V SA/Wa 1931/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... czerwca 2010 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i pełnoletnim synem. Posiada mieszkanie o pow. ... m², nie posiada innych nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Skarżący wskazał, iż uzyskuje dochody ze świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł miesięcznie. Nie ma wiedzy na temat stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z uwagi na układy rodzinne i uważa, że osoby najbliższe nie posiadają żadnego majątku w każdej formie; nie ma to dla niego znaczenia, gdyż nie korzysta z ich pomocy finansowej poza wspólnym utrzymaniem. Ponadto najbliżsi nie chcą rozgłosu by skarżący podawał ich dochody w formie emerytury i poborów. Ponadto skarżący oświadczył, iż posiada na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie ... zł, które składa na pochówek i inne koszty z tym związane. Nakład ostatniej jego ksiązki był niewielki ... egz., z czego na prezenty skarżący rozdał 20%. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 100 zł (zgodnie z §2 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący posiada stabilne źródło dochodów w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości ... zł. Zgodnie z oświadczeniem prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i synem. W tym miejscu wskazać należy, iż w sytuacji pozostawania osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy z kimś we wspólnym gospodarstwie domowym, sytuacja materialna na potrzeby instytucji prawa pomocy jest ustalana dla całego wskazanego gospodarstwa domowego osoby wnioskującej. Stąd konieczność wskazania w oświadczeniu również stanu majątkowego i dochodów wszystkich osób pozostających z wnioskującym we wspólnym gospodarstwie domowym. W niniejszej sprawie Skarżący nie złożył jednak w tym zakresie oświadczenia, ograniczając się do wskazania, iż osoby najbliższe nie chcą rozgłosu co do wysokości ich emerytury i poborów, uniemożliwił tym samym ustalenie wysokości dochodów we wskazanym gospodarstwie domowym oraz ocenę możliwości płatniczych w odniesieniu do sytuacji majątkowej całej rodziny. Niemniej jednak zauważyć, należy iż skoro skarżący jest w stanie z osiąganych dochodów czynić oszczędności oznacza to, iż nie wszystkie środki pozostające w jego dyspozycji są pożytkowane na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący wskazał, iż posiada zgromadzone na rachunku bankowym środki pieniężne w kwocie ... zł. Niezależnie od celu na jaki skarżący oszczędza wskazać należy, iż taka wysokość zgromadzonych środków świadczy o tym, iż nie znajduje się on w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Skarżący jest w stanie samodzielnie pokryć koszty wynagrodzenia adwokata jak i ewentualne koszty sądowe, które nie są wysokie. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, czego skarżący nie uczynił. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.