V SA/Wa 1932/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda [spr.], Sędzia NSA Ewa Jóźków, Asesor WSA Michał Sowiński, Protokolant Piotr Kraczowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej; oddala skargę. Postanowieniem z [...] marca 1994 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w R. przekazał do Dyrektora Urzędu Celnego w W. towar w postaci szyb samochodowych i wyposażenia, celem dokonania w terminie do [...] marca 1994 r. odprawy ostatecznej. Zgłaszającym towar był M. K. Wobec niedostarczenia towaru do wyznaczonego urzędu, Dyrektor Urzędu Celnego w W. wszczął z urzędu postępowanie poszukiwawcze, a następnie decyzją z [...] czerwca 1995 r. nr [...] wymierzył należności celne i podatkowe od przekazanego towaru oraz opłatę manipulacyjną dodatkową za niedostarczenie w terminie towaru do urzędu celnego wskazanego w postanowieniu o przekazaniu sprawy. Od powyższej decyzji strona nie wniosła odwołania i [...] lipca 1995 r. decyzja stała się ostateczna. Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] maja 1999 r. nr [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji w części dotyczącej wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej. M. K. pismem z [...] marca 2002 r., uzupełnionym pismem z [...] kwietnia 2002 r., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r., z uwagi na wydanie uniewinniającego wyroku Sądu Rejonowego [...] W. z [...] października 2001 r. sygn. akt [...] K [...]. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. postanowieniem z [...] czerwca 2002 r. nr [...] wznowił postępowanie sprawie, a następnie decyzją z [...] sierpnia 2002 r., na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 ustawy z 29 08 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.] odmówił uchylenia rozstrzygnięcia Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r. Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] czerwca 2003 r. nr [...] uchylił decyzję organu celnego pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na niewystarczające wyjaśnienie przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z [...] września 2003 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r. stwierdzając brak podstaw do takiego rozstrzygnięcia z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Orzekając w sprawie na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z [...] maja 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że przedstawiony przez stronę wyrok Sądu Rejonowego [...] W. z [...] października 2001 r. sygn. akt [...] K [...] nie stanowi ani nowej okoliczności faktycznej, ani nowych dowodów, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i nie może stanowić podstawy do wzruszenia decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r., gdyż nie dotyczy okoliczności, które stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Z treści wyroku wynika bowiem, że strona została uniewinniona od zarzutu posługiwania się w okresie od 1993 r. do 1994 r. sfałszowanymi dokumentami celnymi: SAD [...] z [...] czerwca 1993 r. - dokument przekazowy nr [...], SAD [...] z [...] września 1993 r. - dokument przekazowy nr [...], SAD [...] z [...] lutego 1994 r. - dokument przekazowy nr [...], SAD [...] z [...] czerwca 1994 r. - dokument przekazowy nr [...] oraz fakturami na sprowadzone przez siebie z N. towary w postaci akcesoriów motoryzacyjnych i użycie ich przy odprawach celnych towarów w Urzędzie Celnym w W., w celu zaniżenia ich wartości. Natomiast kwestionowana decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r. nr [...] została wydana w zawiązku z nieprzedstawieniem towaru w urzędzie celnym wskazanym w dokumencie przekazowym nr [...]. Organ celny II instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 42 ustawy z 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne [Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zm.], obowiązującym w dacie wydania decyzji z [...] czerwca 1995 r., osoba przewożąca towar celny przekazany jest zobowiązana dostarczyć go do urzędu celnego wskazanego w dokumencie przekazowym. Przepis ten nie wyłącza tego obowiązku z jakichkolwiek przyczyn, zaś osoba zobowiązana powinna podjąć wszelkie czynności mające na celu dostarczenie towaru do wskazanego urzędu celnego. W niniejszej sprawie towar nie został przedstawiony w wyznaczonym urzędzie celnym. Fakt nie wykonania przez stronę ciążącego na niej ustawowego obowiązku stanowił podstawę podjęcia przez Dyrektora Urzędu Celnego w W. decyzji o wymierzeniu należności celnych i uznaniu, że skarżący jest osobą zobowiązaną do uiszczenia należności przywozowych. Ponadto podkreślił, iż okoliczności stanowiące podstawę rozstrzygnięcia w omawianej sprawie nie były przedmiotem badania w postępowaniu karnym zakończonym przedstawionym przez stronę wyrokiem z [...] października 2001 r. sygn. akt [...] K [...]. Zatem wyrok karny nie stanowi przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, dającej podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r., gdyż nie jest istotną dla sprawy nową okolicznością faktyczną lub nowym dowodem, który istniał w dniu wydania decyzji i nie był znany organowi celnemu. Wyrok w sprawie karnej został wydany po rozstrzygnięciu przez organ celny, ale nie dotyczył przedmiotowej sprawy, a tym samym nie pozostawał w związku ze sprawą, której dotyczy decyzja podlegająca weryfikacji w trybie wznowienia postępowania. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, od której to wystąpienia przepisy prawa uzależniają wzruszenie decyzji ostatecznej i uprawniają organ celny do uchylenia takiej decyzji. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie w całości, podnosząc zarzut naruszenia przepisów art. 68 § 1, art. 165 w zw. z art. 144 i art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 83 ust. 1 [pkt 1 wg skarżącego] ustawy - Prawo celne. Do skargi załączył wyrok Sądu Rejonowego [...] W. z [...] października 2001 r. sygn. akt [...] K [...], pismo Dyrektora Urzędu Celnego w W. [...] listopada 1994 r. do Prokuratury Rejonowej [...] W., zawiadamiające o podejrzeniu popełnienia przestępstwa fałszowania dokumentów przekazowych oraz pieczęci SAD przez firmę prowadzoną przez M. K. "M." oraz 3 pisma Dyrektora Urzędu Celnego w W. z października 1994 r., skierowane do Dyrektorów Urzędów w Z., R. i S., związane z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w sprawie fałszowania dokumentów przekazowych przez skarżącego. Powołując się na załączone dokumenty i rozwijając w motywach skargi zarzuty, skarżący sformułował generalną tezę, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, a decyzja został wydana w wyniku przestępstwa. Podkreślił, że [...] marca 1994 r. nie przekazywał żadnego towaru do odprawy celnej w W. i w związku z tym nie powinien być adresatem postanowienia, które otrzymał [...] maja 1998 r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może mieć miejsce jedynie w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków. Przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 ustawy z 29 08 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.]. Należy podkreślić, że skarżący we wniosku o wznowieniu postępowania, jak i w odwołaniu nie sprecyzował przepisu określającego podstawę wznowienia, zatem organy celne obu instancji zbadały wszystkie przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej i przyjęły, że żadna z ustawowych okoliczności w sprawie nie zaistniała. Spośród siedmiu przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie, skarżący w skardze wymienił pkt 1 i 2, tj. iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz, że decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, a następnie pełnomocnik skarżącego na rozprawie sprecyzował, iż w jego przekonaniu podstawą wniosku o wznowienie postępowania jest art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, przy czym za nową okoliczność faktyczną uznaje fakt uniewinnienia skarżącego wyrokiem z [...] października 2001 r. [v. protokół rozprawy - k. [...] akt sądowych] Mając na uwadze powyższe oświadczenie oraz biorąc pod uwagę to, iż jedynie przesłanka z punktu 5 mogła być brana pod uwagę przy ocenie faktów przytoczonych przez skarżącego - czyli wpływu przedstawionego wyroku z [...] października 2001 r. na postępowanie zakończone decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r. - należało przede wszystkim, w świetle art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zbadać prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji. Przepis art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowi, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Przepis ten może mieć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy spełnione są łącznie wszystkie warunki określone w tym przepisie do wznowienia postępowania. Wznowić postępowanie można wtedy, gdy okoliczności lub dowody istniały już w momencie wydania decyzji ostatecznej. Takie rozwiązanie prawne koresponduje z ukształtowaniem założeń postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Z pełnym skutkiem prawnym strona może powoływać się na wszystkie okoliczności faktyczne i przedstawiać dowody, aż do zakończenia sprawy decyzją ostateczną. [v. wyrok NSA w Warszawie z 19 grudnia 2002 r. sygn. akt III SA 282/01 publ. Biul.Skarb. 2004/1/22] Organy celne trafnie przyjęły, iż nie zachodzi w niniejszej sprawie podstawa wznowieniowa przewidziana w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, z podstawowej przyczyny. Decyzja Dyrektora Urzędu Celnego w W. z [...] czerwca 1995 r. została wydana w związku z niedostarczeniem towaru objętego dokumentem przekazowym z [...] marca 1994 r. nr [...], który to dokument nie był przedmiotem badania przez Sąd Rejonowy [...] W. w postępowaniu zakończonym wyrokiem z [...] października 2001 r. sygn. akt [...] K [...]. Zatem wyrok ten nie ma związku ze sprawą, a tym samym nie może stanowić nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nie znanego organowi, który tę decyzję wydał. Poza tym, wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, iż dokument przekazowy z [...] marca 1994 r. nr [...], jak i inne dokumenty na podstawie których została wydana decyzja z [...] czerwca 1995 r. nr [...] są fałszywe, skoro powyższy wyrok nie obejmuje tych dokumentów, brak jest informacji o jakichkolwiek innych postępowaniach karnych dotyczących ich fałszowania, a sam skarżący w okresie styczeń - czerwiec 1994 r. dokonywał tego rodzaju licznych przekazowych odpraw celnych, co wynika z akt sprawy i o czym poinformował w skardze. Dyrektor Izby Celnej zasadnie uznał, iż bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 165 w zw. z art. 144 i art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ z akt sprawy wynika, że skarżący brał udział w postępowaniu przed Dyrektorem Urzędu Celnego w W. zakończonym decyzją z [...] czerwca 1995 r., o czym świadczą pośrednio: wykaz akt sprawy nr [...] zawierający zapis o postanowieniu wszczynającym postępowanie z [...] czerwca 1994 r. ze zwrotką, a także pieczęć o uprawomocnieniu się decyzji z dniem [...] lipca 1995 r., zgodnie ze zwrotnym poświadczeniem odbioru z [...] lipca 1995 r. [k. [...] i [...] akt. adm.]. Oryginały tych dokumentów, jak wynika z akt administracyjnych, nie zachowały się z uwagi na 5 letni okres ich archiwizacji. Poza tym, jak trafnie podniósł organ celny II instancji, nawet gdyby przyjąć, iż skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną z [...] czerwca 1995 r., to informację o tej decyzji powziął najpóźniej [...] maja 1998 r. - w chwili otrzymania postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...] maja 1998 r. nr [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w części dotyczącej wymiaru opłaty manipulacyjnej dodatkowej [v. k. [...] akt adm.] - i tylko w okresie miesiąca od tej daty mógł żądać wznowienia postępowania z uwagi na to, że nie z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zgodnie z art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wobec tego należy uznać, iż omawiany zarzut skarżącego jest bezpodstawny i spóźniony. Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny [Dz.U. Nr 23 poz. 117 ze zm.] do postępowania w sprawach celnych stosuje się przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, jest przepisem działu III, a nie działu IV, i związku tym nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Nieuzasadniony jest także zarzut naruszenia przepisu art. 83 ust. 1 Prawa celnego, z dwóch przyczyn: po pierwsze, z uwagi na moment jego podnoszenia, a po drugie, z akt sprawy wynika, iż decyzja w sprawie wymiaru należności celnych została niewątpliwie wydana przed upływem 2 lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.] orzekł jak w sentencji wyroku.