V SA/Wa 1922/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-08

Skład orzekający: Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony częściowo na podstawie trudnej sytuacji materialnej strony?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku trudnej sytuacji materialnej strony sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub częściowo, zapewniając tym samym prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca A. J. złożyła wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na czynność egzekucyjną Ministra Finansów. W uzasadnieniu wskazała, że wraz z mężem i synem pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada innych nieruchomości ani oszczędności, a jej dochód to renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, natomiast mąż uzyskuje dochody z działalności gospodarczej. Koszty leczenia skarżącej są znaczące, a łączne dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Ministra Finansów z dnia ... czerwca 2011 r. Nr... w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i synem. Poza nieruchomością rolną o pow. ... ha darowaną i uprawianą przez rodziców, Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, jak również przedmiotów wartościowych i oszczędności pieniężnych. Skarżąca otrzymuje wyłącznie świadczenie rentowe z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości ... zł, a jej maż uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości ... zł miesięcznie. Koszty leczenia skarżącej wynoszą w okresie zimowym – ... zł, w okresie letnim – ... zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody ze świadczenia rentowego skarżącej i pracy jej męża – łącznie około ... zł z uwzględnieniem wskazanych kosztów leczenia pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych 3-osobowej rodziny. Skarżąca nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem Skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od zażalenia (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło