V SA/Wa 1917/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, , Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozłożenia należności na raty oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. umarzającą postępowanie z wniosku M. S.A. w Ł. o rozłożenie na raty spłaty należności z tytułu kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 12 marca 2010 r. została wydana decyzja Prezydenta [...] wymierzająca karę pieniężną dla M. S.A. z siedzibą w Ł. w kwocie 178.140,00 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej ul. [...] z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu i umieszczeniu w nim reklamy w postaci jednostronnej tablicy reklamowej o łącznej powierzchni ekspozycyjnej 6 m² od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] października 2009 r. Decyzja ta wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. W dniu [...] września 2010 r. (data nadania pocztowego) M. S.A. wystąpiła z wnioskiem o rozłożenie na raty zapłaty powyżej kwoty wraz z odsetkami za zwłokę, podnosząc trudności finansowe firmy. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Prezydent [...] umorzył postępowanie w tej sprawie wskazując na jego bezprzedmiotowość. Organ wskazał, że powyższa należność jest nieopodatkowaną należnością budżetową o charakterze publiczno-prawnym, o której mowa w art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 ze zm.) dalej: u.f.p. W ocenie organu ulg w spłacie należności można udzielać zgodnie z brzmieniem art. 64 wymierzonej ustawy. Przepis zaś art. 64 ust 2 ustawy nie przewiduje możliwości przyznania przedsiębiorcy pomocy w spłacie należności z tytułu kar za zajęcie pasa drogowego bez zgody zarządcy drogi, co czyni bezpodmiotowym postępowanie w sprawie. Rozpoznając odwołanie M. S.A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania. Podstawą uchylenia było stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 64 ust 1 i 2 u.f.p. polegające na nie zastosowaniu ust 1 wymienionego przepisu oraz błędnej wykładni ust 2 tegoż przepisu. Organ odwoławczy uznał, że kara za zajęcie pasa drogowego jest należnością określoną w art. 60 pkt 7 u.f.p., która podlega ulgom w spłacie określonym w ust 1 art. 64, gdyż tego przepisu redakcja nie zawiera zapisu ograniczającego jego zastosowanie do podmiotów "nie prowadzących działalności gospodarczej". Przepis art. 64 ust 2 u.f.p. zawiera natomiast ograniczenie wobec podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, ale ograniczenia te odnoszą się do ulg z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1-6 u.f.p. Zatem ograniczenia ustępu 2 art. 64 nie odnoszą się do należności z art. 60 pkt 7 i 8 ustawy. Z tego też względu umorzenie postępowania w sprawie przez organ pierwszej instancji było zdaniem SKO nieprawidłowe. Po rozpoznaniu wniesionej przez Prokuratora Rejonowego [...] skargi na decyzję SKO z [...] marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 listopada 2011 r. Sygn. akt uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że regulacja art. 64 ust 2 u.f.p. jest przepisem szczególnym, całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Natomiast błędne jest stanowisko organu odwoławczego, wyrażone w zaskarżonej decyzji, że przepisy art. 64 ust. 1 i 2 u.f.p. uprawniają organ do udzielania ulg w spłacie zadłużenia z tytułu należności pieniężnych wymienionych w art. 60 ust. 7 u.f.p. Tym samym decyzja pierwszoinstancyjna była prawidłowa. Zawierała wykładnię przepisu art. 64 u.f.p. podzielaną przez Sąd orzekający w sprawie. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powołał się na związanie organu - zgodnie treścią przepisu art. 153 ustawy p.p.s.a. - oceną prawna wyrażoną w wyroku. Na powyższa decyzje skargę do sądu złożył M. S.A. w Ł. W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała wykładnię przepisu 64 ust. 2 u.f.p. dokonaną przez SKO. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi ponownie powołując się na związanie organu rozpatrującego sprawę po wyroku sądu, oceną prawną wyrażoną w tym wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, a to z tej przyczyny, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wskazana wyżej decyzja SKO z [...] czerwca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Istotną okolicznością w badanej sprawie jest fakt, że sprawa była już oceniana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia z 29 listopada 2011 r. Sygn. akt V SA/Wa 1793/11 uchylił poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2011 r. Zasadniczą kwestią jest więc to, czy zaskarżona decyzja z 19 czerwca 2012 r. została wydana zgodnie z wytycznymi wyrażonymi w powołanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012.270 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tamo, LexisNexis, Warszawa 2008 r). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nieprzestrzeganie tego przepisu w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. np wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392). Rozstrzygając niniejszą skargę Sąd był zatem związany ustaleniami, które zapadły w toku rozpoznawania skargi J. K., zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r. W obszernym uzasadnieniu Sąd dokonał wykładni przepisu art. 64 u.f.p. posiłkując się założeniami i celami projektu ustawy o finansach publicznych, uchwalonej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej VI Kadencji w dniu 27 sierpnia 2009 r. a także przepisami ustawy Ordynacja Podatkowa, do której odsyła art. 67 u.f.p. Sąd stwierdził że zakres zastosowania ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności budżetowych o charakterze publiczno - prawnym jest uzależniony od osoby zobowiązanego. Zasada ogólna wyrażona w ust 1 art. 64 doznaje ograniczenia, zdaniem Sądu, zarówno co do podmiotu zobowiązanego – osoby prowadzącej działalność gospodarczą, jak i co do rodzajów należności publiczno-prawnych, względem których może być zastosowana ulga, przy jednoczesnych dodatkowych warunkach związanych z pomocą publiczną. Wynika to z treści ust 2 art. 64. Sformułowanie tego przepisu wyraźnie eksponuje najpierw wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą a następnie odnosi się do ulg, należności i spełnienia konkretnych warunków, a nie odwrotnie. Tak więc przepis art. 64 ust 2 u.f.p. jest przepisem szczególnym całościowo odnoszącym się do ulg dla podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. W konsekwencji Sąd uznał, że decyzja Prezydenta [...] z [...] grudnia 2010 r była prawidłowa, dlatego uchylił decyzję SKO z [...] marca 2011 r. Organ odwoławczy rozpatrując sprawę ponownie zastosował się do zaleceń i oceny prawnej przyjętej w w/w wyroku i utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji umarzająca postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty należności z tytułu kary pieniężnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela stanowisko zawarte w wyroku z 29 listopada 2011 r. W ocenie sądu, ograniczenia wprowadzone w art. 64 ust. 2 u.f.p. dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą dotyczą należności wymienionych w art. 60 ust. 7 u.f.p. Dlatego też decyzja SKO – utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta m.st. Warszawy jest prawidłowa. Konkludując wskazać należy, iż sąd w rozpoznając niniejszą sprawę, związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. a także przekonaniem co do prawidłowości dokonanej przez ten sąd wykładni przepisu art. 64 ust. 1 i 2 u.f.p. stwierdza, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] czerwca 2012 r. jest prawidłowa. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.