V SA/Wa 1931/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Z.Ł., dalej: "skarżący" złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z [...] kwietnia 2010 r., złożonym do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, dalej: "Kierownik Urzędu", skarżący wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Uzasadnił to faktem pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w latach 1939-1945. Do wniosku załączył życiorys, zaświadczenie ppłk. W.K.-B., oświadczenia dwóch świadków: H. K. i S. G. oraz własne oświadczenie, zamiast wymaganej ustawą rekomendacji. Decyzją z [...] maja 2010 r. Kierownik Urzędu odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z Instrukcją gen. K. S. z [...] grudnia 1939 r., członkiem Związku Walki Zbrojnej może być każdy Polak, poczynając od wieku lat 17-stu (w latach następnych obniżono granicę wieku do lat 16-stu). Kierownik Urzędu odmówił wiarygodności oświadczeniom świadków, ponieważ skarżący w latach 1943-1944 miał 13 – 14 lat i z uwagi na wiek nie mógł pełnić służby w Armii Krajowej, lecz jedynie dorywczo wykonywać na rzecz oddziału drobne czynności pomocnicze. Kierownik Urzędu stwierdził ponadto, że Komisja Weryfikacyjna przy Zarządzie Okręgu "W." Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej (ŚZŻAK ) wydała negatywną opinię w sprawie działalności skarżącego w Armii Krajowej. Pismem z [...] maja 2010 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że cała jego rodzina walczyła z okupantem, a wiek nie był istotny. Decyzją z [...] czerwca 2010 r., Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną wydaną w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że środowisko byłych żołnierzy Armii Krajowej odmówiło wydania rekomendacji skarżącemu, stwierdzając, że władze Związku B. jako najlepiej zorientowane w działalności partyzanckiej rejonu b. odmówiły potwierdzenia okoliczności podnoszonych przez skarżącego we wniosku. Ponadto stwierdziły, że zgodnie z zobowiązującymi przepisami władz Polski podziemnej skarżący, ze względu na wiek, nie mógł składać przysięgi i zostać przyjęty w skład AK. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że skarżący pełnił służbę w organizacji konspiracyjnej. Działalność prowadzona przez skarżącego w czasie wojny: skarżący był gońcem, łącznikiem, przenosił prasę konspiracyjną była chwalebna i zasługuje na uznanie, ale nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Kierownika Urzędu skarżący stwierdził, że decyzja przekreśla jego działalność w walce z okupantem niemieckim i podważa wiarygodność osób, którym skarżący podlegał. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. W piśmie procesowym z [...] września 2010 r. skarżący stwierdził, że nie otrzymał pisma władz Związku B. (na które powołuje się w decyzji organ) w sprawie odmowy potwierdzenia okoliczności przytaczanych przez skarżącego, a dotyczących jego członkowstwa w Armii Krajowej. Ponadto, w ocenie skarżącego organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w jego sprawie. W dniu [...] lutego 2011 r. skarżący złożył w Sądzie pismo Zarządu Obwodu AK Z., w którym potwierdzono, że jego przynależność do organizacji ŚZŻAK. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Sąd oceniając zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu nie stwierdził, aby została ona wydana z naruszeniem prawa. We wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżący wskazał, że pełnił służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945, a więc ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371), dalej: "ustawa o kombatantach". Podkreślić należy, że w świetle postanowień art. 21 i art. 22 ustawy o kombatantach, źródłem uprawnień kombatanckich nie jest jakakolwiek działalność podejmowana z intencją obrony kraju i wspierania ruchu oporu, ale tylko działalność określona w ustawie o kombatantach, a więc działalność kombatancka zainteresowanej osoby, jej działalność równorzędna z działalnością kombatancką bądź represja (art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach). W celu nabycia uprawnień kombatanckich nie jest też wystarczające złożenie oświadczenia przez osobę wnioskującą, że spełnia warunki do przyznanie takich uprawnień i opisanie podejmowanej działalności. Wnioskodawca powinien swoje oświadczenia udokumentować. Zgodnie bowiem z art. 22 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przyznaje się na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Skarżący wskazał we wniosku, że wstąpił do służby konspiracyjnej w styczniu 1943 r., został przydzielony do placówki w K. i pomimo młodego wieku został zaprzysiężony (pseudonim "W."). Skarżący do końca wojny pełnił obowiązki łącznika, przewoził tajną pocztę konspiracyjną, meldunki, rozkazy do punktów kontaktowych. Sąd nie neguje faktu, że skarżący udzielał pomocy ruchowi oporu i tak jak znaczna część społeczeństwa polskiego w czasie wojny działał na jego rzecz. Pokreślić jednak należy, że nie każda podejmowana działalność i udzielana pomoc stanowi podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich. Sąd podziela ocenę organu administracji, że skarżący nie udokumentował faktu pełnienia służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945. Opisanej przez skarżącego działalności w czasie wojny, nie można zakwalifikować jako pełnienie służby. Skarżący przedstawił oświadczenia dwóch świadków: H. K. i S.G. potwierdzające, w jego ocenie, fakt pełnienia służby w podziemnej organizacji. Sąd podziela jednak ocenę dokonaną przez organ administracji, że oświadczenia te stwierdzają fakt udzielania pomocy ruchowi oporu przez skarżącego, ale nie dokumentują faktu pełnienia służby. Nie wynika z nich też, że skarżący był zaprzysiężonym członkiem Armii Krajowej. Podobnie fakt pełnienia służby nie wynika z pisma z [...] lutego 2011 r., które podpisał sekretarz Obwodu AK Z. – B.K.. Pismo to potwierdza jedynie przynależność skarżącego do organizacji ŚZŻAK. Również przedstawione zaświadczenie z [...] marca 1984 roku nie dokumentuje faktu pełnienia służby w AK. Zauważyć należy, że nie jest to oryginał zaświadczenia, a ponadto w istocie nie wiadomo, kto jest jego autorem. Zostało ono podpisane przez ppłk W.K.– B., ale z upoważnienia Dowódcy B. Okręgu A.K. płk W. L. "M.", w oparciu o pełnomocnictwo Komendanta Sił Zbrojnych w Kraju. Istotne jest również, że skarżący nie uzyskał rekomendacji Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, który pismem z [...] października 2009 r. odmówił wydania rekomendacji. Z treści tego pisma wynika, że skarżący od ponad 20-tu lat stara się o przyznanie uprawnień kombatanckich, a przedstawiana w tym czasie dokumentacja i korespondencja nie zmienia stanowiska ŚZŻAK odmawiającego skarżącemu udzielenia rekomendacji. W świetle powołanej okoliczności, nie można uznać zarzutu podniesionego przez skarżącego, że jego dowódcy i osoby z którymi walczył nie mogą potwierdzić służby skarżącego, ponieważ już nie żyją. Ponadto powołane stowarzyszenie również przeprowadziło postępowanie w celu ustalenia, czy skarżący był zaprzysiężonym członkiem AK. ŚZŻAK chcąc ustalić ten fakt zwróciło się do władz Związku B., jako najlepiej zorientowanego w działalności partyzanckiej rejonu białostockiego, na którym działał skarżący. Władze tego związku odmówiły skarżącemu uznania uprawnień kombatanckich. Z powołanego pisma wynika również, że obowiązujące przepisy władz Polski Podziemnej nie dopuszczały pełnienia służby, a więc składania przysięgi i uzyskania statusu żołnierza Armii Krajowej, przez osoby w wieku trzynastu lat. Tak młode osoby mogły pełnić funkcje pomocnicze, co niewątpliwe jest chwalebne, zasługuje na uznanie i szacunek, ale nie mogły być formalnymi członkami (żołnierzami) Armii Krajowej, nie mogły składać przysięgi i uzyskiwać stopni wojskowych. Okoliczność pełnienia służby nie wynika również ze złożonego przez skarżącego fragmentu przygotowywanej przez niego książki. Z opisu lat wojny dokonanego przez skarżącego wyłania się obraz rzeczywistości lat okupacji, patriotyzmu rodziny skarżącego i jego samego, nie wynika z nich natomiast w żadnej mierze, że skarżący był członkiem ugrupowania partyzanckiego, czego dowodzi w złożonym wniosku. Reasumując Sąd podziela dokonaną przez organ ocenę zebranego materiału dowodowego. Skarżący nie udokumentował wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich oraz nie przedstawił rekomendacji właściwego w sprawie stowarzyszenia. Ustawa nie przewiduje natomiast, że rekomendację taką można zastąpić oświadczeniem samego zainteresowanego, co w niniejszej sprawie skarżący zamierzał uczynić. Mając na względzie powyższe, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę – jako niezasadną – oddalił.