V SA/Wa 1928/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-15

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinny być ustalane według przepisów rozporządzenia z 2002 r., rozporządzenia z 2015 r. czy rozporządzenia z 2016 r., uwzględniając przepisy przejściowe?
Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, powinny być ustalane na podstawie przepisów obowiązujących w momencie zakończenia postępowania w danej instancji. W przypadku spraw wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie rozporządzenia z 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Koszty pomocy prawnej w pierwszej instancji ustalono według rozporządzenia z 2002 r., a koszty opinii o braku podstaw do skargi kasacyjnej według rozporządzenia z 2016 r., z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu adwokatowi, który zastępował stronę skarżącą w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Postępowanie obejmowało skargę na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, skargę kasacyjną do NSA, uchylenie wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a następnie ponowne rozpoznanie skargi przez WSA. Adwokat M. U. złożyła wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. U., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 zł, w tym tytułem wynagrodzenia 360,00 zł oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług 82,80 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi P. J. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. U., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Pismem z dnia 27 marca 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała o wyznaczeniu adwokata A. G. pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2014 r. o sygn. akt V SA/Wa 122/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie. Jednocześnie przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. W dniu 25 lipca 2014 r. ze skargą kasacyjną od wyroku z dnia 11 czerwca 2014 r. wystąpił pełnomocnik organu. Wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt II GSK 2305/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po ponownym rozpoznaniu sprawy oddalił skargę wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 1928/16. Na rozprawę stawiła się adwokat M. U. i złożyła do protokołu wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając jednocześnie, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Następnie, pismem z dnia [...] r. adwokat M. U. poinformowała, iż nie znajduje podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie wystąpiła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że nie zostały one pokryte ani w całości ani w części. Pismem z dnia [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. poinformowała, iż w dniu [...] r. adwokat M. U. została wyznaczona zastępcą adwokat A. G. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wskazać w pierwszej kolejności należy, iż adwokat M. U., wyznaczona zastępcą pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego z urzędu, wystąpiła zarówno z wnioskiem o koszty nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jak również z wnioskiem o koszty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym zasady przyznawania wynagrodzenia za pomoc prawna udzieloną przez adwokata z urzędu jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714; zwane dalej: "rozporządzeniem z 2016 r."). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie wywołane skargą zostało w niniejszej sprawie wszczęte i niezakończone przed 2 listopada 2016 r., zatem przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2016 r., należało odwołać się do przepisów dotychczasowych, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801; zwango dalej: "rozporządzeniem z 2015 r."). Rozporządzenie to w § 21 również wprowadza przepis przejściowy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Rozporządzenie z 2015 r. weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Mając zatem na uwadze przepis § 21 rozporządzenia z 2015 r., zauważyć należało, iż postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało również wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r., tj. przed dniem 1 stycznia 2016 r. W konsekwencji, wynagrodzenie adwokata za udział w pierwszej instancji należało ustalić w oparciu o przepisy dotychczasowe przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 2015 r., tj. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; zwane dalej: "rozporządzeniem z 2002 r."). Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia z 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. Z kolei w myśl § 18 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżone zostało postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego przed sądem pierwszej instancji stawkę minimalną określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia z 2002 r., tj. 240 zł. Natomiast do rozpoznania wniosku pełnomocnika z dnia [...] r. zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia z 2016 r., bowiem postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone w pierwszej instancji wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r., zatem już w okresie obowiązywania rozporządzenia z 2016 r. Zgodnie z § 2 pkt 1) i § 4 rozporządzenia z 2016 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną w wysokości określonej w rozdziałach 2-4. Opłaty w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone zostały w Rozdziale 4 rozporządzenia. Stosowanie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia, opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat– 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji, zatem opłata – zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) – wynosi: 240 zł, zaś 50% tej opłaty – 120 zł. W konsekwencji wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu w niniejszej sprawie stanowi sumę kwoty 240 zł za pomoc w pierwszej instancji oraz 120 zł za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia z 2002 r. oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 r., opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Biorąc powyższe pod uwagę, należało przyznać wynagrodzenie wyznaczonemu zastępcy pełnomocnika z urzędu, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło