V SA/Wa 1930/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-06
Skład orzekający: Andrzej Kania, Dariusz Zalewski, Beata Krajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który sprzedał działkę z plantacją roślin energetycznych przed upływem 5-letniego okresu utrzymania plantacji, liczonego od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, jest zobowiązany do zwrotu całości przyznanej pomocy?Ratio decidendi
Rolnik, który sprzedał działkę z plantacją roślin energetycznych przed upływem 5-letniego okresu utrzymania plantacji, liczonego od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, nie spełnił warunku utrzymywania plantacji przez wymagany okres. W związku z tym, zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r., jest zobowiązany do zwrotu 100% przyznanej pomocy.Stan faktyczny
Rolnik otrzymał pomoc do plantacji wierzby energetycznej z zastrzeżeniem utrzymania jej przez co najmniej 5 lat od złożenia wniosku. Rolnik sprzedał działkę z plantacją przed upływem tego okresu. Organy administracji uznały, że rolnik nie spełnił warunku i nakazały zwrot pomocy. Rolnik zaskarżył decyzję, twierdząc, że rok posadzenia powinien być liczony jako pierwszy rok prowadzenia plantacji, a rok sprzedaży jako piąty. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Sędzia WSA - Beata Krajewska, , Protokolant ref.staż. - Anna Głowacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2015 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zwrotu pomocy do plantacji trwałych: oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. przyznał K.S., zwanemu dalej "Skarżącym", pomoc w wysokości 6 450,00 zł do powierzchni 1,50 ha plantacji trwałej obsadzonej wierzbą energetyczną, z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:
1. plantacja trwała będzie utrzymywana przez co najmniej 5 kolejnych lat, licząc od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do plantacji trwałych,
2. wszystkie rośliny zebrane z plantacji trwałej w okresie, o którym mowa w pkt 1, będą przeznaczone na cele energetyczne,
3. płatność do upraw roślin energetycznych zostanie przyznana stronie na podstawie wniosku o przyznanie płatności do upraw roślin energetycznych za rok, w którym plantacja trwała została założona.
W dniu [...] czerwca 2014 r. przeprowadzono kontrolę spełnienia warunków zachowania prawa do przyznanej pomocy do plantacji trwałych w trakcie której ustalono, że numer działki ewidencyjnej, do której przyznano pomoc tj. nr [...] został zmieniony na nr [...]. Ustalono również, że Skarżący w dniu [...] lipca 2013 r. sprzedał działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie N., w powiecie [...], w gminie E., na której uprawiana jest wierzba energetyczna.
W związku z ustaleniami kontroli Prezes Agencji Rynku Rolnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu przyznanej pomocy.
W dniu [...] lipca 2014 r. Skarżący złożył w OT ARR w O. pisemne wyjaśnienie, w którym podał przyczyny sprzedaży swojego gospodarstwa wraz z działką ewidencyjną nr [...], na której znajduje się plantacja wierzby energetycznej. Skarżący poinformował, że pięć kolejnych lat utrzymywania plantacji trwałej liczył od 2009 r., przy czym za pierwszy rok zobowiązania uznał rok 2009 jako pierwszy rok wegetatywny, a 2013 jako piąty rok wegetatywny czyli ostatni rok utrzymywania plantacji. Po dokonaniu zbioru wierzby sprzedał swoje gospodarstwo. Jednocześnie do wyjaśnienia załączył kserokopię aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., kserokopię deklaracji o wykorzystaniu lub przetworzeniu roślin energetycznych na cele energetyczne w gospodarstwie nr [...] oraz kserokopię wypisu z rejestru gruntów.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego ustalił Skarżącemu wysokość zwrotu pomocy do plantacji trwałych na kwotę 6 450,00 zł. Skarżący odwołał się od tej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosząc o jej uchylenie i odstąpienie od dochodzenia należności.
W odpowiedzi na wezwanie Ministra Prezes ARiMR poinformował, że w 2014 r. działka ewidencyjna nr [...] została zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez nabywcę tej nieruchomości.
Nabywca działki ewidencyjnej nr [...], również odpowiadając na wezwanie organu II instancji wyjaśnił, iż przedmiotową działkę nabył z dniem [...] lipca 2013 r. i od tego czasu do dnia dzisiejszego ([...] stycznia 2015 r. – data sporządzenia wyjaśnienia) jest właścicielem i jedynym użytkownikiem tej działki oraz rosnącej na niej wierzby energetycznej.
Po rozpatrzeniu odwołana Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji.
Uzasadniając wydaną decyzję organ odwoławczy zaznaczył, że Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy do plantacji trwałych w dniu [...] sierpnia 2009 r., a więc miał obowiązek utrzymywać plantację trwałą, co najmniej do dnia [...] sierpnia 2014 r. Z kolei w toku prowadzonego postępowania ustalono, że plantacja trwała nie jest zarządzana, użytkowana i utrzymywana przez Skarżącego. W dniu [...] lipca 2013 r. sprzedał on swoje gospodarstwo wraz z działką ewidencyjną nr [...], a tym samym nie dochował obowiązku utrzymywania plantacji trwałej przez co najmniej 5 kolejnych lat, licząc od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do plantacji trwałych. Z aktu notarialnego Repertorium [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. oraz akt sprawy wynika, iż doszło do zmiany właściciela nieruchomości obejmującej przedmiotową działkę. Minister ustalił również, na podstawie informacji przekazanych przez Prezesa ARiMR oraz oświadczenia nabywcy nieruchomości, że wbrew swoim twierdzeniom, od dnia zbycia własności nieruchomości Skarżący nie jest posiadaczem plantacji wierzby energetycznej.
Minister uznał, że skoro Skarżący przestał spełniać warunek utrzymywana plantacji co najmniej przez 5 kolejnych lat, zobowiązany jest do zwrotu 100% przyznanej pomocy stosownie do § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie zwrotu pomocy do plantacji trwałych (Dz. U. Nr 39, poz. 216), dalej "rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r."
K.S. zaskarżył powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia.
Według Skarżącego rok posadzenia zgodnie z obowiązującym prawem, liczony był jako pierwszy rok prowadzenia plantacji, a w 2013 roku jako piątym roku prowadzenia plantacji, zgodnie z wyliczeniem Agencji miał ściąć i zużyć zrębki na cele grzewcze, co zgodnie z ustaleniem zostało wykonane i zagospodarowane. Jako dowód wskazał fakturę na sprzedaż zrębek oraz wyciąg z dwóch książek, dotyczących uprawy wierzby i liczenia roku posadzenia za pierwszy rok prowadzenia uprawy oraz komputerowy wydruk z Nadleśnictwa [...] z dnia [...].03.2015 roku, który w oparciu o obowiązujące przepisy, wylicza 5-cio letni okres prowadzenia plantacji. W trakcie kontroli Skarżący, poinformował, że przez trzy następne lata całą plantację będzie doglądana przez niego, gdyż nie została sprzedana, a także iż ma przyuczyć nabywcę i w tym czasie rozliczyć nasadzenia i pielęgnację. Skarżący podkreślił, że sam przekazał kontrolującym Akt Notarialny Sprzedaży, gdzie widnieje tylko ziemia bez nasadzenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 j.t.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Ponadto w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 29b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 z późn. zm.) stanowi, że pomoc do plantacji trwałych podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli rolnik nie spełni warunków określonych w decyzji w sprawie przyznania pomocy do plantacji trwałych w trybie określonym w przepisach o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych dla zwrotu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.
Jednym z trzech warunków przyznania Skarżącemu pomocy do powierzchni 1,5 ha plantacji trwałej obsadzonej wierzbą energetyczną był obowiązek utrzymywania tej plantacji przez co najmniej pięć kolejnych lat licząc od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Skarżący został zobowiązany do zwrotu kwoty przyznanej pomocy, gdyż w ocenie organów obu instancji nie spełnił tego warunku, z czym Skarżący się nie zgadza. Strony bowiem odmiennie ustaliły termin początkowy i termin końcowy obowiązkowego pięcioletniego okresu utrzymywania plantacji.
Twierdzenie Skarżącego, że rok posadzenia (2009) winien być liczony jako pierwszy rok prowadzenia plantacji (pierwszy rok wegetatywny), a w związku z tym ostatnim rokiem prowadzenia plantacji był 2013 (piąty rok wegetatywny) nie znajduje uzasadnienia ani w obowiązujących przepisach prawa ani w treści decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w O. z dnia [...] października 2009 r. o przyznaniu rzeczonej pomocy.
We wskazanej decyzji wyraźnie określono, że pięcioletni okres utrzymywania plantacji liczony będzie od dnia złożenia wniosku. Również treść § 2 pkt 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości bowiem wprost stanowi, że "pomoc do plantacji trwałych podlega zwrotowi w wysokości 100 % przyznanej pomocy – w przypadku gdy plantacja nie była utrzymywana co najmniej przez 5 kolejnych lat, licząc od dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy do plantacji trwałych". Wniosek Skarżącego został złożony w dniu [...] sierpnia 2009 r. o czym świadczy prezentata Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w O. na tym dokumencie. Oznacza to, że w tym dniu rozpoczął swój bieg pierwszy rok utrzymywania plantacji, a piąty rok prowadzenia plantacji zakończył się w dniu [...] sierpnia 2014 r. W świetle tego dokumenty na które powołuje się Skarżący, ustalające inną datę końcową prowadzenia plantacji, nie mogą eliminować precyzyjnych zapisów przepisu prawa oraz decyzji przyznającej pomoc. Tym samym w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oznaczyły datę końcową pięcioletniego okresu obowiązkowego utrzymania plantacji trwałej przez Skarżącego na dzień [...] sierpnia 2014 r. włącznie.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoliło organowi zarówno I jak i II instancji stwierdzić, że we wskazanym wyżej ostatnim dniu pięcioletniego terminu prowadzenia plantacji Skarżący nie prowadził już plantacji od ponad roku. W dniu [...] lipca 2013 r. Skarżący sprzedał działkę ewidencyjną nr [...], na której uprawiana była wierzba energetyczna. Zgodnie z oświadczeniem nabywcy tej nieruchomości od dnia jej nabycia jest on jej właścicielem, a także jedynym użytkownikiem zarówno samej działki jaki i rosnącej na niej wierzby. Wobec takiego oświadczenia nabywcy nie ma pokrycia w rzeczywistości oświadczenie Skarżącego, iż jest posiadaczem plantacji wierzby energetycznej pomimo zbycia działki, na której jest ona prowadzona. Przede wszystkim stan taki nie został utrwalony w załączonej do skargi kopii wypisu aktu notarialnego (umowy sprzedaży m.in. działki nr [...]), ani w żadnym innym dokumencie mającym moc prawną. Ponadto z wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do przedmiotowej działki wystąpił jedynie jej nabywca. Sąd nie ma zatem wątpliwości, że orzekające organy, powołując się również na odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego zasadnie przyjęły, że od dnia zbycia działki ewidencyjnej nr [...] Skarżący nie jest posiadaczem plantacji wierzby energetycznej, a wiec nie użytkuje jej, nie utrzymuje i nią nie zarządza.
Reasumując Sąd doszedł do przekonania, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji rzetelnie dokonały ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz wnikliwie i spójnie oceniły całokształt materiału dowodowego, nie naruszając tym samym reguł wynikających przepisów postępowania administracyjnego ani norm prawa materialnego. Zasadnie, na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r., zobowiązały Skarżącego do zwrotu przyznanej pomocy w wysokości 100 %.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło