V SA/Wa 1928/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Barbara Wasilewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Protokolant - Anna Michałowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] października 1999 r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz M. N. kwotę 263,23 (dwieście sześćdziesiąt trzy 23/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z [...] października 1999 r. nr [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł, powołując się na przepisy art.233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. z 1997 r. nr 137 poz. 926 ze zm.] oraz art.23 ust.1 i art 26 ust 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne [tekst jednolity Dz. U. z 1994 r. nr 71, poz. 312 ze zm.], art. 262 i 289 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny [Dz. U. nr 23, poz. 117 ze zm.] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. nr [...] z dnia [...] lipca 1998 r. w przedmiocie ponownego określenia wartości celnej i wymiaru cła samochodu ciężarowego marki [...] dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym, zgłoszonego w dniu [...] grudnia 1996 r. przez M. N.. W uzasadnieniu decyzji podano, że [...] grudnia 1996 r. decyzją wydaną w Urzędzie celnym w W. Oddział Celny w R. zawartą w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. dokonana została odprawa celna ostateczna samochodu ciężarowego marki [...] o nr [...], rok produkcji 1994 na nazwisko M. N.. Wartość samochodu wg faktury, bez numeru, z dnia [...].11.1996 r. wynosiła [...]. Przyjęto cenę pojazdu jako wiarygodną. W wyniku kontroli przeprowadzonej przez Dział Kontroli Wewnętrznej Urzędu Celnego w W. ustalono, że przy odprawie celnej przedmiotowego samochodu posługiwano się sfałszowanymi dokumentami handlowymi. Przekazano fakturę handlową z dnia [...].11.1996r. do weryfikacji w kraju eksportera – [...] firmy L.. W jej wyniku otrzymano fakturę handlową numer [...] z dnia [...].11.1996r., wystawioną na przedmiotowy towar, na kwotę [...]. Z wyżej wymienionej faktury wynikało, iż ten sam towar posiadał wartość znacznie wyższą, niż zadeklarowana przy odprawie w dniu [...].12.1996 r. Zatem postanowieniem z dnia [...].12.1997 r. Dyrektor Urzędu Celnego w W. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną zawartą w Dowodzie odprawy celnej seria [...] nr [...] z dnia [...].12.1996r. na podstawie art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy celne uznały, że faktura nadesłana w ramach weryfikacji stanowi dowód potwierdzający, iż wartość sprowadzonego towaru zadeklarowana w dniu zgłoszenia celnego został trzykrotnie zaniżona. Strona zgłaszając sprowadzony samochód do odprawy celnej zadeklarowała jedynie część jego wartości transakcyjnej nie wskazując pełnej jego wartości. Działanie to jest sprzeczne z art.26 ust.1 Prawa celnego. Zgodnie z art.23 ust. 1 ustawy Prawo celne " cło wymierza się wg stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i wg stawek v tym dniu obowiązujących " a wartością celną towaru, zgodnie z art. 26 ust. Cyt. wyżej ustawy jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny wraz z kosztami w niej nie ujętymi, a faktycznie poniesionymi przez kupującego. M. N. w odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji podniósł, że kupił samochód i dokonał odprawy na podstawie jedynego rachunku, jaki otrzymał od sprzedawcy [...], tj. za uzgodnioną ze sprzedawcą kwotę [...]. W uzasadnieniu odwołania podał, że samochód był używany przez okres dwóch lat, uszkodzony i zmuszony był go sprzedać, za kwotę [...]zł, na potwierdzenie tej okoliczności złożył umowę kupna – sprzedaży z dnia [...].09.1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł rozpoznając odwołanie M. N. podzielił w całości decyzję i argumentację organu I instancji, stwierdzając, że rozstrzygniecie w sprawie zostało dokonane po wnikliwej analizie całego materiału dowodowego zebranego przez organy administracji celnej, przy uwzględnieniu dokumentów nadesłanych przez Stronę oraz biorąc pod uwagę zasadę swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniu decyzji. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do NSA pełnomocnik M. N. wnosząc o uchylenie decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].10.1999 r. zarzucając organowi celnemu naruszenie art. 7 i 77 kpa, poprzez przyjęcie za miarodajną faktury nr [...] z dnia [...].10.1996 r. wystawionej przez firmę [...] "L.", będącej podstawą wznowienia postępowania, mimo że skarżący kwestionuje tę fakturę. Ponadto w uzasadnieniu skargi podniesiono, że w Sądzie Rejonowym dla W. toczy się aktualnie postępowanie karne przeciwko M. N. z uks-u a jego przedmiotem jest ustalenie, która z faktur – okazana przez skarżącego na granicy czy dostarczona przez [...] władze celne jest oddającą rzeczywistą wartość sprowadzonego samochodu. Sprowadzony samochód miał wady a wątpliwości w tej mierze organów celnych mogła rozwiać odpowiednia wycena wartości samochodu wynikająca z opinii biegłego. Brak tej opinii uniemożliwiał wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego, gdyż dwie różne faktury opiewające na różną wartość nie mogły być jeszcze podstawa wynikającą z art. 145 8 1 kpa. W odpowiedzi na skargę prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Prezes GUC zauważył, że przyjęcie kwoty z ujawnionej faktury ([...], co odpowiada kwocie [...] zł) jest jak najbardziej słuszne wziąwszy pod uwagę fakt, że ceny pojazdu o zbliżonych parametrach na rynku polskim kształtowały się w granicach od [...] zł do [...] zł. (cena katalogowa z Informatora Rynkowego Samochody Osobowe, Eurotax nr 11-12/96). Z powyższego wynika, że kwota zadeklarowana przez skarżącego w dniu odprawy celnej ([...]) była rażąco zaniżona i nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości pojazdu. Nadto to właśnie na stronie, która kwestionuje wiarygodność dowodów ciąży obowiązek udowodnienia stosownymi dokumentami, że ujawnione w wyniku weryfikacji dokumenty jej nie dotyczą. A zatem, jeśli w ocenie Strony sprowadzony przez nią samochód posiadał znaczne uszkodzenia, winna załączyć do akt sprawy opinię biegłego rzeczoznawcy, z której wynikałby stopień uszkodzenia pojazdu. W toku postępowania weryfikacyjnego skarżący nie przedstawił takiej opinii. Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega też wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być żywo zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy. W powyższym kontekście – oceniając wniesiony środek zaskarżenia – wskazać trzeba, że zaskarżona w sprawie decyzja organów jest dotknięta wadą. Zgodnie z treścią art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej organy orzekające w toku postępowania powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Decyzja wydana w wyniku przeprowadzonego postępowania, zgodnie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, zasadą swobodnej oceny dowodów, również powinna zawierać wszechstronną i wnikliwą analizę dowodów zgromadzonych w sprawie. Takiego właśnie wszechstronnego i wnikliwego przeanalizowania dowodów zabrakło w zaskarżonej decyzji. Ma rację organ celny, że jedną z podstaw wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania pierwotnej decyzji o odprawie celnej towaru, lecz nieznanych organowi, który ją wydał. W przedmiotowej sprawie podstawą wznowienia postępowania były wyniki weryfikacji dokumentów załączonych do odprawy celnej, przeprowadzonej przez [...] władze celne. Z dokonanych ustaleń zawartych w piśmie Administracji Celnej H. nr [...] z dnia [...].08.1997r. wynika, że samochód marki [...] o nr podwozia [...] został sprzedany za kwotę [...]. Faktura przedstawiona w Polsce odnosiła się do płatności z góry w kwocie [...]. Ujawniona u kontrahenta [...] faktura [...] z dnia [....].11.1996r. dotyczy niewątpliwie przedmiotowego towaru. Fakt tożsamości towaru potwierdza tożsama treść faktury określająca towar (ta sama marka pojazdu – [...], nr podwozia – [...]). Te dowody stanowiły podstawę do przyjęcia w decyzji transakcyjnej wartości sprowadzonego samochodu, zgodnie z art.26 ust l ustawy Prawo celne wartością celną towaru jest cena transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar, przy czym Zgodnie z art.23 ust. 1 ustawy Prawo celne cło wymierza się wg stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Organy celne, mimo podnoszonej przez skarżącego okoliczności, że samochód był uszkodzony, nie przeprowadziły w ty zakresie żadnych ustaleń, a w zaskarżonej decyzji nie ustosunkowały się do tej okoliczności. Brak jest również próby analizy kwestionowanej przez skarżącego wartości samochodu w oparciu o cenę katalogową pojazdów o zbliżonych parametrach w tamtym okresie na rynku polskim, co dopiero w odpowiedzi na skargę uczynił Prezes GUC. Brak informacji na temat uzupełniającej weryfikacji samochodu powoduje, że należy przyjąć, iż organ celny nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości swego rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podnieść, że rację ma organ celny, iż postępowanie administracyjne i postępowanie karno-skarbowe, czy karne są niezależnymi od siebie postępowaniami i wynik postępowania karnego prowadzonego w stosunku do skarżącego nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r. sygn. Akt [...] uniewinnił M. N. od zarzucanego mu czynu fałszerstwa dokumentu. Jednakże należy podnieść, że w toku prowadzonego procesu karnego został zebrany bogaty materiał dowodowy dotyczący sprowadzonego samochodu, a w szczególności jego stanu technicznego i wartości, włącznie z opinią biegłego rzeczoznawcy, które to dowody również mogą mieć znaczenie przy wydawaniu ponownej decyzji. Z powyższych względów zaskarżona decyzja podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd orzeczono w wyroku o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji rozstrzygnięto w oparciu o przepis art. 152 cyt. ustawy.