V SA/Wa 1925/10
WyrokWSA w Warszawie2011-02-16
Skład orzekający: Barbara Mleczko - Jabłońska, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych na podstawie uznania przedsiębiorstwa za zagrożone została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie zastosował definicję przedsiębiorstwa zagrożonego, odnosząc się do kapitału własnego zamiast kapitału zakładowego, co skutkowało nieprawidłową oceną sytuacji finansowej spółki. Ponadto organ nie uwzględnił wszystkich przedstawionych przez skarżącą danych i argumentów, w tym pozytywnych wyników finansowych i wcześniejszej decyzji przyznającej pomoc, co naruszyło zasady postępowania administracyjnego i uzasadnia uchylenie rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o pomoc finansową w ramach PROW 2007-2013 na inwestycje w sektorze rolnym. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając spółkę za przedsiębiorstwo zagrożone na podstawie ujemnego kapitału własnego i strat finansowych. Spółka podniosła, że organ błędnie zinterpretował definicję przedsiębiorstwa zagrożonego, odnosząc się do kapitału własnego zamiast kapitału zakładowego, oraz że jej sytuacja finansowa uległa poprawie, co potwierdzają przedstawione dokumenty i wcześniejsza decyzja o przyznaniu pomocy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zasądził od Agencji na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 457 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 r. sprawy ze skargi "A." Sp. z o.o. w W. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie; 2. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz "A." Sp. z o.o. w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A. Sp. z o.o. w W. (zwana dalej: "skarżącą") wnioskiem z [...] kwietnia 2009 r., złożonym w [...] Oddziale Regionalnym -Biurze Wsparcia Inwestycyjnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zwróciła się o pomoc finansową w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013, Oś 1 Poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego w zakresie działania 123 "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej." W ramach tej operacji spółka przewidywała nakłady inwestycyjne na [...]. Przewidywane nakłady inwestycyjne spółka określiła na [...] zł (netto), a wnioskowana pomoc finansowa wyniosłaby 40% poniesionych nakładów.
W wyniku weryfikacji wniosku i wezwania do uzupełnienia braków - pismem z dnia [...] lipca 2009r., a następnie [...] września 2009r. Spółka uzupełniła wniosek o wymagane dokumenty.
Po czym w wyniku jego rozpoznania w zakresie oceny ekonomicznej i technologicznej pismem z dnia [...] kwietnia 2010r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Wydział Oceny Projektów Przetwórstwa w W. odmówiła skarżącej przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 2 ust. 1 pkt 1. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Agencja wskazała, że zgodnie z powyższym przepisem Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. "w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, o pomoc może ubiegać się podmiot, który prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1 z późn. zm.).
Dalej wskazano, że w świetle art. 28 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z 20 września 2005r. pomoc nie może zostać udzielona przedsiębiorstwom zagrożonym.
Zdaniem organu, na podstawie przedłożonej dokumentacji finansowej, spółkę należy uznać za przedsiębiorstwo zagrożone. Organ wyjaśnił, że próba zdefiniowania "Przedsiębiorstwa Zagrożonego" zawarta jest w pkt. 2 ppkt. 2.1 Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (2004/C 244/02) –Dz. Urz. C 244 z 1.1.0.2004, str. 2:
-w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki akcyjnej, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub
-niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej. Organ uznał, że przypadku Spółki A. w roku [...] nastąpiła znacząca degresja kapitału własnego z [...]) w [...]r. do [...]zł) w [...]r. W całym badanym okresie [...] kapitał własny wykazywał wartości ujemne. Fakty te świadczą jednoznacznie zdaniem Agencji o tym, że kapitał własny faktycznie nie istnieje i nastąpiła również utrata wszystkich jego składowych-w tym i kapitału podstawowego (rejestrowego).
Zatem w świetle przytoczonych wcześniej wytycznych wspólnotowych przedsiębiorstwo, w ocenie organu mające ujemny kapitał własny, generujące straty, przy jednoczesnym obniżeniu kapitału własnego należy uznać za przedsiębiorstwo zagrożone i odmówić przyznania pomocy.
Na koniec [...] roku ujemny kapitał własny spółki A. wyniósł [...] zł). Oznacza to, jak przyjęła Agencja, że spółka funkcjonowała faktycznie wyłącznie w oparciu o kapitał obcy: krótkoterminowy [...] zł oraz długoterminowy [...] zł. Czynnikiem ocenianym negatywnie przez ARiMR jest fakt wygenerowania w roku [...] kolejnej straty w wysokości [...]).
Dodatkowo, zgodnie z zapisem ww. wytycznych, pkt 2 ppkt 2.1 ust. 11, nawet, gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki, takie jak ... zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto ( ... )".
Oceniający przyjęli, że mniejsza od zera wartość aktywów netto spółki A. utrzymywała się w całym badanym okresie [...], a stan aktywów netto świadczy o tym, że przedsiębiorstwo może bardzo łatwo znaleźć się w stanie upadłości, gdyż zobowiązania (długi) są wyższe od wartości bilansowej majątku, czyli że majątku nie wystarcza na pełne pokrycie zadłużenia. Ujemny kapitał własny świadczy o słabości finansowej przedsiębiorstwa i wręcz zagrożeniu kontynuacji jego działalności, o trudnościach w terminowym regulowaniu zobowiązali, wreszcie o zmniejszonym zaufaniu do przedsiębiorstwa przez jego wierzycieli, z których każdy może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości. Potwierdzeniem zagrożenia z tego tytułu jest pojawienie się w [...] roku w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o ogłoszeniu upadłości spółki A. (w roku następnym sąd uchylił postępowanie, które zostało następnie umorzone).
W związku z powyższym ARiMR uznała, że mimo spełnienia kryterium oceny wskaźnikowej oraz doceniając symptomy poprawy sytuacji spółki, szczególnie te, które wystąpiły w roku [...], w świetle § 2 ust. 1 pkt 1. Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. "w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. jest przedsiębiorstwem zagrożonym i na tej podstawie odmówiła przyznania pomocy.
Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2010r. wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w którym nie zgodziła się z zajętym przez organ stanowiskiem i stwierdziła, że na podstawie przedłożonych do akt dokumentów i wyjaśnień wykazała, że jest przedsiębiorstwem rozwijającym się i zachowującym pełną zdolność do wywiązywania się z wszelkich zobowiązań krótko i długoterminowych oraz wszelkich obciążeń publicznoprawnych.
Podniosła, że podstawowym błędem formalnoprawnym Agencji jest niewłaściwe relatywizowanie straty wykazanej przez spółkę w [...] r. nie do zarejestrowanego kapitału zakładowego ( [...]zł ) lecz do ogółu kapitałów własnych.
W tej sytuacji wyjaśniła, że w ostatnich 4 latach nie wykazywała ani nie wykazuje strat przewyższających ¼ kapitału zakładowego. Zatem nie była i nie jest w sytuacji , o której mowa w art. 233 Kodeksu spółek handlowych i nie odnosi się do niej definicja przedsiębiorstwa zagrożonego, o której mowa w art. 2 ppkt 2.1 ust 10 a Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw ( 2004 /C244/02).
W dalszej części obszernie uzasadnionego stanowiska spółka, wskazując na wyniki finansowe - zyski podatkowe i bilansowe ( za wyjątkiem [...]r.) podniosła, iż jej działalność jest w pełni finansowana z bieżących przychodów, które przewyższają koszty. Z osiąganych zysków spółka odkłada środki na koncie i z nich finansuje inwestycje. Ma możliwość pozyskania też kapitału od właścicieli. Dalej wskazała, że w [...]r. przedsiębiorstwo osiągnęło zysk netto w wys. [...]zł. , a za [...]r. zysk netto w wys.[...]zł. Zarzuciła organowi , że błędnie zinterpretował pkt 2 ppkt 2.1 ust 11 wytycznych wspólnotowych bowiem wymienione w tym przepisie typowe oznaki wskazujące na przedsiębiorstwo zagrożone winny wystąpić łącznie i jednocześnie. Następnie spółka zarzuciła, że oceniający nie uwzględnili faktu, iż przedsiębiorstwo generuje dodatnie przepływy finansowe i utrzymuje wysoki poziom płynności, a na kontach utrzymywane są wysokie kwoty środków pieniężnych. Przedstawiła opinie bankowe. W dalszej kolejności odniosła się do zarzutu Agencji o finansowaniu kapitałem obcym. Nie zgodziła się również z zarzutem o możliwości łatwego znalezienia się w stanie upadłości. Wyjaśniła kwestię znajdującego się od [...]r. w KRS wpisu o ogłoszeniu upadłości, mimo iż sąd upadłościowy umorzył postępowanie w sprawie ogłoszenia upadłości wobec wycofania wniosku przez wierzycieli. Na koniec zarzuciła, że odmowa przyznania pomocy i ocena ekonomiczna przedsiębiorstwa stoi w sprzeczności z pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem spółki w ramach tego samego działania, dla którego w dniu [...] sierpnia 2009r. podpisana została umowa o przyznanie pomocy w kwocie ponad [...]zł. na inwestycje, które w 100% spółka zrealizowała finansując je z własnych środków. Do pisma dołączony został bilans spółki i rachunek zysków i strat na dzień [...]r., opinie bankowe.
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie odpowiedziała na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa , a w przewidzianym prawem terminie Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie z dnia [...]kwietnia 2010r.
W skardze, podnosząc, że odmowa przyznania Skarżącej spółce pomocy finansowej, zgodnie z jej wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2009 r. - jest niezasadna, gdyż:
1) oparta została na błędnym uznaniu, że skarżąca jest "przedsiębiorstwem zagrożonym", co jest skutkiem niezasadnego zdefiniowania pojęcia "przedsiębiorstwo zagrożone" poprzez uznanie wbrew treści pkt. 2 ppkt. 2.1 Wytycznych wspólnotowych przywołanych w piśmie, że pojęcie straty kapitału odnosi się nie do kapitału zarejestrowanego, czyli kapitału zakładowego, lecz do ogółu kapitałów własnych;
2) z naruszeniem art. 21 ust. 2. pkt 2 Ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz.427z późn zm.)nie uwzględniono podanych we wniosku, uzupełnieniach i pismach skarżącej danych i argumentów, w tym zwłaszcza zawartych w piśmie skarżącej z dnia [...] kwietnia 2010 r., jednoznacznie wskazujących na to, że skarżąca spółka jest przedsiębiorstwem dynamicznie się rozwijającym, zachowującym pełną zdolność do wywiązywania się z wszelkich zobowiązań krótko i długoterminowych oraz wszelkich obciążeń publicznoprawnych.
Podnosząc powyższe, stosownie do treści art. 146 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153. Poz.1270 z późn. zm.), skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy finansowej i nakazanie ponownego rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...] kwietnia 2009 r. przy uwzględnieniu całości materiału dowodowego przez nią przedłożonego oraz o zasądzenie od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiła argumentację zbieżną ze stanowiskiem zajętym w piśmie stanowiącym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na skargę organ uznał podniesione w niej zarzuty za bezzasadne i wniósł oddalenie skargi wywodząc jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W trakcie postępowania przed WSA skarżąca w piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2011r. podtrzymując dotychczasowe stanowisko, złożyła wniosek o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z dokumentów: postanowienia Sądu Rejonowego [...] Wydział Gospodarczy KRS z [...] grudnia 2010r. w sprawie sygn. akt [...] na okoliczność wykreślenia wpisów dotyczących postępowania upadłościowego oraz bilansu i rachunków zysków i strat skarżącej za [...]r. na okoliczność potwierdzenia stabilnej sytuacji finansowej oraz dalszej poprawy wyników w stosunku do roku [...] i lat wcześniejszych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) dalej p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone postanowienie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427) oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2007 r. nr 200 poz.1444), Sąd dopatrzył się w sprawie uchybień prawa, w zakresie stosowania zasad procedury administracyjnej określonych w art. 21 ust 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427) - które winny skutkować uchyleniem skarżonego rozstrzygnięcia i uznał, iż podniesione w skardze zarzuty są uzasadnione.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa – Departamentu Oceny Projektów Inwestycyjnych z dnia [...] kwietnia 2009r. Rozstrzygnięciem tym organ poinformował A. Sp. z o.o. w W. o odmowie przyznania jej pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej", z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w §2 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach w.w. działania objętego PROW 2007-2013.
W sprawie bezspornym jest, że złożony przez potencjalnego beneficjenta wniosek spełnia kryterium oceny wskaźnikowej. Bez względu na to organ odmówił pomocy wobec uznania spółki za przedsiębiorstwo zagrożone.
Przed przystąpieniem do oceny wyrażonego przez organ stanowiska w zaskarżonym rozstrzygnięciu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 10 ust 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich pomoc jest przyznawana:
1) na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2) jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1.
Wydane na podstawie delegacji ustawowej ( art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy) rozporządzenie wykonawcze Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 października 2007r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej w ramach w.w. działania przewiduje w § 2 ust 1 pkt 1, iż o pomoc może ubiegać się podmiot, który prowadzi przedsiębiorstwo określone w art. 28 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".
Sięgając do regulacji zawartej w w.w. przepisie wskazać należy, że prawodawca wspólnotowy zastrzegł w nim, że wparcia nie udziela się przedsiębiorstwom zagrożonym w rozumieniu wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.
Wytyczne Komisji Europejskiej 2004/C 244/02 dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw. ( Dz. Urz UEC. 2004. 244. 2 ze zm. ) mimo że podają w pkt 9," iż nie istnieje definicja wspólnotowa "przedsiębiorstwa zagrożonego" wyjaśniają w pkt 2 ppkt 2.1 dla celów niniejszych wytycznych pojęcie " przedsiębiorstwa zagrożonego" i mają zastosowanie w sprawie niniejszej. Zgodnie z nimi ( pkt 10 a i 10 c ), przedsiębiorstwo jest w szczególności uznane za zagrożone, w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ( a taką jest wnioskodawca ) oraz spółki akcyjnej, jeżeli ponad połowa jej zarejestrowanego kapitału została utracona, w tym ponad jedna czwarta tego kapitału w okresie poprzedzających 12 miesięcy, lub niezależnie od rodzaju spółki, jeżeli spełnia ona kryteria w prawie krajowym w zakresie podlegania zbiorowej procedurze upadłościowej.
Odnosząc się w tym miejscu do argumentacji przedstawionej w skardze wskazać w pierwszej kolejności należy, że wbrew stanowisku organu skarżąca zasadnie wskazuje że przepisy te odnoszą się do kapitału zarejestrowanego ( zakładowego ) spółki z o.o., nie zaś do kapitału własnego, jak przyjmuje organ. Skoro zatem w ostatnich 4 latach spółka nie wykazywała ani nadal nie wykazuje strat przewyższających jedną czwartą kapitału zakładowego ani w sumie straty nie przewyższały połowy jej kapitału zakładowego, warunek o którym mowa w pkt 2 ppkt 2.1 ust 10 a wytycznych wspólnotowych nie mógł zostać uznany za spełniony, tym bardziej, że wymóg straty połowy kapitału zakładowego w tym jednej czwartej musiałyby nastąpić w okresie poprzedzających 12 miesięcy. Spółka posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł, zaś strata z jaką spółka zakończyła rok [...] wyniosła [...]zł , co nie daje straty określonej na ¼ kapitału zakładowego. Rację też, zdaniem Sądu należy przyznać skarżącej, że wskazany w Wytycznych okres poprzedzający dotyczyć ma roku, w którym podejmowane jest rozstrzygnięcie. Skoro Agencja podjęła negatywną dla strony decyzję o odmowie przyznania pomocy w [...]r., ocenie winien podlegać wynik finansowy przedsiębiorstwa za [...]r., a ten na koniec roku dał zysk bilansowy w wysokości [...]zł., czego Agencja w swojej ocenie ekonomicznej przedsiębiorstwa potencjalnego beneficjenta nie wzięła pod uwagę.
Zgodnie natomiast z pkt 2.1 ppkt 11 Wytycznych nawet gdy nie zachodzi żadna z okoliczności wymienionych w pkt 10, przedsiębiorstwo może nadal być uznane za zagrożone, w szczególności gdy występują typowe oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżki produkcji, zmniejszający się przepływ środków finansowych, rosnące zadłużenie, rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto. W niektórych poważnych przypadkach, przedsiębiorstwo może już znajdować się w sytuacji niewypłacalności lub być przedmiotem zbiorowego postępowania upadłościowego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym.
Interpretacja powyższego zapisu prowadzi do wniosku, jak słusznie zauważa organ, że katalog przesłanek eliminujących potencjalnego beneficjenta z pomocy nie jest zamknięty, jak również wskazane w nim przesłanki zostały wymienione w sposób przykładowy. Nie ma też racji skarżąca twierdząc, że prawodawca unijny wymaga łącznego zaistnienia przesłanek wskazanych w pkt 2.1. 11. Tym niemniej ocena w zakresie możliwości uznania przedsiębiorstwa z zagrożone winna być przeprowadzona szczególnie wnikliwie i wszechstronnie. Istotnie ekonomiczna ocena przedsiębiorstwa przy zaistnieniu jednej tylko z przesłanek mogłaby budzić wątpliwości, czy rzeczywiście na jednej tylko podstawie można uznać przedsiębiorstwo za zagrożone w rozumieniu powyższych wytycznych.
Sąd nie kwestionuje faktu, że ocena ekonomiczna przedsiębiorstwa przeprowadzana jest przez osoby z wykształceniem i doświadczeniem w zakresie nauk ekonomicznych, w tym ekonomiki produkcji, na podstawie danych ekonomicznych i finansowych przedstawionych przez potencjalnego beneficjenta. Podkreślić w tym miejscu należy, iż w sytuacji, gdy w toku oceny wniosku o przyznanie pomocy uczestniczą eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin sąd nie może wejść w rolę kolejnego eksperta i ocenić wyrażonej przez niego opinii, gdyż - sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, takimi jak eksperci ani też nie ma możliwości powołania biegłego w celu uzyskania jego opinii, gdyż przepisy regulujące sądową procedurę kontroli legalności przyjętych rozstrzygnięć nie dają sądowi podstawy prawnej do przeprowadzenia takiego dowodu. W tej sytuacji, sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zgodnie z kompetencjami przysługującymi sądowi administracyjnemu sprowadza się do oceny prawidłowości stosowania przez organ prawa materialnego i zasad procedury administracyjnej określonej w kpa w myśl art. 21 ust 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007r.o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, organ w postępowaniu o przyznanie pomocy stoi na straży praworządności jak również jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W sprawie niniejszej dokonana przez organ ocena spółki jako przedsiębiorstwa zagrożonego na podstawie wyników finansowych za lata [...]. oparta została na następujących przesłankach :
- degresja kapitału własnego spółki;
- kapitał własny wykazuje wartości ujemne;
-spółka funkcjonuje w oparciu o kapitał obcy krótkoterminowy i długoterminowy
-spółka poniosła kolejną stratę w [...]r.;
-mniejsza od zera wartość aktywów netto w całym okresie [...] ;.
Powyższe powoduje, że przedsiębiorstwo może łatwo znaleźć się w stanie upadłości.
Tymczasem wg strony okolicznościami wskazującymi, że przedsiębiorstwa spółki nie można uznać za zagrożone w rozumieniu wytycznych wspólnotowych są następujące dane :
- od [...]r. spółka jest stabilna i generuje dodatnie przepływy finansowe;
- od [...]r. odbudowuje kapitał własny i zmniejsza ujemną wartość aktywów netto mimo, że w [...]r. poniosła stratę bilansową z powodu zapłacenia dużego podatku od zysku. W [...]r. wynik finansowy spółki był już dodatni, a w [...]r, po pierwszym kwartale w dalszym ciągu aktywa netto się zwiększają;
-spółka na bieżąco spłaca zobowiązania, obsługuje i spłaca kredyty i stopniowo zwiększa aktywa netto;
- zarzut organu o finansowaniu kapitałem obcym spółka odpiera w ten sposób, że stanowią go głównie kredyty długoterminowe, których spłaty przypadają na lata [...]. , a obecnie spółka raty kredytowe spłaca bez opóźnień i na bieżąco ;
- przedstawione przez spółkę wskaźniki analizy finansowej ( oprócz autonomii w latach [...]) są dodatnie i w wielu przypadkach przekraczają średnie branżowe;
-obecnie spółka zrealizowała ok. 30 % inwestycji z przedmiotowego wniosku, ze środków własnych;
- postępowanie upadłościowe, o którym figuruje wzmianka w KRS nigdy się nie odbyło wobec zawarcia w 2006r. porozumienia z wierzycielami i zawartymi ugodami.
W tej sytuacji zdaniem skarżącej odmowa przyznania pomocy i ocena ekonomiczna przedsiębiorstwa stoi w sprzeczności z pozytywnie rozpatrzonym wnioskiem spółki w ramach tego samego działania, dla którego w dniu [...] sierpnia 2009r. podpisana została umowa o przyznanie pomocy w kwocie ponad [...]zł. na inwestycje, które w 100% spółka zrealizowała finansując je z własnych środków.
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż w kontekście podniesionych zarzutów zdaniem Sądu wytyczne wspólnotowe bez uwzględnienia i odniesienia się przez Agencję do przedstawionych przez skarżącą wskaźników nie zostały zastosowane prawidłowo., co uzasadniania zarzut braku wszechstronnego rozpoznania wniosku. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotowy wniosek o pomoc złożony został w dniu [...] kwietnia 2009r. Niemniej jednak czas w jakim organ wniosek ten weryfikował trwał dość długo bowiem rozstrzygnięcie o jego wyniku wydane zostało dopiero w dniu [...] kwietnia 2010r.
W międzyczasie w dniu [...] sierpnia 2009r. spółka podpisała z Agencją umowę o przyznanie pomocy w kwocie ponad [...]zł. na inwestycje, które w 100% zrealizowała finansując je z własnych środków. Wniosek ten pozytywnie dla spółki rozstrzygnięty opierał się w znacznej części o dane podlegające ocenie przy obecnym wniosku. Organ nie uwzględnił powyższej okoliczności w ocenie przedsiębiorstwa skarżącej i nie odniósł się do tej kwestii dokonując odmiennej oceny przedsiębiorstwa aniżeli w uprzednio złożonym wniosku o pomoc zakończonym pozytywną dla spółki decyzją. Fakt przyznania spółce powyższej pomocy oczywiście nie przesądzał automatycznie, że oceniający nie mogli uznać spółki za przedsiębiorstwo zagrożone, jednak bez odniesienia się do zasadności uwzględnienia uprzedniego wniosku i przedstawienia argumentów dla których pomoc obecnie nie może zostać przyznana, nie jest zrozumiała i uzasadnia zarzut dowolności podjętego rozstrzygnięcia, wydanego również z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.
Przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia organ nie przeanalizował także kierunku pozytywnie zachodzących zmian w przedsiębiorstwie wobec zauważalnej poprawy jego wyników finansowych, wykazanych na koniec [...]r. zdawkowo odnosząc się jedynie do tego faktu poprzez dostrzeżenie, jak określił "symptomów poprawy sytuacji". W kręgu oceny nie znalazły się tym bardziej przedstawione przez spółkę wyniki finansowe ( bilans i rachunek zysków i strat ),osiągnięte za I kwartał 2010r. wskazujące na dalszą znaczną poprawę sytuacji ekonomicznej , jak również pozytywne dla skarżącej opinie bankowe z [...], które spółka przedstawiła po nadesłaniu projektu rozstrzygnięcia ( bowiem tak należy określić nie podpisane pismo z dnia [...] kwietnia 2010r. ). Ocena utraty kapitału własnego w badanym jedynie okresie 3 lat przed złożeniem wniosku nie może wyłącznie stanowić o przesłance uznania spółki za przedsiębiorstwo zagrożone. Wydłużenie okresu rozpoznawania wniosku i rzeczywiste wyniki działalności spółki osiągnięte w [...]r., a następnie [...]r. winny zostać wzięte pod uwagę w toku postępowania bowiem dane te były w posiadaniu organu przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia ( pismo z [...] marca 2010r. i [...] kwietnia 2010r. ), jak również winny być rozważone na skutek wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, na które Agencja nie odpowiedziała. Nie jest zatem zasadne twierdzenie Agencji, iż w toku postępowania organ nie pominął żadnych środków dowodowych zgłoszonych przez stronę. Uchybienia powyższe uzasadniają zarzut wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 21 ust 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. nr 64, poz. 427), w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia co uzasadnia w myśl art. 146 § p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej czynności organu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona oceny wniosku z uwzględnieniem powyżej wskazanych uwag. Weźmie przy tym pod uwagę realizację i wykorzystanie poprzednio udzielonej pomocy. W tym zakresie mając na uwadze cele Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich do którego odwołują się przepisy wykonawcze - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007r. "w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zwiększanie wartości dodanej podstawowej produkcji rolnej i leśnej" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, rozważy czy na podstawie dotychczas przedstawionych przez spółkę wyników i danych ekonomicznych - obecnie już za rok [...] -bilansu zysków i strat , informacji zawartych w KRS, Spółka "A." sp. z o.o. jest podmiotem zdolnym do realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz projekcji finansowych zawartych w planie przedsięwzięcia. Pomocne w tym zakresie mogą okazać się również ustalenia czy i w jakiej części oraz z jakich środków spółka zrealizowała zaplanowaną inwestycję. Organ przy tym weźmie pod uwagę jej wartość oraz wysokość wnioskowanej na ten cel pomocy.
Na koniec Sąd zauważa, że znajdująca się w aktach administracyjnych zaskarżona informacja jest projektem rozstrzygnięcia bowiem nie zawiera, poza imienną pieczęcią, podpisu osoby reprezentującej organ. Nie mniej jednak wobec nie kwestionowania i potwierdzenia przez skarżącą doręczenia jej skarżonego rozstrzygnięcia we właściwej formie określonej dla rozstrzygnięcia - z podpisem umocowanej do działania w mieniu ARIMR osoby, Sąd przyjmuje, że rozstrzygnięcie spełniające wymogi określone w art. 107 kpa, zawierające wszystkie wymagane składniki zostało wydane.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 146 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu i zwrot kosztów pełnomocnika - radcy prawnego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa wydał na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło