V SA/Wa 1930/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-03
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Irena Jakubiec-Kudiura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej na modernizację gospodarstwa rolnego jest zasadna, jeśli wnioskodawca zakwalifikował uprawiane odmiany ziemniaków (Lady Rosetta, Lady Claire) jako przemysłowe, podczas gdy organ uznał je za jadalne na podstawie definicji GUS, co skutkowało przekroczeniem limitu wielkości ekonomicznej gospodarstwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo zakwalifikowała uprawiane przez skarżącego ziemniaki jako jadalne, a nie przemysłowe, na podstawie definicji zawartej w Sprawozdaniu o skupie produktów rolnych i leśnych (formularz GUS R-10S). Ta klasyfikacja, zgodnie z wytycznymi Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej oraz przepisami rozporządzenia, prowadziła do przekroczenia limitu wielkości ekonomicznej gospodarstwa (200 tys. euro), co skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej. Sąd uznał, że faktyczne przeznaczenie plonu, a nie odmiana ziemniaka czy jego cechy użytkowe, jest decydujące dla tej klasyfikacji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową na modernizację gospodarstwa rolnego, kwalifikując uprawiane odmiany ziemniaka (Lady Rosetta, Lady Claire) jako przemysłowe. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówiła przyznania pomocy, uznając te ziemniaki za jadalne na podstawie definicji GUS, co skutkowało przekroczeniem limitu wielkości ekonomicznej gospodarstwa. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA, organ ponownie rozpatrzył sprawę, opierając się na opinii Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, który potwierdził klasyfikację ziemniaków przeznaczonych do produkcji chipsów jako jadalnych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. naruszenie art. 153 PPSA i błędną klasyfikację ziemniaków.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi T. C. na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych: oddala skargę.
Zaskarżonym (aktem) rozstrzygnięciem z [...] września 2018 r. nr [...] Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego w [...] (dalej Agencja, ARiMR) odmówiła [...] przyznania pomocy na operację typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych".
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:
[...] (dalej jako: "strona, skarżący") 29 kwietnia 2016 r. złożył do ARiMR wniosek o przyznanie pomocy na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2010 w obszarze związanym z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu.
Pismem z 23 listopada 2016 r. i z 12 kwietna 2017 r. organ w trybie art. 15 § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 1371 ze zm., dalej jako "rozporządzenie") wezwał skarżącego do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie pomocy, wskazując braki oraz sposób uzupełnienia tychże braków.
W odpowiedzi na powyższe wezwania skarżący uzupełnił braki wskazane w wezwaniu organu, dołączając stosowne dokumenty, które zdaniem organu, nie zawierały mapy sytuacyjno-wysokościowej.
Pismem z 29 maja 2017 r., Agencja po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie pomocy poinformowała skarżącego o odmowie przyznania pomocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że pomoc nie przysługuje na skutek przekroczenia czasu na dostarczenie dokumentu w postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej.
Ponadto, organ uznał, iż nastąpiło przekroczenie wartości ekonomicznej gospodarstwa, co dyskwalifikuje możliwość ubiegania się o przyznanie pomocy.
Organ stanął na stanowisku, iż podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy, w związku z potwierdzoną produkcją ziemniaków odmian Lady Rosetta oraz Lady Claire, błędnie zakwalifikował w biznesplanie ww. odmiany, jako ziemniaka przemysłowego, co wpłynęło na zaniżenie wartości wskaźnika SO (wielkość ekonomiczna gospodarstwa). ARiMR wskazała, że zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia "Pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 10 tys. euro i nie większa niż 200 tys. euro z zastrzeżeniem ust. 5 i 6".
Pismem z 5 czerwca 2017 r. skarżący, w odpowiedzi na odmowę przyznania pomocy złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś pismem z 4 sierpnia 2017 r. złożył skargę na rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy z [...] maja 2017 r.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Pismem z 30 sierpnia 2017 r., w odpowiedzi na złożone wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, organ stwierdził zasadność odmowy przyznania pomocy w sprawie wniosku złożonego przez skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1649/17 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 34 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r., poz. 562 oraz poz. 892) do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, 3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, prowadzonych przez agencję płatniczą i podmioty wdrażające nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów, wyłączenia pracowników organu, doręczeń i wezwań, udostępniania akt, skarg i wniosków, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej.
W związku z powyższym uznał, że organ ma rację wskazując w odpowiedzi na skargę, że ww. ustawa nie przewiduje stosowania przepisów kpa w prowadzonych przez Agencję postępowaniach.
Wskazał jednakże, że przyjęty przez ARiMR w przedmiotowej sprawie sposób procedowania, nie jest zgodny z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego, mającymi swoje źródło w konstytucyjnej zasadzie państwa prawnego i z zaczerpniętej z prawa wspólnotowego zasadzie dobrej administracji.
Podkreślił, że Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej przyjęta w grudniu 2000 r. w Nicei umieściła w katalogu zawartych w niej praw prawo do dobrej administracji (art. 41). Oznacza to, że prawem i to podstawowym obywatela Unii Europejskiej jest domaganie się od organów i instytucji Unii bezstronnego, zgodnego z prawem rozpatrzenia, bez zbędnej zwłoki, sprawy wniesionej do danego organu lub instytucji. Prawu temu towarzyszy obowiązek organów i instytucji, a także wszystkich zatrudnionych w nich funkcjonariuszy, właściwego, zgodnego z prawem obywatela załatwienia sprawy. Sąd zauważył, że pomimo faktu, iż do zaskarżonego rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom skargi, nie mają zastosowania przepisy kpa, to jednak rozstrzygnięcia te podlegają badaniu przez Sąd pod kątem zasad dobrej administracji i konstytucyjnej zasady - wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP - działania w granicach i na podstawie prawa.
Sad wskazał, że 6 września 2001 r. uchwalony został przez Parlament Europejski "Europejski Kodeks Dobrej Administracji". Zgodnie z treścią jego art. 6 ust. 1, w toku podejmowania decyzji urzędnik zapewni, że przyjęte działania pozostaną współmierne do obranego celu. Urzędnik będzie w szczególności unikać ograniczania praw obywateli lub nakładania na nich obciążeń, jeżeli ograniczenia te lub obciążenia byłyby niewspółmierne do celu prowadzonych działań. Natomiast według ust. 2 tegoż przepisu, w toku podejmowania decyzji urzędnik zwróci uwagę na stosowne wyważenie spraw osób prywatnych i ogólnego interesu publicznego.
Informacja udzielana zaś stronie ma spełniać wymóg należytej i wyczerpującej oraz musi mieć zrozumiały charakter.
Sąd przypomniał w związku z tym, że poszczególne elementy składowe prawa do dobrej administracji, ujęte w regulacjach unijnych, znajdują swoje odpowiedniki w przepisach Konstytucji oraz przepisach regulujących stosowne procedury administracyjne (D. Sześciło, Prawo do dobrej administracji w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2013/10, s. 10.). Odpowiednio dotyczy to w szczególności art. 2 (zasada demokratycznego państwa prawnego) oraz art. 7 Konstytucji (zasada praworządności).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ w sposób dowolny przyjął, że wykorzystywanie ziemniaka w przetwórstwie w sektorze spożywczym nie świadczy o tym, że jest to ziemniak przemysłowy.
Sąd nie podzielił stanowiska organu, że tylko ziemniaki przeznaczone do produkcji skrobi i alkoholu mogą zostać uznane za ziemniaki przemysłowe, pozostałe to jadalne. Za dowolne i nie odwołujące się do jakiegokolwiek piśmiennictwa naukowego i doktryny prawnej uznał stanowisko organu, iż wyróżnia się dwa kierunki przetwórstwa ziemniaków - przetwórstwo spożywcze i przetwórstwo przemysłowe, a przetwórstwo przemysłowe ziemniaka to głównie produkcja skrobi i alkoholu, nie zaś produkcja chipsów, która należy do przetwórstwa spożywczego.
Wskazał, że oczywistym jest, że przetwórstwo przemysłowe ziemniaka obejmuje zarówno przetwórstwo i produkcję przemysłową chipsów i frytek, jak i produkcję alkoholu czy też skrobi. Sąd podkreślił, że w obszernym opracowaniu mgr inż. Ireny Stypa, IHAR-PIB, Zakład Nasiennictwa i Ochrony Ziemniaka w Boninie pt. "Charakterystyka odmian ziemniaka" wynika, iż w krajowym rejestrze (KR) znajduje się 114 odmian ziemniaków a sporne odmiany nigdzie nie pojawiają się jako jadalne. Odmiany Lady Claire i Lady Rosetta występują wyłącznie jako odmiany przydatne do przetwórstwa. W opracowaniu tym nie występują również ziemniaki przemysłowe np. wykorzystywane w produkcji alkoholu.
Sąd wskazał, że jak zdaje się sugerować organ administracji, istnieją ziemniaki, które uprawiane są dla celów przemysłowych zdecydowanie różnią się od odmian uznawanych za konsumpcyjne m.in. pod względem walorów użytkowych dla przemysłu gorzelnianego. W tym stanie rzeczy organ, w ponownym postępowaniu powinien wskazać te specyficzne odmiany dla przemysłu gorzelnianego (podając źródło, z którego korzystał celem weryfikacji przez skarżącego). Sąd podzielił przy tym stanowisko organu, że najważniejszą kwestią przy klasyfikowaniu w.w. ziemniaków jest ich faktyczne przeznaczenie. Jednakże, z dostępnych w aktach sprawy materiałów złożonych w toku postępowania przez stronę wynika, iż odmiany Lady Claire i Lady Rosetta są odmianami chipsowymi przeznaczonymi dla przemysłu spożywczego, a nie odmianami jadalnymi.
Organ w rzetelny sposób nie ustosunkował się do ww. dowodów, w istocie zignorował wskazany powyżej podział odmian ziemniaków w publikacji mgr inż. Ireny Stypa.
Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić powyższe stanowisko Sądu. Ponadto powinien w jednoznaczny sposób wypowiedzieć się co do tego, czy strona w wyznaczonym terminie złożyła dokument w postaci mapy sytuacyjno-wysokościowej umożliwiającej identyfikację robót w zakresie opisanym w przedmiarze kosztorysu inwestorskiego dla inwestycji polegającej na "Utwardzaniu drogi dojazdowej oraz zmiany nawierzchni w obrębie gospodarstwa.
W toku ponownego rozpatrzenia wniosku organ pismem z 22 czerwca 2018 r., zwrócił się do Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, celem wyjaśnienia kwestii związanej z prawidłową klasyfikacją spornych odmian Lady Claire i Lady Rosetta wykazywanych przez skarżącego jako odmiany przemysłowe, wykorzystywane w przemyśle spożywczym do produkcji chipsów, do odpowiedniej wartości współczynnika ekonomicznego SO 2010.
Pismem z 4 lipca 2018 r. wspomniany Instytut udzielił odpowiedzi i wskazał m.in., że kwalifikacja do odpowiedniego współczynnika odbywa się na podstawie przeznaczenia plonu. Instytut wskazał, że Współczynniki Standardowej Produkcji "2010" (SO 2016) mające zastosowanie w ustaleniu wielkości ekonomicznej gospodarstw w ramach określonych operacji PROW zastosowane w biznesplanach, obliczane są z uwzględnieniem wytycznych Komisji Europejskiej zawartych w Instrukcji (RI/CC 1500 Rev.3 Typology Handbook, European Comission, Brussels October 2009) oraz w aktach prawnych. Instytut wskazał, że do zestawu współczynników Standardowej Produkcji 2010 obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1242/2008 z 8 grudnia 2008 r. ustanawiające wspólnotową typologię gospodarstw rolnych. Szczegółowy opis zawarty jest w publikacji "Współczynniki Standardowej Produkcji "2010" dla celów wspólnotowej Typologii Gospodarstw Rolnych dostępnych na stronie www.fadn.pl (http://fadn.pl/publikacje /typologia/). Instytut wskazał na sposób obliczania współczynników i w konkluzji udzielonej informacji wskazał, że w świetle obliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego, określającej jego potencjał produkcyjny, ziemniaki uprawiane na potrzeby przetwórstwa spożywczego należy zaliczyć do ziemniaków jadalnych, zgodnie z definicją zawartą w "Sprawozdaniu o skupie produktów rolnych i leśnych" (formularz GUS R-105) dostępnym na wskazanej stronie internetowej. Z definicji tej wynika, że "Do skupu ziemniaków jadalnych należy zaliczyć skup ziemniaków przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, a także skup ziemniaków przeznaczonych do produkcji frytek, chipsów itp. Ziemniaki jadalne wczesne należy wykazywać wg odmiany, a nie terminu zbioru. Do skupu ziemniaków przemysłowych należy zaliczyć skup ziemniaków skupowanych do gorzelni i krochmalni".
Organ do akt sprawy włączył formularz GUS R-10S "Sprawozdanie o skupie produktów rolnych i leśnych".
Pismem z 2 sierpnia 2018 r. skierowanym do strony organ wskazał, że wniosek wymaga uzupełnienia informując, że w świetle wyjaśnień (przytoczonych w powyższym piśmie przez organ) udzielonych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie, którego eksperci uczestniczyli przy wyliczeniach Współczynników Standardowej Produkcji "SO 2010", wniosek wymaga uzupełnień i poprawek szczegółowo określonych w pkt 2 - 6 pisma, w tym do prawidłowego zakwalifikowania uprawy ziemniaka do odpowiedniego współczynnika plonu oraz ponownej weryfikacji upraw ziemniaka w roku docelowym ze względu na pomniejszenie upraw w 2018 r.
Pismem z 20 sierpnia 2018 r. skarżący wskazał, że dokonał korekty wszystkich dokumentów, których dotyczyło wezwanie i jednocześnie wyjaśnił m.in., że za każdym razem kontrakty, czy też umowy handlowe zawierane były z firmami handlowymi (nie produkcyjnymi). Każdy taki kontrakt czy umowa mówi o produkcji ziemniaka przemysłowego (niezależnie od odmiany) gdzie najważniejsze jest osiągnięcie towaru (ziemniaków) o jak najwyższej zawartości "suchej masy" czyli skrobi. Taki czynnik wskazywany przez odbiorcę jako główny wyznacznik ceny sugeruje, że są to ziemniaki przemysłowe. Nadto wskazał, że sprzedając towar do firmy handlowej nie jest świadomy przeznaczenia towaru.
Pismem z 14 września 2018 r. ARiMR poinformował skarżącego, że z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust 4 w powiązaniu z § 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 1371 z późn. zm.). odmawia przyznania pomocy.
Organ wskazał na swoje działania podjęte po wyroku WSA z 28 marca 2018 r. celem wyjaśnienia zasad klasyfikacji ziemniaków dla potrzeb "SO 2010" i podkreślił, że wystosował do strony pismo z 2 sierpnia 2018 r., w którym przytoczył informacje uzyskane od Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie oraz wskazał na konieczność poprawek dotyczących wniosku (biznesplanu).
Organ wskazał, że zgodnie z informacjami zawartymi w powyższym piśmie poinformował stronę, że dla działalności określonej w biznesplanie, jako "ziemniak jadalny" podstawą wyliczania wartości współczynnika standardowej produkcji, była średnia wartość z okresu referencyjnego uzyskiwana z upraw ziemniaków przeznaczanych do bezpośredniego spożycia i przeznaczanych do przemysłu spożywczego na frytki czy chipsy, natomiast dla działalności określonej w biznesplanie, jako "ziemniak przemysłowy" podstawą wyliczania wartości współczynnika była średnia wartość z okresu referencyjnego uzyskiwana z upraw ziemniaków przeznaczanych do przemysłu gorzelnianego i krochmalniczego.
W związku z tym w celu ustalenia prawidłowej wielkości ekonomicznej gospodarstwa Agencja wezwała stronę do poprawnego wypełnienia tabeli 5 w biznesplanie, wskazując sposób kwalifikacji uprawy ziemniaka do odpowiedniego współczynnika standardowej produkcji, zgodnie z przeznaczeniem plonu:
- ziemniaki uprawiane do bezpośredniego spożycia lub uprawiane z przeznaczeniem do produkcji frytek, chipsów itp. - jako ziemniaki jadalne;
- ziemniaki uprawiane z przeznaczeniem do gorzelni i krochmalni - jako ziemniaki przemysłowe.
Organ wskazał, że zobowiązał stronę, aby w przypadku wykazania w tabeli uprawy ziemniaka wg współczynnika dla ziemniaka przemysłowego, przedstawił dokumenty potwierdzające jego sprzedaż do przetwórstwa przemysłowego tj. gorzelnia, krochmalnia, z zadeklarowanej powierzchni takiej uprawy. Nadto, że przypomniał skarżącemu, że dokumenty znajdujące się w teczce sprawy wskazują, że główna produkcja ziemniaka, za pośrednictwem firmy [...] sp. zo.o. oraz [...], nie była przeznaczana do przetwórstwa przemysłowego, ale do przetwórstwa spożywczego na chipsy, zatem powinien on zakwalifikować taką uprawę, jako "ziemniak jadalny".
Dodatkowo, z uwagi na brak m. in. załączników stanowiących integralną część umowy dostawy nr [...] z 5 kwietnia 2016r. znajdującej się w aktach sprawy, zawartej pomiędzy skarżącym a firmą [...] sp. z o.o., której przedmiotem jest wytworzenie ziemniaków na powierzchni 50,35 ha, poproszono go o ich złożenie, do czego się zastosował.
Agencja wskazała, że zgodnie z biznesplanem złożonym w ramach uzupełnienia, skarżący nadal deklaruje na powierzchni 50,35 ha uprawę ziemniaka przyjmując współczynnik standardowej produkcji z pozycji "ziemniak przemysłowy" i wyliczając w ten sposób wielkość ekonomiczną całego gospodarstwa na poziomie 198 627,16 wyrażoną w euro.
Agencja wskazała, że kwalifikacja do odpowiedniego współczynnika odbywa się na podstawie przeznaczenia plonu (zgodnie z wyżej wymienionymi wytycznymi IEiGŻ) a nie na podstawie odmiany ziemniaka czy jego cech użytkowych. Oznacza to, że nawet w przypadku, gdy uzyskany plon z uprawy ziemniaka, którego odmiana z uwagi na swoje właściwości zostałaby określona/skatalogowana jako "odmiana przemysłowa", a byłby przeznaczony np. do bezpośredniego spożycia albo do produkcji frytek czy chipsów, to taką uprawę należałoby zakwalifikować do współczynnika dla działalności określonej jako "ziemniak jadalny".
Tym samym przedstawione przez stronę zaświadczenie wydane przez [...] sp. z o.o., które złożono 19 maja 2017r., na które strona się powołuje, należy oceniać z punktu cech/właściwości użytkowych odmian uprawianych przez nią, a nie z punktu faktycznego przeznaczenia plonu.
Agencja wskazała, że strona 26 kwietnia 2017 przedstawiła umowę dostawy nr [...] z 5 kwietnia 2016r. zawartą z firmą "[...]" sp. z o.o., której przedmiotem jest wytworzenie na powierzchni 50,35 ha ziemniaków przemysłowych odmiany Lady Rosetta, Lady Claire i Lady Britta. Zgodnie z umową skarżący zobowiązał się zapewnić jakość surowca zgodnie z wymaganiami Specyfikacji Jakościowej zawartej w załączniku nr 2. W dniu 20 sierpnia 2018r. skarżący dostarczył brakujące załączniki do w/w umowy dostawy:
załącznik nr 1, określający harmonogram dostaw w ilości 400 ton odmiany Lady Rosetta i 400 ton odmiany Lady Claire - załącznik został sporządzony na formularzu z nagłówkiem "FritoLay" (producent chrupek kukurydzianych, chipsów i innych przekąsek) - kopia;
załącznik nr 2, określający wymagania Specyfikacji Jakościowej - załącznik został sporządzony na formularzu z nagłówkiem "FritoLay" - kopia;
załącznik nr 3, określający minimalne wymagania dotyczące jakości surowca i bezpieczeństwa żywności, które mają zastosowanie do przetwórstwa, uprawy, dostaw lub przechowywania surowców przez dostawców (...) dla PepsiCo Inc, jej podmiotów stowarzyszonych i zależnych (...)- kopia.
W ocenie Agencji z powyższej umowy wynika, że skarżący minął się z prawdą oświadczając, że nie był świadomy przeznaczenia końcowego produktu. Przedstawione dokumenty świadczą, że wytworzony produkt miał spełniać wymagania jakości surowca i bezpieczeństwa żywności i przeznaczony był do dalszego przetworzenia w przemyśle spożywczym. Wnioskodawca zapewne spełnił w/w wymogi jakościowe produktu, o czym świadczą przedstawione faktury sprzedaży tych odmian.
Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, który mógłby poświadczyć, że uprawiane ziemniaki miały by być przeznaczone do przetwórstwa przemysłowego a nie spożywczego. Z danych z systemu wniosków obszarowych wynika, że wnioskodawca w roku bazowym, nie ubiegał się o płatność do uprawy ziemniaków skrobiowych, co dodatkowo wskazuje, że nie uprawiał ziemniaków z przeznaczeniem dla podmiotów, których przedmiot działalności obejmuje wytwarzanie skrobi lub wyrobów skrobiowych. Organ podkreślił, że w złożonej do WSA skardze na pierwotne rozstrzygnięcie, skarżący podnosił kwestię zastosowania uprawianych odmian w przemyśle spożywczym, w szczególności podkreślając, że są to "gatunki chipsowe", co jest następną przesłanką świadczącą o tym, że skarżący przyjął nieprawidłowy współczynnik standardowej produkcji w odniesieniu do uprawianych w gospodarstwie ziemniaków kwalifikując je do działalności "ziemniak przemysłowy" zamiast "ziemniak jadalny". Nazwy działalności występujące w biznesplanie tj. "ziemniak jadalny" i "ziemniak przemysłowy" nie należy rozpatrywać jako powszechnie używane pojęcia, gdyż zostały jasno zdefiniowane, co zostało wykazane powyżej i o czym wnioskodawca został poinformowany w piśmie [...] z dnia 2 sierpnia 2018r.
Powoduje to zdaniem organu, że na podstawie analizy dokumentów zgromadzonych w toku sprawy, należy uznać, że skarżący przyjął nieprawidłowy współczynnik standardowej produkcji w odniesieniu do uprawy ziemniaka i tym sposobem zaniżył wyliczoną wielkość ekonomiczną prowadzonego gospodarstwa. Zgodnie z biznesplanem złożonym w ramach uzupełnienia, strona deklarowała na powierzchni 50,35 ha uprawę ziemniaka przyjmując współczynnik standardowej produkcji z pozycji "ziemniak przemysłowy" i wyliczając wielkość ekonomiczną całego gospodarstwa na poziomie 198 627,16 wyrażonej w euro czyli o zaledwie 1 372,84 euro mniej od górnej granicy, przy której pomoc może być przyznana.
Zgodnie z wykazem Wartości współczynników "SO 2010" dla działalności występujących w biznesplanie (w euro), wartość tego regionalnego współczynnika wyliczona dla działalności określonej jako "ziemniak jadalny" w przeliczeniu na 1 ha wynosi 4 394,08 euro, natomiast dla działalności określonej jako "ziemniak przemysłowy" - 1 170,63 euro. Różnica pomiędzy wartościami współczynników SO dla powyższych działalności wynosi 3 223,45 euro, co przy 50,35 ha uprawy ziemniaka błędnie sklasyfikowanego w biznesplanie sprawia, że skarżący nie doszacował wyliczonej przez siebie wielkości ekonomicznej gospodarstwa o 162 300,71 euro. Wielkość ekonomiczna obliczona na podstawie danych ustalonych przez Agencje wynosi bowiem 360 927,85 euro.
Powoduje to, że zebrane przez Agencję w toku weryfikacji wniosku dokumenty oraz informacje stanowią niebudzące wątpliwości przesłanki do odmowy przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 4 ust 4 w/w rozporządzenia MRiRW.
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:
1.naruszenie art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez zignorowanie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyroku z 28 marca 2018 r. sygn.V SA/Wa 1649/17, pomimo związania organu oceną prawną wyrażoną przez WSA;
2. naruszenie § 4 ust 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z dnia 11 września 2015 r. Poz. 1371) poprzez:
a) błędne uznanie, że wartość ekonomiczna gospodarstwa jest większa niż 200 tys. euro i odmówienie na tej podstawie przyznania pomocy;
- zastosowanie przez organ niejasnych kryteriów przy rewizji wartości ekonomicznej gospodarstwa;
b) ustalenie w całkowicie dowolny sposób, że wykorzystywanie ziemniaka w przetwórstwie w sektorze spożywczym nie świadczy o tym, że jest to ziemniak przemysłowy;
c) całkowity brak spójności wywodu. Agencja wskazuje wpierw, że "do skupu ziemniaków przemysłowych należy zaliczyć skup ziemniaków skupowanych do gorzelni i krochmalni.", po czym uznaje, że ziemniaki uprawiane przez skarżącego nie mają charakteru przemysłowego, mimo, że odmiany Lady Claire, Lady Rosetta (uprawiane przez skarżącego) z powodzeniem wykorzystywane są nie tylko w przemyśle spożywczym (co w ocenie strony jest wystarczającym, bowiem bez przetworzenia ziemniak ten nie mógłby stanowić ostatecznego produktu), jak też w krochmalniczym. Niezależnie od faktu, że Agencja jako podmiot profesjonalny oraz dysponujący pewnym zakresem władztwa powinna posiadać wiedzę na ten temat, stanowisko to zostało potwierdzone w opinii wystawionej przez doktora Wojciecha Nowackiego, który wskazał, że odmiany ziemniaka "Lady Rosetta i Lady Claire stanowią surowiec w przemysłowym przetwórstwie spożywczym produkującym chipsy. Mogą być także przetwarzane (i są) w krochmalnictwie".
W konsekwencji wywód Agencji jawi się jako niespójny oraz pozbawiony podstaw prawnych i merytorycznych, bowiem ziemniaki uprawiane przez skarżącego wykorzystywane są nie tylko w przemyśle (przetwórstwie) spożywczym, lecz także przemyśle krochmalniczym i w konsekwencji skarżący uprawniony jest do zastosowania współczynnika właściwego dla ziemniaka przemysłowego, i obliczona w ten sposób wartość jego gospodarstwa obliguje do skorzystania z Programu; w konsekwencji doszło do błędnego zaliczenia ziemniaków uprawianych przez skarżącego do ziemniaków jadalnych i przyjęto współczynnik dla ziemniaka spożywczego, podczas gdy do ziemniaków uprawianych przez skarżącego należy zastosować współczynnik z upraw ziemniaków przeznaczanych do przemysłu spożywczego, gorzelnianego i krochmalniczego (jak zostało wskazane w opinii, o której mowa w dalszej kolejności, odmiany ziemniaków uprawianych przez skarżącego z powodzeniem wykorzystywane są w przemyśle krochmalniczym);
d) błędne zastosowanie podziału ziemniaków na jadalne i przemysłowe (klasyfikacja COBORU kwalifikuje 77 odmian ziemniaków jako jadalne i 25 jako skrobiowe, nie ujmując w podziale ziemniaków przemysłowych, co oznacza, że teoretycznie żadna odmiana ziemniaka nie powinna być kwalifikowana do współczynnika właściwego dla odmian przemysłowych; oznacza to brak związku między klasyfikacją COBORU a tabelą wartości współczynników SO 2010 dla działalności występujących w blznesplanie i tym samym niezbędne jest uznanie, że do odmian Satina, Lady Rosetta i Lady Claire należy zastosować współczynnik właściwy dla odmian przemysłowych, ze względu na ich cechy i przeznaczanie); cechy odmian uprawianych przez skarżącego wskazują na ich przemysłowy charakter, w szczególności ze względu na wystarczającą zawartość skrobi jak i przeznaczenie do przetwórstwa spożywczego oraz przemysłu krochmalniczego;
e) błędne sklasyfikowanie odmian ziemniaków uprawianych przez skarżącego jako jadalnych oraz oparcie swych twierdzeń na dokumencie w postaci Sprawozdania o skupie produktów rolnych i leśnych (formularz GUS R-10S). Skarżący nie został poinformowany i nie jest obligowany, aby definicji ziemniaka przemysłowego poszukiwać w dokumencie niskiej rangi jak instrukcja wypełnienia sprawozdania sporządzanego na potrzeby GUS, jak też z żadnych dokumentów związanych z ubieganiem się o świadczenie nie wynikało, że Agencja w klasyfikacji przyjmuje, a zwłaszcza winna przyjmować nomenklaturę stosowaną przez GUS. Niezależnie od braku podstawy do uznania, że wspomniana nomenklatura mogłaby wywierać jakiekolwiek skutki, pouczenie zawarte w sprawozdaniu o skupie produktów rolnych i leśnych (R-10S) nie stanowi źródła obowiązującego prawa, wobec tego nie zostało poddane należytej kontroli przez właściwe podmioty i zostało stworzone na zupełnie inne potrzeby (celem wywiązywania się z obowiązków statystycznych przez GUS). Tym samym przyjęcie takiego, a nie innego sposobu kwalifikowania przez GUS mogłoby być przydatne i adekwatne wyłącznie do realizacji celów GUSu - na te potrzeby też został stworzony podział na kategorie. Nawet jednak ten podział pozostaje bez znaczenia w obliczu wskazanych powyżej argumentów. Niezależnie od powyższego, wykładnia pojęcia ziemniaka przemysłowego dokonywana przez Agencję w znaczącym stopniu odbiega od literalnego znaczenia pojęcia ziemniaka przemysłowego. Niezależnie od powyższego, ze względu na fakt, że odmiany uprawiane przez skarżącego z powodzeniem mogą być wykorzystywane w przemyśle krochmalniczym, jakiekolwiek dywagacje w tym zakresie pozbawione są znaczenia, gdyż ziemniaki uprawiane przez skarżącego spełniają również kryteria GUSu i nawet według tej nomenklatury ziemniaki te posiadają cechy umożliwiające ich kwalifikację jako przemysłowe;
f) bezpodstawne przyjęcie różnych współczynników dla ziemniaka przemysłowego i spożywczego, podczas gdy takie różnicowanie nie znajduje żadnych podstaw, gdyż wobec kryterium dochodowości upraw poszczególnych odmian należy uwzględniać takie aspekty jak występujący przy ziemniaku przemysłowym niższy plon handlowy, wyższe koszty produkcji itd. W konsekwencji przyjęcie różnych współczynników dla ziemniaków przemysłowych i jadalnych nie znajduje uzasadnienia;
3. naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) z dnia 24 grudnia 2007 r, (Dz.U. Nr 251, poz. 1885) w postaci podklasy 10.31.Z Przetwarzanie i konserwowanie ziemniaków poprzez uznanie, że przetwarzanie ziemniaków i produkcja z nich chrupek ziemniaczanych nie stanowi działalności przemysłowej, i tym samym odebranie ziemniakowi charakteru przemysłowego, pomimo, że w klasyfikacji PKD ujętej w przedmiotowym rozporządzeniu wprost wskazano, że działalność polegająca na produkcji chrupek (chipsów) z ziemniaków stanowi przetwórstwo przemysłowe; w ocenie skarżącego, decyzja o zakwalifikowaniu odmian jako ziemniaków jadalnych świadczy o braku zdroworozsądkowego podejścia organu i opiera się wyłącznie na twierdzeniu, że ziemniak ostatecznie jest spożywany. Trzeba jednak zauważyć, że praktycznie każde przetwórstwo ziemniaka skutkuje jego spożyciem, taka jest bowiem natura warzyw (które stanowią surowiec). Organ zaś bez żadnej podstawy różnicuje ziemniaki używane w przemyśle gorzelniczym i spożywczym, mimo, że rezultat jest w obydwu przypadkach tożsamy, tzn. ziemniak w wyniku przetwórstwa spożywczego zmienia swoje właściwości i ulega znacznemu przetworzeniu;
4. naruszenie art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej stanowiącej o zasadach dobrej administracji i konstytucyjnej zasady - wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, polegającej na konieczności działania w granicach i na podstawie prawa poprzez:
a. pogwałcenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do uczestników władzy publicznej z uwagi na:
b. odmowę przyznania pomocy na podstawie kryteriów nie znajdujących oparcia w systemie prawa, w szczególności poprzez powiązanie zwłoki w doręczeniu dokumentu (który nie stanowił wymogu niezbędnego do przyznania pomocy, a także przedłożonego na wcześniejszym etapie Agencji) z odmową przyznania pomocy;
c. zastosowanie niejasnych dla wnioskodawcy kryteriów, opartych o wewnętrzne, nienormatywne zasady organu, przy kwalifikowaniu odmian ziemniaka jako jadalnego lub przemysłowego, co skutkowało niespełnieniem w ocenie organu niezbędnego kryterium (na skutek stosowania odmiennych współczynników do wyliczenia wartości ekonomicznej gospodarstwa);
d. właściciela przedmiotowych odmian, służących stwierdzeniu, że odmiany uprawianych przez nią ziemniaków są odmianami przemysłowymi;
e. brak ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a także brak przeprowadzenia dowodów mających na celu doprecyzowanie stanu faktycznego;
f. sprzeniewierzenie się przepisom postępowania jest najbardziej dostrzegalne poprzez arbitralne uznanie przez organ, że ziemniaki są odmianami jadalnymi, nie zaś przemysłowymi (klasyfikacja COBORU kwalifikuje 77 odmian ziemniaków jako jadalne, 25 jako skrobiowe, nie ujmując w podziale ziemniaków przemysłowych, co oznacza, że teoretycznie żadna odmiana ziemniaka nie powinna być kwalifikowana do współczynnika właściwego dla odmian przemysłowych);
g. brak przeprowadzenia należytego postępowania dowodowego, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Negatywnie należy ocenić działalność Agencji w przedmiotowym postępowaniu. Aktywność organu, który ponownie odmawia przyznania świadczenia powinna wykroczyć poza wyłącznie słowną polemikę z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz negację stanowiska strony. Organ powinien był bowiem poczynić kroki mające na celu ostateczne rozwiązanie sporu, przykładowo powołując w tym celu biegłego. Aktywność skarżącego należy ocenić pozytywnie w niniejszym postępowaniu, podejmuje on szereg działań mających na celu obronę swoich racji, uzyskał opinię niezależnego eksperta. Organ oczywiście jest uprawniony do podniesienia zarzutu, że dokument ma charakter prywatny, lecz zwrócić uwagę należy, że organ nie wykorzystał możliwości przeprowadzenia dowodu na tę okoliczność. Nasuwająca się konkluzja wydaje się jednoznaczna, tzn. po upływie ponad roku od wydania przez tutejszy Sąd orzeczenia uchylającego decyzję, organ ponownie odmówił przyznania świadczenia, powołując się na te same argumenty, nie podejmując żadnych czynności mogących sprzyjać rozwiązaniu sporu.
Skarżący w związku z przedstawionymi zarzutami, które dodatkowo rozwinął w uzasadnieniu skargi wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia,
2. przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: ppsa) uzupełniającego postępowaniu dowodowego z:
dokumentu w postaci opinii dotyczącej zdefiniowania dwóch powszechnie używanych pojęć: ziemniaki jadalne i ziemniaki przemysłowe, sporządzonej na okoliczność przedmiotowego postępowania przez dr [...], Kierownika Zakładu Agronomii Ziemniaka Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowego Instytutu Badawczego w [...], oddział w [...] (dalej: IHAR - PIB) na okoliczność przemysłowego charakteru uprawianych przez skarżącego ziemniaków;
zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów profesjonalnego zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest to, czy Agencja zasadnie uznała, że dla wyliczenia współczynnika ekonomicznego gospodarstwa skarżącego uprawiane przez niego odmiany ziemniaka Lady Claire, Lady Rosetta, Lady Britta powinien on wykazać je w biznesplanie jako ziemniaki jadalne (jak uważa organ), czy też ziemniaki przemysłowe – z racji ich przemysłowego przetwarzania na chipsy (jak uważa skarżący).
Nie ulega wątpliwości, że zarówno ARiMR jak i Sąd przy ponownym rozpoznaniu sprawy jest związany treścią art. 153 ppsa, który to przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Odnosząc się do treści przedmiotowego przepisu należy wskazać w związku z tym, że zgodnie ze stanowiskiem Andrzeja Kabata zawartym w komentarzu do art. 153 –Prawo o postępowaniu administracyjnym "przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System Prawa Procesowego Cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne.
Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana."
Odnosząc przytoczone stanowisko do wyroku WSA z 28 marca 2018 r. sygn. akt V SA/Wa 1649/17 zdaniem Sądu, brak jest podstaw aby można było uznać stanowisko Sądu w nim wyrażone za ocenę prawną w ścisłym tego słowa znaczeniu. Przypomnienia bowiem wymaga to, że mając na względzie ustalony na datę wydania skarżonego wówczas rozstrzygnięcia ARiMR z [...] maja 2017 r. stan faktyczny sprawy, i złożoną przez skarżącego publikację mgr. inż. Ireny Stypa, która została w ocenie Sądu pominięta przy rozstrzyganiu, Sąd uznał za nieuprawnione stanowisko organu, że wyróżnia się dwa kierunki przetwórstwa ziemniaków: przetwórstwo spożywcze i przetwórstwo przemysłowe, a przetwórstwo przemysłowe ziemniaka to głównie produkcja skrobi i alkoholu, nie zaś produkcja chipsów, która należy do przetwórstwa spożywczego. Sąd wskazał, że w powyższej publikacji autorka odróżnia następujące odmiany ziemniaków: jadalne i skrobiowe. Sąd podkreślił, że odmiany jadalne zajmują 50% areału produkcji, 43% przeznaczone dla przetwórstwa spożywczego, 7% skrobiowe. Sąd przypomniał, że w opracowaniu tym odmiany Lady Claire i Lady Rosetta występują jako odmiany przydatne dla przetwórstwa. W opracowaniu tym nie występują ziemniaki przemysłowe np. wykorzystywane do przetwórstwa. Sąd wskazał w związku z tym, że nie podziela stanowiska organu, że tylko ziemniaki przeznaczone do produkcji skrobi i alkoholu mogą zostać uznane za ziemniaki przemysłowe, pozostałe to jadalne. W konsekwencji Sąd wskazał, że zgodnie z zasadą przekonywania strony skarżącej w ponownym postępowaniu organ powinien wskazać te specyficzne odmiany dla przemysłu gorzelnianego (podając źródło celem weryfikacji przez skarżącego).
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że w świetle ówczesnych ustaleń organu i złożonej publikacji Sąd przyjął, że ziemniaki przemysłowe to również te, które są przerabiane w przemyśle spożywczym na chipsy a więc również te uprawiane przez skarżącego, czyli Lady Rosetta i Lady Claire, przy czym uchylając rozstrzygnięcie nakazał organowi wyjaśnienie kwestii specyfiki ziemniaków przemysłowych w rozumieniu przeznaczonych dla przemysłu gorzelnianego. Z treści wyroku wynika więc, że Sąd zakwestionował sposób procedowania i wyjaśnienia sprawy przed podjęciem rozstrzygnięcia przez organ, a więc naruszenie zasad dobrej administracji czego wyraźnie dowodzi odniesienie się do Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji jak również związanych z tymi zasadami przepisów Konstytucji tj. art. 2 i 7 Konstytucji.
Organ w ramach wykonania wytycznych ale mając na względzie konieczność oparcia się przy rozstrzyganiu sprawy o obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020"( dalej rozporządzenie), podjął działania w celu wyjaśnienia prawidłowości klasyfikacji ziemniaków pod kątem wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa, to bowiem kryterium decyduje m.in. o możliwości przyznania pomocy.
Dokonując oceny stanowiska Agencji przyjętego w zaskarżonym rozstrzygnięciu, w tym pod kątem wypełnienia wymogów art. 153 ppsa, należy wskazać, że ocena ta musi zostać dokonana na podstawie uzupełnionego przez organ materiału dowodowego mającego znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego jak również w.w. rozporządzenia, które zostało wydane w oparciu o art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.
Zgodnie z § 1 rozporządzenia określa ono szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanym dalej "programem", w tym m.in.: szczegółowe wymagania, jakim powinien odpowiadać wniosek o przyznanie pomocy, kryteria wyboru operacji.
W myśl § 4 ust.1 pkt 1 lit.d pomoc przyznaje się na operację zapewniającą poprawę ogólnych wyników gospodarstwa w obszarze: związanym z racjonalizacją technologii produkcji, wprowadzeniem innowacji, zmianą profilu produkcji, zwiększeniem skali produkcji, poprawą jakości produkcji lub zwiększeniem wartości dodanej produktu.
W myśl § 4 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia pomoc przyznaje się, jeżeli wielkość ekonomiczna gospodarstwa jest nie mniejsza niż 10 tys. euro i nie większa niż 200 tys. euro - w przypadku operacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b-d- z zastrzeżeniem ust. 5 i 6.
Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1. rozporządzenia wielkość ekonomiczna gospodarstwa, o której mowa w § 4 ust. 4-6, jest ustalana na podstawie całkowitej rocznej standardowej produkcji gospodarstwa, wyrażonej w euro.
2. Całkowita roczna standardowa produkcja gospodarstwa, o której mowa w ust. 1, jest ustalana na podstawie współczynników standardowej produkcji obliczonych zgodnie z metodologią Unii Europejskiej zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1242/2008 z dnia 8 grudnia 2008 r. ustanawiającym wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. UE L 335 z 13.12.2008, str. 3, z późn. zm.).
Treść § 6 rozporządzenia wskazuje więc na sposób ustalenia standardowej produkcji gospodarstwa rolnego, która służy do ustalenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa, od wielkości której zależy to, czy zostanie przyznana pomoc. W odniesieniu do Polski Współczynniki Standardowej Produkcji " SO 2010" dla celów Wspólnotowej Typologii Gospodarstw Rolnych, które muszą znaleźć odzwierciedlenie w biznesplanie wniosku dla typu operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" w ramach PROW 2014-2020, obliczane są z uwzględnieniem wytycznych Komisji Europejskiej (RJ/CC 1500 Rev. 3 Typology Handbook, European Commission,. Brussels October 2009) oraz w aktach prawnych. W odniesieniu do zestawu współczynników standardowej produkcji 2010 obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1242/2008 z 8 grudnia 2008 r. ustanawiające wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (dz. Urz. UE L 335 z 13.212.2008r. str. 3, z późn. zm). Szczegółowy opis zawarty jest w publikacji Polski Fadn "Współczynniki Standardowej Produkcji "2010" dla celów Wspólnotowej Typologii Gospodarstw Rolnych" dostępnej na stronie www.fadn.pl.- co wynika z pisma Instytutu Ekonomii Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy, który jak wynika z treści opracowania pełni funkcję Agencji Łącznikowej FADN (europejski system zbierania danych rachunkowych z gospodarstw rolnych), zaś jego pracownicy współpracujący z pracownikami innych instytucji np.GUS, SGGW, są autorami opracowania. Z treści opracowania dotyczącego wyliczenia wskaźników wynika, że dla powyższego celu opierano się głównie na danych polskiej statystyki publicznej (str. 34) i na innych źródłach (str.26).
Jak wskazał Instytut i co znajduje potwierdzenie we wspomnianym opracowaniu ( str. 25) wartości współczynników obliczane są jako średnia z 5 lat wartości produkcji określonej działalności - roślinnej uzyskiwanej z 1 ha lub zwierzęcej uzyskiwanej od 1 zwierzęcia, w ciągu roku, w przeciętnych dla danego regionu warunkach. W przypadku działalności roślinnych (np. ziemniaków) wartość produkcji obejmuje: sprzedaż, zużycie w gospodarstwie domowym oraz rolnym, zmianę stanu zapasów, zarówno dla produktu głównego jak i ubocznego. W rachunku nie są odejmowane żadne koszty ani dodawane żadne dopłaty, jedynie dla działalności zwierzęcej odejmowana jest wartość wymiany stada. Wszystkie ceny są cenami netto loco gospodarstwa. Ceny oraz wydajności przyjęte do obliczeń oparte są w głównej mierze na danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Zintegrowanego Systemu Rolniczej Informacji Rynkowej w celu zapewnienia jak największej obiektywności danych. Współczynniki obliczane są w walucie polskiej i przeliczane na euro wg. średniego kursu z okresu referencyjnego (Zestaw współczynników Standardowej Produkcji "2010" obliczony został dla okresu referencyjnego obejmującego lata 2008-2012), przy czym ma on zastosowanie również w latach późniejszych ze względu na dokonywanie aktualizacji, której sposób został wskazany na str.11 opracowania.
Zgodnie z informacją Instytutu przyjęto sposób klasyfikacji ziemniaków w świetle obliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa rolnego, określającej jego potencjał produkcyjny, w taki sposób, że ziemniaki uprawiane na potrzeby przetwórstwa spożywczego należy zaliczyć do ziemniaków jadalnych, zgodnie z definicją zawartą w "Sprawozdaniu o skupie produktów rolnych i leśnych" (formularz GUS R-10S),dostępny na stronie http://form.stat.gov.pl/formularze/2017/passive/R-10s.pdf , która stanowi, że "Do skupu ziemniaków jadalnych należy zaliczyć skup ziemniaków przeznaczonych do bezpośredniego spożycia, a także skup ziemniaków przeznaczonych do produkcji frytek, chipsów itp. Ziemniaki jadalne wczesne należy wykazywać wg odmiany, a nie terminu zbioru. Do skupu ziemniaków przemysłowych należy zaliczyć skup ziemniaków skupowanych do gorzelni i krochmalni ". Przyjęty przez autorów opracowania sposób klasyfikacji ziemniaków dla potrzeb wyliczenia wielkości ekonomicznej gospodarstwa dla potrzeb Wspólnotowej Typologii Gospodarstw Rolnych, jest wiążący dla ARiMR w związku z treścią § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Tym samym nie negując przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) z 24 grudnia 2007 r.(Dz.U.nr 251,poz. 1885), czy też klasyfikacji dokonywanej w publikacji mgr. inż. Ireny Stypa, czy opiniach prywatnych, w których stosuje się klasyfikacje ziemniaków, stosując różne kryteria ich podziału należy wskazać, że chociaż sporne ziemniaki w myśl tych klasyfikacji uznawane są za ziemniaki stosowane w przetwórstwie spożywczym (a więc za ziemniaki przemysłowe) i w ramach określonego stanu faktycznego przyjął tak też WSA w wyroku z 28 marca 2018 r., Sąd uznaje, że stanowisko organu co do tego, że są to ziemniaki jadalne, mimo że przetworzone na chipsy, jest prawidłowe.
Podkreślenia wymaga, że w klasyfikacji COBORU (Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych), sporne ziemniaki Lady Rosetta i Lady Claire, zostały wymienione jako jadalne wczesne w grupie 77 odmian jadalnych. Ze znajdujących się w aktach umów sprzedaży i faktur wynika, że ziemniaki skarżącego kupione zostały przez firmy dla celów przetwórstwa na chipsy w związku z czym należy uznać, że stanowisko organu znajdujące oparcie w piśmie Instytutu dowodzi prawidłowej weryfikacji wniosku skarżącego. Nie ma podstaw do uznania, że skoro sporne ziemniaki w myśl przywoływanej w skardze opinii prywatnej sporządzonej przez dr. [...], mogą być używane również w krochmalnictwie, co dowodzi, że i z tego względu są to ziemniaki przemysłowe, to rozstrzygnięcie Agencji pozbawione jest wewnętrznej spójności (skoro uważa ona, że ziemniaki przemysłowe to te skupowane dla celów krochmalnictwa i gorzelnictwa). Istotne bowiem w sprawie, w świetle mającej zastosowanie w zakresie klasyfikacji ziemniaków definicji GUS, jest faktyczne przeznaczenie wyprodukowanych przez rolnika ziemniaków. Dodatkowo wskazać należy, że w Instrukcji dotyczącej sposobu wypełnienia biznesplanu wyróżniono 3 rodzaje ziemniaków : jadalne, przemysłowe i pastewne, co również dowodzi odmienności klasyfikacji ziemniaków na potrzeby uzyskania pomocy w ramach poddziałania.
Skoro zostały wyjaśnione wątpliwości Sądu dotyczące zasad w oparciu o jakie dokonywana była dla potrzeb działania -Inwestycje w środki trwałe- klasyfikacja ziemniaków, należy uznać, że organ wypełnił wskazania Sądu co do wyjaśnienia sprawy w prowadzonym postępowaniu zatem i z tego względu nie doszło do naruszenia art. 153 ppsa.
W ocenie Sądu nie doszło również do naruszenia przepisu § 4 ust. 4 rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że wartość ekonomiczna gospodarstwa skarżącego jest większa niż 200.000 euro oraz, że zastosowano niejasne kryteria rewizji wartości ekonomicznej gospodarstwa.
Z treści rozstrzygnięcia jasno bowiem wynika, że Agencja opierając się na treści wniosku przyjęła, że skarżący deklarował uprawę ziemniaka przemysłowego na pow. 50,35 ha. Spowodowało to przy przyjęciu wartości regionalnego współczynnika "SO 2010" na kwotę 1 170,63 zł za ha dla ziemniaka przemysłowego, że skarżący wyliczył wartość ekonomiczną swojego gospodarstwa na kwotę poniżej 200 000 euro, tymczasem skoro okazało się, że na powierzchni tej zgodnie z zawartą umową dostawy z 1 kwietnia 2016 r. uprawiał sporne ziemniaki tj. Lady Rosetta, Lady Claire i Lady Britta jako ziemniaki przemysłowe, to skoro wartość regionalnego współczynnika dla takich ziemniaków (jadalnych) wynosi 4 394,08 euro to jest oczywiste, że przekroczył on kwotę 200 000 euro stanowiącą wartość ekonomiczną gospodarstwa, zatem brak było podstaw do przyznania pomocy. Podkreślić również należy, że całkowicie chybione są zarzuty, dotyczące tego, że zróżnicowano wartości regionalnego współczynnika w odniesieniu do ziemniaków jadalnych i przemysłowych, ponieważ Agencja nie ustala kryteriów i zasad pomocy a ma jedynie za zadanie dokonać weryfikacji wniosku zgodnie z obowiązującymi zasadami oraz prawidłowo zastosować obowiązujące przepisy.
Sąd uznaje, że nie doszło w związku z tym do naruszenia treści art. 41 Karty praw Podstawowych Unii Europejskiej i konstytucyjnej zasady działania w granicach i na podstawie prawa - art. 2 Konstytucji - ponieważ nie doszło do naruszenia przepisów prawa w szczególności mającego w sprawie zastosowania rozporządzenia krajowego. Organ wyjaśnił sprawę, wskazał na podstawie czego i w oparciu o jakie zasady zastosował wyliczenie wartości ekonomicznej gospodarstwa rolnego skarżącego. Okoliczność, że skarżący posiłkując się opiniami, czy też przepisami np. rozporządzenia z 24 grudnia 2007 r. (PKD), kwestionuje stanowisko organu, nie dowodzi zasadności postawionego zarzutu. Sąd nie podziela stanowiska, że organ powinien był dopuścić dowód z opinii biegłego ponieważ co do zasady to organ ma obowiązek dokonać oceny okoliczności przedstawionych przez stronę, ze względu na specyfikę postępowania o udzielenie pomocy. Niezależnie od tego organ wyjaśnił sprawę w sposób pozwalający na powzięcie rozstrzygnięcia. Jeszcze raz należy podkreślić, że organ ma obowiązek dokonywać oceny w oparciu o wiążące go zasady i przepisy w sposób jednakowy w odniesieniu do wszystkich zainteresowanych składających wniosek. Ponadto należy wskazać, że całkowicie chybiony jest zarzut z pkt 4 lit. b skargi ponieważ organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie zarzucał skarżącemu złożenia jakiegokolwiek dokumentu po terminie.
Na koniec Sąd wyjaśnia, że nie uwzględnił wniosku dowodowego złożonego w skardze dotyczącego przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci opinii dotyczącej zdefiniowania dwóch powszechnie używanych pojęć: ziemniaki jadalne i ziemniaki przemysłowe, sporządzonej na okoliczność przedmiotowego postępowania przez dr [...], Kierownika Zakładu [...], oddział w [...], ponieważ uznał, że w świetle przedstawionych okoliczności, nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło