. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Zgodnie z art. 244 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Analiza podanych przez wnioskodawczynię okoliczności dokonana w związku z przepisami p.p.s.a. uzasadnia stwierdzenie, iż zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku. Ze zgromadzonego w tym zakresie, zarówno w aktach sądowych jak i w aktach administracyjnych sprawy, materiału dowodowego wynika, iż wnioskodawczyni otrzymuje emeryturę w wysokości ... zł miesięcznie i nie posiada żadnych innych dochodów. Nie korzysta również z opieki społecznej, nie pobiera zasiłków pielęgnacyjnych oraz wychowawczych (dowód: oświadczenie z ... września 2009 r., k. ... akt adm.). Jej miesięczne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. ... zł w zależności od okresu grzewczego (dowód: faktury k. ... akt adm.), nie posiada gospodarstwa rolnego, rachunków oszczędnościowych, ani samochodu (oświadczenie o aktualnym stanie majątkowym z ... stycznia 2009 r., k. ... akt adm.). Z uzasadnieniu sprzeciwu wynika, że wydatki związane z zakupem żywności i leków to koszt rzędu ok. ... zł miesięcznie. Ponadto z emerytury wnioskodawczyni aktualnie potrącana jest kwota w wysokości ... zł z tytułu opłaty legalizacyjnej. W związku z powyższym aktualnie wnioskodawczyni dysponuje co miesiąc kwotą około ... zł. Uwzględniając wysokość niezbędnych kosztów utrzymania należało uznać, iż wysokość uzyskiwanego obecnie dochodu służy jedynie zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczyni i w przytoczonych okolicznościach nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych w sprawie, pomimo uiszczenia wymaganego wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem wnioskodawczyni prawa do sądu należało uznać przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.