V SA/Wa 1913/06
PostanowienieWSA w Warszawie2009-01-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Grzegorz Antas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wysokości wynagrodzenia adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym w kontekście podatku VAT?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną ustala się na podstawie art. 250 PPSA oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Wysokość opłaty powinna być ustalona na poziomie 100% stawki minimalnej, jeśli pełnomocnik brał udział w rozprawie przed NSA, a dodatkowo powiększona o podatek VAT, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat M. G.-M. w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. WSA w Warszawie oddalił pierwotną skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną. Adwokat ustanowiony z urzędu wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G.- M. kwotę 292,80 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym kwotę 52,80 zł podatku od towarów i usług.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Grzegorz Antas Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. G.- M. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2006 r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. G.- M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w W., ul. [...] z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy)
Wyrokiem z 29 stycznia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2006 r.
Postanowieniem z 29 marca 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W skardze kasacyjnej z 6 czerwca 2007 r. pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu (w osobie adw. M. G.-M.) wniósł o zasądzenie nieopłaconych przez stronę kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania środka odwoławczego sporządzonego przez pełnomocnika M. K. wyrokiem z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1437/07 oddalił skargę kasacyjną, wskazując jednocześnie w uzasadnieniu, że o zwrocie kosztów zastępstwa prawnego, wykonywanego w ramach prawa pomocy, rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Rozpoznając wniosek należało zauważyć, co następuje:
Podstawę prawną orzeczenia o wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z urzędu (w tym przypadku adwokatowi) stanowi art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Przepis § 19 cytowanego rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 20 wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części.
Stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach, nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. wynosi 240 zł.
W rozpoznawanej sprawie adwokat został z urzędu ustanowiony po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 29 stycznia 2007 r. wyroku, co oznacza tym samym, że pełnomocnik nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Uwzględnić jednakże w tym zakresie należało, że adw. M. G.-M. brała udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 21 listopada 2008 r., przez co jej należne wynagrodzenie określone być musiało według 100 % stawki minimalnej (240 złotych), wynikającej z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. W niniejszej sprawie jednocześnie przyjęto, że nakład pracy pełnomocnika oraz uwzględnienie charakteru sprawy nakazują uznać, że przyznawana opłata z tytułu udzielonej pomocy prawnej powinna być wyznaczona na poziomie 100 % stawki minimalnej wynikającej z rozdziału 5 rozporządzenia (§ 19 pkt 1 rozporządzenia). Pełnomocnik w sporządzonej skardze kasacyjnej wskazując, że wnosi o zasądzenie "nieopłaconych przez stronę" kosztów zawarł wymagane § 20 oświadczenie, albowiem użyta przez pełnomocnika formuła dotycząca nieopłaconych kosztów pomocy prawnej nie polegała jedynie na posłużeniu się dosłownym brzmieniem zwrotu normatywnego, ale stanowiła odniesienie treści wniosku do zindywidualizowanego przypadku poprzez wskazanie, iż chodzi o zasądzenie kosztów "nieopłaconych przez stronę".
Wymóg powiększenia należnej opłaty o kwotę podatku od towarów i usług wynika z § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, zgodnie z którym w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło