V SA/Wa 1929/09
WyrokWSA w Warszawie2010-08-24
Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Jolanta Bożek, Krystyna Madalińska - Urbaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2007-2013 z powodu nieusunięcia braków we wniosku jest zasadna, a zarzut nieważności aktu z powodu podpisania go przez osobę nieuprawnioną jest słuszny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ prawidłowo dwukrotnie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków we wniosku, które nie zostały usunięte w sposób wymagany przez przepisy i instrukcje. W związku z tym odmowa przyznania pomocy była zasadna. Ponadto zarzut nieważności aktu z powodu podpisania go przez osobę nieuprawnioną został oddalony, gdyż osoba ta posiadała stosowne pełnomocnictwo.Stan faktyczny
M.U. złożył wniosek o pomoc finansową w ramach działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2007-2013. Organ dwukrotnie wezwał go do uzupełnienia braków we wniosku, wskazując m.in. na niekompletność planów i kosztorysu. M.U. złożył uzupełnienia, które organ uznał za niewystarczające i odmówił przyznania pomocy. Skarżący zarzucił nieważność aktu z powodu podpisania go przez osobę nieuprawnioną oraz kwestionował ocenę braków w dokumentacji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M.U. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę
Przedmiotem skargi z 24 listopada 2009 r. (data nadania) wniesionej przez M. U. jest rozstrzygnięcie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zakresie działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych".
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z 27 kwietnia 2009r., złożonym w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (powoływanego dalej jako; "PROW") na lata 2007-2013, M.U. zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej: "ARiMR") [...] Oddziału Regionalnego o pomoc finansową w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych". Wniosek otrzymał numer [...]
Pismem z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] [...] Oddział Regionalny ARiMR poinformował Wnioskodawcę o potrzebie uzupełnienia wniosku z dnia 27 kwietnia 2009 r. W piśmie tym wskazano wykryte uchybienia oraz nieprawidłowości złożonego wniosku wzywając przy tym do ich usunięcia w terminie 21 dni pod rygorem odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.
Odpowiadając na wezwanie organu administracyjnego M.U. w piśmie z dnia 30 lipca 2009 r. odniósł się do wskazanych nieprawidłowości wniosku, dołączając przy tym nowe bądź zmodyfikowane załączniki do złożonego wniosku.
[...] Oddział Regionalny pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] ponownie poinformował M.U. o potrzebie uzupełnienia złożonego wniosku wzywając przy tym do usunięcia wykrytych nieprawidłowości w terminie 21 dni pod rygorem odmowy przyznania wnioskowanej pomocy.
M.U. ustosunkowując się do kolejnego wezwania wskazującego braki wniosku z dnia 27 kwietnia 2009 r. w zakreślonym terminie przedstawił swoje wyjaśnienie w sprawie oraz dołączył uzupełnione w jego ocenie w sposób prawidłowy załączniki wniosku.
Pismem z [...] września 2009 r. [...] Oddział Regionalny ARiMR w odniesieniu do wniosku o przyznania pomocy w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych", który wpłynął do ARiMR w dniu 27 kwietnia 2009 r. odmówił M.U. przyznania pomocy z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 14 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach ww. działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. W treści pisma organ wyjaśnił, iż bezpośrednią przyczynę odmowy wnioskowanego dofinansowania stanowią wykryte nieprawidłowości złożonego wniosku, które pomimo wezwania organu nie zostały należycie usunięte. W ocenie organu podjęte rozstrzygnięcie uzasadnia:
- brak dokumentu potwierdzającego posiadane przez wnioskodawcę kwalifikacje zawodowe,
- niezgodność z obowiązującą instrukcją załączonego planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli, plantacji wieloletnich oraz rzuty budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem przestrzennym,
- niekompletność załączonego kosztorysu inwestorskiego,
- niespójność zakresu zgłaszanych prac budowlanych ujętych na zgłoszeniu zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi, do zakresu prac budowlanych ujętych we wniosku.
Pismem z dnia 23 września 2009 r. M.U. wystąpił do Prezesa ARiMR z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w związku z rozstrzygnięciem z dnia [...] września 2009 r. o odmowie przyznania pomocy w ramach działania Modernizacja gospodarstw rolnych.
Pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdziła, że nie doszło do naruszenia prawa, podtrzymując przy tym stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] września 2009 r.
W dniu 24 listopada 2009 r. M.U. złożył za pośrednictwem organu administracyjnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na akt z zakresu administracji publicznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] znak: [...], wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił, iż podpisane zostało przez osobę nieuprawnioną, co wskazuje na nieważność aktu i uzasadnia jego uchylenie. Nadto skarżący podniósł, iż wbrew prezentowanemu stanowisku organu, nie zaszły w przedmiotowej sprawie przesłanki określone treścią przepisu § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Skarżący wyjaśnił przy tym, iż nie podziela oceny organu w zakresie dostrzeżonych nieprawidłowości oraz przedstawił swoje stanowisko w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu oraz odniósł się do prezentowanych w skardze argumentów skarżącego.
Na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2010 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż zakres zgłaszanych robót budowlanych konsultował w starostwie i tam też uzyskał informację, że zbiorniki na gnojówkę, jakie miały zostać wykonane w ramach tego projektu – wewnątrz budynku i bez naruszania jego konstrukcji – nie wymagają zgłoszenia. Wyjaśnił także, iż w jego ocenie złożył prawidłowe plany sytuacyjne przy czym usytuowanie budynku na działce zostało wpisane w plan w mapę geodezyjną z pełnymi wymiarami. Podkreślił również, iż plan sytuacyjny został sporządzony w skali na niej opisanej i ewentualne brakujące wymiary organ mógł z tego planu łatwo wyczytać.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki przyznawania pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 w zakresie działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" mają swoje źródło w stosownych regulacjach podjętych przez Unię Europejską, natomiast w zakresie przepisów krajowych przesłanki te określa ustawa określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Modernizacja gospodarstw rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 193, poz. 1397, ze zm.). Jak wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej (...), jeżeli wnioskodawca spełnia warunki przyznania pomocy określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1. W § 2 cyt. wyżej rozporządzenia sprecyzowano, że o pomoc może ubiegać się osoba fizyczna, która m.in.:
1) jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanych dalej "gospodarstwem"; wielkość ekonomiczna gospodarstwa stanowi co najmniej równowartość 4 ESU (Europejska Jednostka Wielkości Ekonomicznej);
2) prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej produkcję roślinną lub zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego lub reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwa, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych lub produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego, z wyłączeniem chowu i hodowli ryb, zwaną dalej "działalnością rolniczą".
Po przytoczeniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu, przechodząc do analizy skargi należy zauważyć, iż spór stron sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Skarżący złożył kompletny wniosek tj. pozbawiony braków.
Sąd podziela pogląd organu, iż w sposób prawidłowy tj. zgodnie z § 14 ust 3 i 4 rozporządzenia MRiRW z 17 października 2007 r., dwukrotnie wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku – [...] z [...] lipca 2009 r. i pismo [...] z [...] sierpnia 2009 r., gdyż w oparciu o przedłożone do wniosku dokumenty nie można było stwierdzić kompletności i poprawności złożonego wniosku. Ostatecznie organ uznał, że plan sytuacyjny i plan rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków zostały sporządzone niezgodnie z instrukcją wypełniania wniosku. Ponadto w jego ocenie załączone do wniosku zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych jest niekompletne, gdyż nie uwzględnia robót związanych budową zbiorników na płynne odchody zwierzęce pod rusztami.
Z tym drugim zarzutem nie sposób się zgodzić. Zgłoszeniu podlega bowiem zamiar budowy szczelnych zbiorników na gnojówkę ( art.30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dnia Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2006 r.Nr 156 poz. 1118 ze zm. ), podczas gdy z treści wniosku wynika, że wnioskodawca chce zbudować zbiornik otwarty, a taki nie podlega w ogóle zgłoszeniu, jako element wyposażenia budynku, na co słusznie zwraca uwagę Skarżący.
Natomiast pierwszemu z zarzutów nie można odmówić słuszności. Obowiązek złożenia planu rozmieszczenia na terenie gospodarstwa budynków, budowli, plantacji wieloletnich oraz rzutów budynków służących do produkcji rolnej wraz z rozplanowaniem wewnętrznym wynika z Instrukcji wypełniania wniosku – zgodnie z którą wniosek należy wypełnić i złożyć - na podstawie § 13 ust. 4 cyt. rozporządzenia . Dokument ten jest obowiązkowy w przypadku, gdy planowana do realizacji operacja jest trwale związana z nieruchomością (w tym z gruntem), jeżeli dotyczy :
- budowy, przebudowy, remontu połączonego z modernizacją budynków lub budowli wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz do przechowywania, magazynowania, przygotowywania do sprzedaży lub sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych,
- zakładania lub wyposażania sadów lub plantacji wieloletnich,
- zaopatrzenia gospodarstw rolnych w wodę, w tym budowy ujęć wody, zakupu urządzeń do uzdatniania, rozprowadzania, magazynowania wody, nawodnień ciśnieniowych;
- instalacji lub budowy budynków lub budowli, zakupu maszyn lub urządzeń służących ochronie środowiska, w tym do składowania odchodów zwierzęcych lub odpadów, mycia lub czyszczenia sprzętu, oczyszczania ścieków powstających w wyniku prowadzonej działalności rolniczej lub służących poprawie warunków utrzymania zwierząt lub poprawie higieny produkcji,
- zakupu, instalacji lub budowy elementów infrastruktury technicznej wpływających bezpośrednio na warunki prowadzenia działalności rolniczej, w tym utwardzanie placów manewrowych, zakup i instalacja urządzeń do pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych.
Instrukcja wyjaśnia, że " dokumentacja powinna dotyczyć tych budynków i budowli w gospodarstwie rolnym, których planowana operacja. Dokumentacja funkcjonalno-przestrzenna powinna zawierać informację o wzajemnym usytuowaniu ww. budynków i budowli, w tym także obiektów i urządzeń służących prawidłowej gospodarce odchodami zwierzęcymi oraz budowli do przechowywania pasz objętościowych’ W zależności od działalności prowadzonej w gospodarstwie, dokumentacja funkcjonalno-przestrzenna powinna zawierać:
Szkic rzutu budynków, w tym wymiary zewnętrzne wraz z podziałem wewnętrznym (bez szczegółowego podawania wymiarów stanowisk) i określeniem faktycznego sposobu wykorzystywania pomieszczeń w danym budynku lub budowli. Szkic rzutu budynków, w tym wymiary zewnętrzne wraz z podziałem wewnętrznym budynku lub budowli.
Szkic zagospodarowania działki z zaznaczonymi : a) miejscami magazynowania, składowania i przechowywania produktów przeznaczonych do sprzedaży (warzyw, kwiatów, owoców, mleka, jaj, skór itd.), nawozów mineralnych, środków ochrony roślin, pasz, odpadów, w tym odpadów niebezpiecznych, itd., b) miejsca utrzymywania zwierząt gospodarskich; c) istniejącymi lub planowanymi do realizacji nasadzeniami wieloletnimi oraz istniejącą lub planowaną infrastrukturą (np. instalacje nawadniające, studnie głębinowe, place manewrowe, drogi dojazdowe do pól i budynków produkcyjnych)".
Dalej jeszcze Instrukcja wyjaśnia, że w przypadku "gdy do realizacji robót budowlanych nie jest wymagane opracowanie projektu budowlanego, Wnioskodawca powinien wraz z wnioskiem dostarczyć opis zakresu planowanych do wykonanie robót oraz rysunki zawierające charakterystyczne wymiary (długość, szerokość, wysokość), na podstawie których możliwe będzie określenie lokalizacji robót i weryfikacja przedmiaru. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy planowany jest przykładowo remont połączony z modernizacją pomieszczeń, budynków, wykonawstwo placów manewrowych, dróg dojazdowych itd. W takiej sytuacji Wnioskodawca może wykonać te rysunki samodzielnie, lecz musi się liczyć z sytuacją, gdy na uzupełnieniach będzie proszony o uzupełnienie rysunków o niezbędne wymiary i opisy".
Oceniając złożone przez Skarżącego dokumenty tj. plan sytuacyjny ( k 90 akt adm. ) oraz plan usytuowania budynków ( k 70 akt adm. ) należy stwierdzić, że nie spełniają one powyższych wymogów, gdyż nie zawierają one wszystkich wymiarów budowli i urządzeń będących przedmiotem planowanej inwestycji. Ponadto szkic budynku chlewni nie zawiera podziałów wewnętrznych, w tym miejsca utrzymywania zwierząt ( prawdopodobnie są zaznaczone, ale szkic nie zawiera opisu ). Skarżący co prawda broni się argumentem, że plan sytuacyjny został sporządzony w skali (wskazanej na nim ) i wobec czego nie ma problemu z odczytaniem wszystkich potrzebnych wymiarów . Jednak nie można się z tym argumentem zgodzić. Cytowana Instrukcja, i dwa wezwania do uzupełnienia wniosku wyraźnie wskazują, że to wnioskujący powinien podać wymiary, podział przestrzenny budynku, miejsce utrzymywania zwierząt gospodarskich, miejsce przygotowywania pasz dla zwierząt i składowania nawozów mineralnych. Tych wszystkich danych plan sytuacyjny, a tym bardziej plan usytuowania budynków w gospodarstwie nie zawiera. Cytowane zapisy Instrukcji wypełniania wniosku nie pozostawiają wątpliwości, iż Skarżący miał obowiązek sporządzić te dokumenty w sposób wystarczająco szczegółowy, aby możliwe było na ich podstawie ustalenie miejsca i zakresu planowanych prac. Sąd podziela pogląd organu, że dokumenty sporządzone przez Stronę tych warunków nie spełniają.
Nietrafny także jest zarzut nieważności zaskarżonego aktu z uwagi na fakt, iż pismo podpisała osoba nieuprawniona. Na karcie 135 akt administracyjnych znajduje się kopia pełnomocnictwa udzielonego przez Prezesa ARiMR L.D. do podejmowania rozstrzygnięć oraz informowania wnioskodawców o odmowie przyznania pomocy w ramach działań PROW na lata 2007-2013 zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. L.D. był więc osobą uprawnioną do podejmowania takich czynności w imieniu Prezesa ARiMR.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło