V SA/Wa 193/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-07
Skład orzekający: Anna Nasiłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w P. wykazał brak dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania, uzasadniający przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że skarżący szpital nie wykazał braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Pomimo trudnej sytuacji finansowej i zadłużenia, szpital dysponował znacznymi środkami na rachunkach bankowych, majątkiem trwałym oraz generował zyski, co czyniło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 4.757 zł niezasadnym.Stan faktyczny
Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Szpital argumentował, że wypłata kwoty ok. 500.000 zł zaskarżonej decyzji zachwieje jego płynnością finansową, a także wskazał na znaczące zaległości Narodowego Funduszu Zdrowia w płatnościach. W oświadczeniu o majątku szpital wykazał posiadanie środków pieniężnych, majątku trwałego oraz zysk z działalności.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Ginekologiczno-Położniczego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji w całości i określenia wysokości zobowiązania z tytułu odsetek należnych od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych
Ginekologiczno-Położniczy Szpital Kliniczny Uniwersytetu Medycznego w P., dalej: "skarżący" lub "szpital" wystąpił z wnioskiem, sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku skarżący wskazał, że nie posiada wystarczających środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi. Przedstawił również argumenty uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że wypłata kwoty określonej w decyzji stanowiłaby dla niego znaczne uszczuplenie zgromadzonych na rachunku środków przeznaczonych na zaspokajanie bieżących potrzeb związanych z prowadzoną działalnością leczniczą. Wypłata kwoty prawie 500.000 zł skutkować będzie zachwianiem płynności finansowej szpitala, który nie będzie w stanie na bieżąco regulować swoich płatności wobec dostawców leków i innych materiałów medycznych koniecznych w prowadzonej przez niego działalności. Skarżący zgodnie z bilansem sporządzonym według stanu w październiku 2013 r dysponował środkami pieniężnymi w kwocie łącznej 1.388.424,98 zł. Zapłata kwoty wskazanej w decyzji stanowi ponad 1/3 dostępnych środków. Podkreślił, że wykonanie zaskarżonej decyzji - przed rozpoznaniem zarzutów podniesionych w skardze spowodować może skutek w postaci istotnego ograniczenia dostępności do świadczeń zdrowotnych z zakresu ginekologii i położnictwa, onkologii oraz neonatologii dla pacjentów z województwa wielkopolskiego. Z uwagi na brak płynności finansowej, skarżący może być zmuszony ograniczyć swoją działalność do niezbędnego minimum, co niewątpliwie w negatywny sposób będzie mogło rzutować na zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych społeczeństwa.
Skarżący podniósł również, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej znacznymi opóźnieniami w regulowaniu należności za zrealizowane przez niego świadczenia zdrowotne za okres od lipca do października 2013 r., przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Zaległości te na dzień złożenia wniosku, tj 2 grudnia 2013 r. wynosiły około 6.700.000 zł. Sytuacja ta spowodowała, że skarżący zmuszony był do zaciągnięcia kredytów bankowych na spłatę zobowiązań wobec swoich dostawców. Według stanu na dzień 22 listopada 2013 r. łączna kwota do spłaty z tytułu zaciągniętych i wykorzystanych kredytów wyniosła 15.850.000 zł. Skarżący zaciągnął zobowiązania w łącznej wysokości 20.100.000 zł.
W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazał, iż jego kapitał własny wynosi 10.261.956,89 zł, szpital posiada środki trwałe w wysokości 27.859.309,25 zł, zgodnie z bilansem za ostatni rok obrotowy skarżący uzyskał zysk w wysokości 2.657.927,44 zł. Z oświadczenia wynika również, że szpital posiada trzy rachunki bankowe ze stanami kont: (+)86.831,94 zł, (+) 3.857,44 zł oraz (+) 469.907,88 zł. Dodał, że zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów wynoszą 20.100.000 zł, a do spłaty pozostała kwota 15.850.000 zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej " p.p.s.a", właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sąd może przyznać osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a zwolnienie z części kosztów postępowania, jest możliwe jeśli jednostka taka wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.).
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia. Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Prawo pomocy ma charakter szczególny i dlatego z uprawnienia tego mogą skorzystać jedynie podmioty, które wykażą, że znajdują się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis sądowy od skargi w kwocie 4.757 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych w tym wpisu sądowego, a więc przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Oceniając złożony wniosek i oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPPr stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Odnosząc się do argumentu, iż szpital jest zobowiązany do zwrotu kwoty wynoszącej około 500.000 zł określonej w zaskarżonej do tut. Sądu decyzji, a wypłata takiej kwoty może spowodować zagrożenie płynności finansowej szpitala zauważyć należy, że postanowieniem z 19 grudnia 2013 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju wstrzymał wykonanie w całości decyzji Ministra Rozwoju Regionalnego określającej obowiązek zwrotu przez szpital kwoty 475.652 zł, co oznacza, że do zakończenia sprawy przed tut. Sądem kwota ta nie będzie egzekwowana. Ponadto w oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że posiada środki pieniężne na rachunkach bankowych w łącznej wysokości około 560.598 zł, a więc w kwocie nieproporcjonalnie wysokiej do kwoty wpisu sądowego należnego w kwocie 4.757 zł. Skarżący posiada również majątek trwały o wartości 27.859.309,25 zł. Co więcej w 2012 r. szpital osiągnął zysk z działalności w kwocie 1.075.872,85 zł. Według rachunku zysków i strat stwierdzającego wynik finansowy na październik 2013 r. skarżący wykazywał zysk w wysokości 3.857.581,94 zł. Odnosząc się do wyjaśnień, że przedstawione wyniki finansowe nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej szpitala, ponieważ jednostka księguje przychody z tytułu wykonanych świadczeń za które nie uzyskała płatności z Narodowego Funduszu Zdrowia zasadne wydaje się uznanie, że NFZ ciążące na nim zobowiązania wobec szpitala zrealizuje, a za pewnością ich realizacji może świadczyć okoliczność, że bank, z którym szpital zawarł umowę kredytu bankowego wyraził zgodę, aby wierzytelności z umów zawartych przez szpital z NFZ stanowiły zabezpieczenie kredytów w łącznej wysokości 20.100.000 zł oraz w wysokości 15.000.000 zł.
Wpis sądowy, od którego zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd wynosi 4.757 zł, ale porówując jego wysokość z środkami posiadanymi przez szpital na rachunkach bankowych, posiadanym majątkiem (tylko środki trwałe przedstawiają wartość 27.859.309,25 zł) oraz wysokością dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności stwierdzić należy, że nie jest zasadne przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem warunkiem pozytywnego rozpoznania wniosku jest wykazanie, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło