V SA/Wa 1923/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na informację Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju; 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz D. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 737 zł (siedemset trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. Spółka z o.o. z siedzibą w K. złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu zatytułowanego "[...]" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 działanie 1.4. –Wsparcie projektów celowych, który otrzymał numer ref. [...]. Pismem z [...] października 2012 r. znak [...] Narodowe Centrum Badań i Rozwoju poinformowało stronę skarżącą, że wniosek został umieszczony na Liście projektów nierekomendowanych do wsparcia. Wskazano, że projekt spełnił wszystkie kryteria merytoryczne dostępu i uzyskał [...] pkt, ale z powodu braku środków nie został rekomendowany do dofinansowania oraz że uzasadnienie przedmiotowej oceny znajduje się w załączonych do pisma kartach oceny merytorycznej. Pismem z [...] listopada 2012r. strona skarżąca wniosła protest od wyników oceny, której skutkiem było nie przyznanie dofinansowania na realizację projektu. Strona skarżąca wniosła o weryfikację dokonanej oceny projektu w zakresie zgodności oceny z kryteriami wyboru projektów w postaci kryterium merytorycznego fakultatywnego "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych"- (nr 1) w odniesieniu do podkryteriów : b) praktyczna użyteczność rezultatów prac B+ R c) opłacalność wdrożenia rezultatów prac B + R powstałych w wyniku realizacji projektu. Skarżąca przytoczyła treść oceny dokonanej w zakresie w/w kryterium i jego (podkryteriów) przez oceniających ekspertów jak również przytoczyła stosowne zapisy Przewodnika po kryteriach wyboru wskazując, że dokonana ocena nie jest prawidłowa. W odniesieniu do kryterium w zakresie "praktyczna użyteczność rezultatów prac B+ R" skarżąca podniosła, że zgodnie z Przewodnikiem po kryteriach "Ocenie będzie podlegała praktyczna przydatność użytkowa "produktu" oraz czy "produkt" posiada dodatkową funkcjonalność, czy zaspokaja inne potrzeby, czy wprowadza unikalne korzyści dla odbiorcy. Ocena następuje na podstawie analizy cech użytkowych i funkcjonalnych produktów spełniających podobną funkcję podstawową istniejących na rynku docelowym". Skarżąca podała, że zgodnie z wnioskiem produkt posiada szereg dodatkowych funkcjonalności co zostało zauważone i przytoczone w ocenie przez ekspertów nr I i III w sytuacji, w której oceniający nr II zakwestionował istnienie jakiejkolwiek dodatkowej funkcjonalności zauważając jedynie istnienie funkcjonalności podstawowej. Dowodzi to nieprawidłowej oceny dokonanej przez eksperta nr II. Odnosząc się do kryterium w zakresie "opłacalność wdrożenia rezultatów prac B + R powstałych w wyniku realizacji projektu" "W przypadku innowacji produktowej ocenie podlega możliwość wdrożenia rozumiana jako możliwość wprowadzenia produktu na rynek docelowy i jego opłacalność. Oceniając należy wziąć pod uwagę poprawność zdefiniowania rynku docelowego w kontekście odbiorców produktu (w przypadku sprzedaży wyników prac B+R- nabywców prac B+R), poprawność zdefiniowania potrzeb, wymagań i preferencji odbiorców oraz czy w efekcie realizacji projektu nastąpi poprawa wyników firmy (czy osiągnięte przychody pozwolą na wygenerowanie zysku pokrywającego koszty badań i rozwoju, produkcji oraz działalności marketingowej)". Odnosząc się do przesłanek oceny tego kryterium skarżąca podniosła, że oceniający nr I i III wskazali, że projekt jest zgodny ze wspomnianym kryterium ponieważ wnioskodawca zdefiniował rynek docelowy, potrzeby nabywców. Ponadto w ocenie skarżącej zapisy wniosku dowodzą, że zysk pokryje koszty badań i rozwoju, produkcji oraz działalności marketingowej, co oznacza, że projekt spełnia kryterium opłacalności. Wskazane okoliczności dowodzą, że ocena II eksperta w zakresie tego kryterium, który przyznał za nie 0 punktów jest niezgodna z opisem kryteriów. Ekspert ten nie wziął bowiem pod uwagę wskazanych elementów oceny kryterium a oparł się jedynie na prostym zwrocie inwestycji, który nie jest przedmiotem oceny w tym kryterium. Zdaniem skarżącej jeśli chodzi o uzyskane przychody związane z oferowanym produktem szczegółowe dane na ten temat zamieszczone są w Biznes Planie i odzwierciedlają jej specyficzną sytuację. Z jego treści istotnie wynika potrzeba znacznego czasu w zakresie zwrotu kosztów inwestycji lecz dla oceny spełnienia tego kryterium liczy się nie czas zwrotu ale fakt zwrotu tych kosztów. Skarżący wskazał, że mimo przyznania pewnej liczby punktów przez eksperta nr I jego ocena również nie w pełni dowodzi uwzględnienia danych zawartych we wniosku, które są przedmiotem oceny w zakresie spełnienia w/w kryterium. Ekspert ten nie uwzględnił bowiem przy ocenie prognozy w cenach jednostkowych przedstawionej w Biznes planie, co rzutowało na ocenę i doprowadziło do odjęcia punktów. Protest nie został uwzględniony, o czym strona skarżąca została poinformowana pismem z [...] lutego 2013 r. nr [...]. Jednocześnie poinformowano stronę skarżącą, iż w celu dokonania rzetelnego i bezstronnego rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w proteście w procesie rozpatrywania protestu, został powołany Zespół do spraw rozpatrywania protestów (dalej Zespół ds. protestów) od wyników oceny merytorycznej projektów złożonych w konkursie ogłoszonym w 2012 r. w ramach Działania 1.4, którego opinia stanowi podstawę wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1: Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych Instytucja Pośrednicząca przychyliła się do opinii Zespołu ds. protestów, nie uwzględniła zarzutów wnioskodawcy i utrzymała pierwotną ocenę przedmiotowego kryterium t.j. [...] pkt. W tym stanie rzeczy z uwagi na wyczerpanie dostępnej alokacji projekt został umieszczony na Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w zakresie (podkryterium) "praktyczna użyteczność rezultatów prac B+ R" Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wskazało, że w efekcie przeprowadzonych prac B+R zostanie [...]. Będzie on w pełniejszy sposób wykorzystywał specyfikę danych osobowych oraz danych o firmach, pełniej wykorzystywać aspekt geograficzny (geolokację) w danych. Wnioskodawca kładzie również nacisk na skalowalność funkcjonalną oraz szybkość uzyskania wyszukiwanych danych. Wnioskodawca powołał się na badania jednego z klientów, który wyliczył, że koszt jednej błędnej identyfikacji w bazie B2B wynosi około 50-100 euro, brak jest jednak danych w jaki sposób zostały one osiągnięte. Wnioskodawca nie określił jednoznacznie jakiej poprawy wyników oczekuje w związku z przedstawionym projektem dlatego trudno jest określić jaka będzie praktyczna użyteczność zaproponowanej przez niego nowej metody. W odniesieniu do (podkryterium) "opłacalność wdrożenia rezultatów prac B + R powstałych w wyniku realizacji projektu" w ocenie organu wnioskodawca poprawnie zdefiniował rynek docelowy oraz potrzeby, wymagania i preferencje klientów jednak ten rynek jest obecnie zbyt mały. W okresie 6 lat od rozpoczęcia projektu wnioskodawca nie osiąga przychodów pozwalających na wygenerowanie zysku pokrywającego koszty badań, rozwoju oraz działalności marketingowej. Skoro wnioskodawca nie określił jednoznacznie jakiej poprawy wyników oczekuje w związku z przedstawionym projektem, nie można jednoznacznie określić, czy uzyskane wyniki końcowe będą współmierne do poniesionych nakładów finansowych. Na powyższe rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju strona złożyła skargę z 8 marca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej informacji strona zarzuciła naruszenie przepisów Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG 2007-2013 część szczegółowa w zw. z art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. poprzez: ← brak wzięcia pod uwagę przepisów Przewodnika i dowolną ocenę projektu wnioskodawcy w zakresie poziomu innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych w części dotyczącej: praktycznej użyteczności rezultatów prac B+R oraz opłacalności wdrożenia rezultatów prac B+R powstałych w wyniku realizacji projektu, które miało bezpośredni wpływ na wynik postępowania i doprowadziło do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy wszelkiej kategorii beneficjentów w ramach programu oraz naruszenia zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów; ← naruszenie § 9 ust. 10 "Procedury odwoławczej POIG,", stanowiącej załącznik 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów POIG w zw. z art. 26 ust.2 u.o.p.p.r. poprzez brak wnikliwej analizy zarzutów zgłoszonych przez wnioskodawcę oraz brak pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i uzasadnienie tego stanowiska, ← naruszenie § 10 pkt 2 "Procedury odwoławczej POIG", stanowiącej załącznik 4.4 do Szczegółowego Opisu Priorytetów POIG w zw. z art. 26 ust.2 u.o.p.p.r. poprzez brak szczegółowego odniesienia podjętego rozstrzygnięcia- polegające w szczególności na tym, że przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu nie zawiera odniesienia się do zarzutów podnoszonych w proteście, co w obydwu przypadkach związanych z naruszeniem "Procedury odwoławczej" doprowadziło do naruszenia zasady równego dostępu do pomocy i zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Mając powyższe na uwadze strona wniosła o: ← uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu skarżącej została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą Instytucję Zarządzającą lub Pośredniczącą ← zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Spółka odniosła się do rozstrzygnięcia protestu kwestionując prawidłowość jego argumentacji oraz jego treść oraz ponowiła zarzuty dotyczące sposobu oceny wniosku zawarte uprzednio w proteście. W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r. pozostawił skargę bez rozpatrzenia uznając, że nie jest ona kompletna. W związku ze skargą kasacyjną złożoną przez skarżącą Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. W ocenie Sądu trafne są zarzuty skarżącego dotyczące rozpatrzenia protestu wniesionego przez wnioskodawcę. Zgodnie z zasadami rozpoznawania protestu zawartymi w Procedurze odwoławczej do POIG 2007-2013, stanowiącej załącznik 4.4, obowiązkiem rozpoznającej protest Instytucji Pośredniczącej, jest zgodnie z § 9 pkt 10 załącznika zapoznanie się z wynikami pierwotnej oceny projektu, zapoznanie się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności wnikliwe przeanalizowanie zgłoszonych zarzutów, dokonanie ponownej oceny projektu, w zakresie objętym protestem, jeżeli zarzuty podniesione przez wnioskodawcę w proteście są uzasadnione przy czym ponowna ocena kryteriów odbywa się w ramach kryteriów objętych protestem oraz pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska. Zgodnie z § 10 pkt 2 załącznika przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu zawiera szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia: uzasadnienie zawiera odniesienie do każdego z zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów. Oceniając zastosowanie się organu rozpoznającego protest do wspomnianych zapisów należy uznać, że skoro podtrzymana została pierwotna ocena wniosku dokonana przez Zespół do spraw protestów to znaczy, że zarzuty wnioskodawcy zostały uznane za bezzasadne. Treść pisma rozstrzygającego protest, który bazuje na ocenie dokonanej przez Zespół, w ocenie Sądu nie odnosi się jednak wprost do postawionych w proteście zarzutów. Zarzuty te szczegółowo określone w proteście dotyczyły sposobu oceny podkryteriów "b" i "c" kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1, dokonanego przez eksperta nr 2 i częściowo oceny podkryterium nr b dokonanej przez eksperta nr 1. Przypomnieć należy w tym miejscu, że podkryterium "b" i "c" to odpowiednio "praktyczna użyteczność rezultatów prac B+R", oraz "opłacalność wdrożenia rezultatów prac B+R". W proteście (co zostało z resztą powtórzone w skardze) wnioskodawca wskazał w oparciu o jakie przesłanki dokonywa jest ocena i cytując stanowiska ekspertów zawarte w Kartach Oceny Merytorycznej, wniósł w odniesieniu do kwestionowanych ocen a zarazem punktacji zastrzeżenia. Należy podkreślić, że powinnością rozstrzygającego protest a uprzednio Zespołu do rozpoznawania protestów, było zapoznanie się z dokonaną oceną wniosku i zarzutami protestu i szczegółowe odniesienie się do nich oraz danie temu wyrazu w pisemnej informacji przeznaczonej dla wnioskodawcy. Zatem IP powinna przedstawić swoje stanowisko dotyczące kwestionowanych przez skarżącego ocen i wskazać dlaczego uznaje je za prawidłowe. Nie można uznać za właściwe takie rozpoznanie protestu, które w istocie nie odnosi się do zarzutów oceny wniosku dotyczących pominięcia pewnych jego zapisów przez ekspertów czy też braku ścisłego zastosowania się do zasad, poprzez które dane kryterium (podkryterium) jest oceniane. Należy przypomnieć, że ocena kryterium nr 1 odbywa się na podstawie pkt 10 i 11 wniosku o dofinansowanie oraz pkt C.1.1, C.1.2, C.1.3, C.1.5, C.1.6 i C 1.7 oraz D Biznes planu. Dokonując oceny podkryterium "b" należało mieć na względzie praktyczną przydatność użytkową "produktu" oraz czy "produkt" posiada dodatkową funkcjonalność, czy zaspokaja inne potrzeby, czy wprowadza nowe unikalne korzyści dla odbiorcy. Ocena następuje na podstawie analizy danych dotyczących cech użytkowych i funkcjonalnych produktów spełniających podobną funkcję podstawową istniejących na rynku docelowym. W odniesieniu do podkryterium "c" ocenie podlega możliwość wdrożenia rozumiana jako możliwość wprowadzenia produktu na rynek docelowy i jego opłacalność. Oceniając należy wziąć pod uwagę poprawność zdefiniowania rynku docelowego w kontekście odbiorców produktu (w przypadku sprzedaży wyników prac B+R nabywców prac B+R), poprawność zidentyfikowania potrzeb, wymagań, preferencji odbiorców oraz czy w efekcie realizacji projektu nastąpi poprawa wyników firmy (czy osiągnięte przychody pozwolą na wygenerowanie zysku pokrywającego koszty badań i rozwoju, produkcji oraz działalności marketingowej). Treść pisma rozstrzygającego protest z [...] lutego 2013 r. mimo, że odnosi się do kwestionowanych podkryteriów, nie nawiązuje wprost do zarzutów protestu, kładąc w odniesieniu do podkryterim "b" nacisk na brak dostatecznego wykazania przez wnioskodawcę jakiej poprawy wyników oczekuje w związku z przedstawionym projektem (chodzi o zmniejszenie liczby błędów w zakresie wyszukiwania danych osobowych i firm) a co za tym idzie zmniejszenie związanych z tym kosztów. W piśmie tym IP w zakresie w/w podkryterium odnosi się również do kwestii funkcjonalności produktu ale nie wiadomo czy uznaje wykazanie przez wnioskodawcę dodatkowych funkcjonalności, co mogłoby mieć wpływ na punktację. Należy wskazać, że ocena spornego kryterium a zarazem podkryteriów jest oceną punktową. Za każde ze spornych podkryteriów można było uzyskać od 0-10 punktów. Tak więc można przypuszczać, że jeśli podkryterium spełnia częściowo wymagania konieczne dla jego oceny powinno uzyskać pewną ilość punktów. Jeśli chodzi o podkryterium "c" IP przyznała, ze wnioskodawca poprawnie zdefiniował rynek docelowy oraz potrzeby, wymagania i preferencje klientów wskazał jednak, że rynek ten jest obecnie zbyt mały, uznała również, że okres 6 lat realizacji projektu nie pozwoli na wygenerowanie zysku pozwalającego na pokrycie kosztów badań i rozwoju oraz działalności marketingowego w żaden sposób nie odnosząc się do kwestii poruszonych w tym zakresie przez wnioskodawcę w proteście. W tym stanie rzeczy należy uznać, że brak jednoznacznego odniesienia się do zarzutów protestu nie pozwala na przyjęcie, że jego sposób załatwienia jest prawidłowy a więc ocena wniosku została dokonana właściwie w zgodzie z obowiązującymi przepisami i zasadami jego oceny. Należy więc uznać na tym etapie sprawy, że słuszny jest również zarzut dotyczący naruszenia Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG 2007-2013 część szczegółowa. Co do art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. – Sąd nie podziela poglądu o jego naruszeniu ponieważ dotycząc zasady równego dostępu do pomocy wszystkim beneficjentom i zapewniając przejrzystość reguł przy ich ocenie odnosi się on, zdaniem Sądu do stworzenia ram w jakich odbywać się ma procedowanie nad wnioskiem, nie odnosi się natomiast wprost do samej jego faktycznej oceny. Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że doszło do naruszenia treści art. 31 ust. 1 ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju ze względu na brak rzetelnej oceny wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy uwzględnił skargę oraz na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.sa. zasądził należne skarżącej koszty postępowania.