V SA/Wa 1936/14

WyrokWSA w Warszawie2014-12-19

Skład orzekający: Beata Krajewska, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, nie rozpatrując wniosku o przyznanie płatności z jednego z wariantów programu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji były przedwczesne, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w zakresie wariantu 1.1. Dopiero po ostatecznym rozstrzygnięciu tej kwestii możliwe jest prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W pierwotnym wniosku nie zadeklarowała wariantu 1.1, jednak wskazała go na załączniku graficznym i zadeklarowała łączną kwotę płatności obejmującą ten wariant. Po wezwaniu organu, złożyła korektę wniosku, deklarując wariant 1.1 i wyjaśniając pomyłkę. Organ pierwszej instancji wydał decyzję częściową, przyznając płatność tylko z tytułu wariantu 8.3.1 i nie odnosząc się do wariantu 1.1. Następnie wszczęto postępowanie o ustalenie nienależnie pobranych płatności, co skutkowało wydaniem decyzji ustalającej zwrot środków. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014r. sprawy ze skargi Z.G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego; 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz Z. G. kwotę 139 zł (słownie: sto trzydzieści dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Przedmiotem skargi Z. G. (dalej: skarżąca lub strona) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] maja 2014r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: Kierownik ARiMR lub organ I instancji) z [...] kwietnia 2014 r., nr [...] w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z [...] maja 2012 r. zmienionym w dniu [...] maja 2012r. skarżąca wystąpiła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Decyzją z [...] grudnia 2012 r., nr [...] Kierownik ARiMR przyznał skarżącej płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości 7.288,40 zł, w tym z tytułu: wariant 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania – do pow. 9,59 ha w wysokości 3.452,40 zł.; wariant 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy – do pow. 9,59 ha w wysokości 3.836 zł. W dniu [...] maja 2013 r. wpłynął wniosek o przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r. W odpowiedzi na wezwanie organu z [...] sierpnia 2013 r., strona pismem z [...] września 2013 r. złożyła korektę wniosku, w której wskazała, iż w 2013 r. realizuje program rolnośrodowiskowy na pow. 9,92 ha w ramach wariantu 1.1 oraz na pow. 9,59 ha w ramach wariantu 8.3.1. Wyjaśniła także, iż wskutek pomyłki w pierwotnym wniosku i deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych na rok 2013 nie zadeklarowała wariantu 1.1. Pomimo tej pomyłki wariant ten był realizowany w jej gospodarstwie. Decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...] Kierownik ARiMR przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w wysokości 3.836 zł z tytułu wariantu 8.3.1 do powierzchni 9,59 ha. Pismem z [...] marca 2014 r. poinformowano skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z [...] grudnia 2012 r. i decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Kierownik ARiMR ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w wysokości 3.452,40 zł. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] maja 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca składając w dniu [...] maja 2012 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 zobowiązała się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika ARiMR z [...] grudnia 2012 r., zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień [...] marca 2012 r. i wynika z art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm., dalej rozporządzenie nr 1698/2005), według którego wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. Zdaniem organu do dnia [...] maja 2013 r. (w terminie na złożenie wniosku o płatność) skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania, do którego podjęła zobowiązanie z dniem [...] marca 2012 r. W powyższym terminie strona nie przedłożyła również na formularzu udostępnionym przez ARiMR informacji o realizowanym zobowiązaniu rolnośrodowiskowym w ramach PROW 2007-2013. Niezłożenie zaś takiej informacji, zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 36 ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe), skutkuje zwrotem pobranych płatności rolnośrodowiskowych za realizację wariantu 1.1. Organ wskazał, że złożenie przez skarżącą w dniu [...] września 2013 r. korekty wniosku, w której strona "uzupełniła" brakującą deklarację wariantu 1.1 wraz z oświadczeniem wyjaśniającym zaistniałą pomyłkę w deklaracji nie może skutkować uznaniem, że rolnik dopełnił obowiązku wynikającego z § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, naruszenia art. 6 w zw. z 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez podanie niewłaściwej podstawy prawnej i zastosowanie przepisów prawa nieadekwatnych do stanu faktycznego organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] maja 2013 r. we wniosku o przyznanie płatności strona nie zadeklarowała wariantu 1.1. Uczyniła to dopiero w korekcie wniosku, będącej odpowiedzią na wezwanie z [...] sierpnia 2013 r. do złożenia wyjaśnień. Złożenie przez skarżącą korekty wniosku oraz oświadczenia wyjaśniającego zaistniałą pomyłkę w braku deklaracji wariantu 1.1 nie może skutkować przyznaniem płatności z tytułu kontynuacji podjętego zobowiązania i uznaniem, że rolnik dopełnił obowiązku wynikającego z § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Tym samym stwierdził, że Kierownik ARiMR prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i prawidłowo zastosował § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że decyzja nr [...] z [...] kwietnia 2014 r. została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., organ stwierdził, iż wydając zaskarżoną decyzję w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Złożenie w dniu [...] września 2013 r. korekty oraz oświadczenia nie jest równoznaczne z uzupełnieniem wniosku. Pismem z 13 lipca 2014 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora ARiMR z [...] maja 2014r. wnosząc o jej uchylenie i uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi ARiMR, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: a) obrazę przepisów prawa procesowego mającą istotny wpływ na wynik sprawy (art. 138 § 1 k.p.a.) jak i prawa materialnego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Kierownika ARiMR z 3 kwietnia 2014 r.; 1. art. 6 k.p.a. poprzez podanie niewłaściwej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji błędnie zakładając, że strona składająca odwołanie nie zadeklarowała pakietu 1 - Zrównoważony sposób gospodarowania w wariancie 1.1; 2. art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. poprzez niedanie stronie możliwości skutecznego uzupełnienia złożonego wniosku. W przedmiotowej sprawie złożony wniosek budził wątpliwości organu administracji wobec czego miał on obowiązek, stosownie do postanowień powołanych wyżej przepisów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i treść jej żądania. Przy czym w przedmiotowym stanie faktycznym organ nie dał skarżącej realnej możliwości uzupełnienia złożonego wniosku jak również nie wskazał jej brakujących elementów formalnych złożonego wniosku do czego był obowiązany; 3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewszechstronny i niewyczerpujący, arbitralnie zakładając iż, strona składająca odwołanie nie zadeklarowała wariantu 1.1 pomimo, iż okoliczności faktyczne temu przeczyły tj. pakiet został naniesiony na załączoną do wniosku mapkę, jak również omyłka pisarska we wniosku została skorygowana pismem wyjaśniającym z [...] września 2013 r. znajdującym się w aktach sprawy. Jak również w żaden sposób organ nie odniósł się w przedmiotowej decyzji do pisma z [...] września 2013 r. całkowicie je pomijając w uzasadnieniu; 4. art. 80 k.p.a. poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, które organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. W przedmiotowym stanie faktycznym organ wbrew zasadom logicznego rozumowania i zasadom doświadczenia życiowego przyjął, że strona odwołująca nie zadeklarowała wariantu 1.1 pomimo, iż wcześniej wniosek budził jego wątpliwości i wezwał do osobistego stawiennictwa strony, co uczyniła; 5. art. 6 w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty w całości, które przejawia się zastosowaniem przepisów prawa nieadekwatnych do stanu faktycznego, jak również nie odniesienie się w przedmiotowej decyzji do pisma z 10 września 2013 r.; 6. art. 107 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji. Z uzasadnienia nie wynika dlaczego organ pewne okoliczności faktyczne i z nim związane skutki zalicza do określonej kategorii faktów prawnych, jednocześnie z uzasadnienia nie wynika dlaczego ustalony stan faktyczny uzasadnia zastosowanie konkretnych przepisów prawa, wskazanych w zaskarżonej decyzji; organ ponadto nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do pisma z [...] września 2013 r.; b) wewnętrzne sprzeczności w wywodach organu. Skarżąca wskazała, że organ poczynił ustalenia faktyczne, iż strona w dniu [...] września 2013 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w O. korektę wniosku, w której wskazała, iż w 2013 r. realizuje program rolnośrodowiskowy na powierzchni 9,92 ha w ramach wariantu 1.1. Przy czym zaznaczył jednocześnie, iż do przedmiotowego dokumentu korekty strona dołączyła oświadczenie, w którym wskazała wariant 1.1, jest realizowane zgodnie z zasadami dotyczącymi programu rolnośrodowiskowego a wszelkie braki formalne we wniosku wynikły z pomyłki w jego wypełnianiu (str. 2 akapit 2), jak również zauważa, że strona naniosła wariant 1.1 na załączniku graficznym do wniosku (str. 5 akapit 6) po czym kolejno twierdzi, że wezwanie strony z [...] sierpnia 2013 r. miało na celu "wyjaśnienie przyczyn niedotrzymania zobowiązania rolno środowiskowego i poinformowanie strony o ewentualnych konsekwencjach". Podkreśliła, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji z [...] grudnia 2012 r. zostało wszczęte dnia [...] marca 2014 r. Wobec powyższego przyjmując, że wezwanie z [...] sierpnia 2013 r. miało na celu "wyjaśnienie przyczyn niedotrzymanie zobowiązania rolno środowiskowego i poinformowanie strony o ewentualnych konsekwencjach" przesądzałoby o rażącym naruszeniu podstawowych zasad postępowania administracyjnego a zarazem pozbawieniu strony prawa udziału w postępowaniu prowadzonym de facto bezprawnie; c) nieodniesienie się do wszystkich okoliczności sprawy i zarzutów zawartych w odwołaniu oraz bezkrytyczne zaakceptowanie stanowiska organu I instancji; d) przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i zastosowanie dowolnej oceny zgromadzonych dowodów, z których wynikało, iż strona nadal realizuje program i naniesienie wariantu 1.1 na załączniku graficznym do wniosku 1.1. nie świadczy o zadeklarowaniu przez stronę tego wariantu; W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. W załączniku do protokołu skarżąca podtrzymała swoje wnioski i argumentację prezentowaną w skardze. Dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej szereg przepisów zarówno procesowych, jak i materialnych, w szczególności: 1. § 39 ust. 2 pkt. 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie pomimo niewystąpienia ku temu przesłanek; 2. art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju) w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i pozbawienie strony możliwości odwołania się od decyzji z [...] listopada 2013 r. nie przyznającej płatności za wariant 1.1; 3 art. 64 § 2 k.p.a. w związku § 23 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez ich błędną wykładnie i w konsekwencji niedanie stronie możliwości skutecznego uzupełnienia złożonego wniosku; 4. art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i zastosowanie dowolnej oceny zgromadzonych dowodów, sprzecznej z doświadczeniem życiowym i zasadami logicznego rozumowania, poprzez uznanie, że strona nie złożyła wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 1.1; 5. art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju w związku z 8 k.p.a. poprzez wyjaśnienie, że wezwanie z 20 sierpnia 2013 r. dotyczyło postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych wszczętego dopiero prawie 8 miesięcy później tj. dnia 11 marca 2014 r.; 6 art. 7 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez niezałatwienie wniosku po myśli strony, na skutek zinterpretowania wszelkich niejasności i wątpliwości na niekorzyść strony oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia stanu faktycznego, skutkujące wydaniem decyzji niegodnej z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak również stanem faktycznym; 7. art. 9 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 14 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez brak należytego i wyczerpującego poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie zakresu jej praw i obowiązków będących przedmiotem niniejszego postępowania i w konsekwencji podjęcie rozstrzygniecie niezgodnego z wnioskiem strony; 8. art. 6 k.p.a. w zw. z 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej złożonemu przez stronę oświadczeniu z [...] września 2013 r. oraz podanie niewłaściwej podstawy prawnej stanowiącej podstawę wydania zaskarżonej decyzji; 9. art. 80 k.p.a. w związku z 107 § 3 k.p.a poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, które organ powinien zawrzeć w uzasadnieniu decyzji. 10. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy co do jej istoty w całości, które przejawia się zastosowanie przepisów prawa nieadekwatnych do stanu faktycznego. Jak również art. 107 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji; W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, względem której stwierdzone zostanie co najmniej jedno z naruszeń prawa wskazanych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Taka właśnie sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie, co uniemożliwiało utrzymanie skontrolowanych decyzji organów administracji rolnej obu instancji w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na sekwencja zdarzeń dotyczących przedmiotowej sprawy. W dniu [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Zambrowie wpłynął wniosek o przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r., który następnie został przekazany zgodnie z właściwością do Kierownika Biura ARiMR w O. Organ I instancji pismem z [...] sierpnia 2013r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień i wskazał, że we wniosku skarżąca nie zadeklarowała wariantu 1.1 oraz, że zadeklarowana powierzchnia zobowiązania w ramach gospodarstwa uległa zmniejszeniu o 103,44% w stosunku do deklarowanej w roku 2012r. W odpowiedzi na wezwanie organu z [...] sierpnia 2013 r., strona w dniu [...] września 2013 r. złożyła korektę wniosku, w której wskazała, iż w 2013 r. realizuje program rolnośrodowiskowy na pow. 9,92 ha w ramach wariantu 1.1 oraz na pow. 9,59 ha w ramach wariantu 8.3.1. Wyjaśniła także, iż wskutek pomyłki we wniosku i deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych na rok 2013 nie zadeklarowała wariantu 1.1. Pomimo tej pomyłki wariant ten był realizowany w jej gospodarstwie. Decyzją z [...] listopada 2013 r., nr [...] Kierownik ARiMR przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową w wysokości 3.836 zł z tytułu wariantu 8.3.1 do powierzchni 9,59 ha. Organ uznał, że w całości uwzględnił żądanie strony dlatego na podstawie art. 20 ust 4 ustawy o wspieraniu rozwoju nie doręczył decyzji stronie skarżącej. Zgodnie zatem z art. 20 ust. 5 ustawy o wspieraniu rozwoju za dzień doręczenia decyzji zgodnej z żądaniem rolnika uważa się dzień uznania (wpływu) przyznanej pomocy na rachunek bankowym strony. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu [...] grudnia 2013 r. przekazane na rachunek bankowy. Mając powyższe na względzie należy zauważyć, że decyzja Kierownika ARiMR z [...] listopada 2013r., wbrew temu co twierdzi Kierownik ARiMR, nie uwzględniała w całości żądania skarżącej. Mianowicie Kierownik ARiMR orzekł tylko w zakresie wariantu 8.3.1. W decyzji tej natomiast organ I instancji ani w jej sentencji ani też w uzasadnieniu nie odniósł się do żądania strony w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania. Dlatego też decyzję tą należy potraktować jako decyzję częściową, bowiem tylko w części uwzględniła żądanie strony. Niewątpliwie natomiast z powyżej przedstawionej sekwencji zdarzeń wynika, że skarżąca w pierwotnym wniosku wprost nie zadeklarowała wariantu 1.1 (Zrównoważony sposób gospodarowania) – brak jest wypełnionej tej części wniosku. Zapisy dotyczące tego wariantu, co także potwierdza Dyrektor ARiMR, znajdowały się jednak na załączniku graficznym załączonym do pierwotnego wniosku z [...] maja 2013r. Także w samym wniosku skarżąca w rubryce "razem II A + IIB + III" wskazała kwotę w wysokości 7.288,40 złotych (kwota ta stanowi sumę kwot z wariantu 8.3.1 i 1.1. I co najważniejsze organ zdaje się, że nie zauważył, że w odpowiedzi na jego wezwanie z [...] sierpnia 2014r. skarżąca załączyła korektę wniosku, w której to już w sposób jasny i czytelny zadeklarowała oprócz wariantu 8.3.1 także wariant 1.1- Zrównoważony sposób gospodarowania. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej dotyczący wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania nie został rozpatrzony przez Kierownika ARiMR. Organ bowiem w żaden sposób nie wypowiedział się, czy uznaje brak wypełnienia pola w wariancie 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania jako omyłkę pisarską, czy też nie. W wypadku nie uwzględnienia oświadczenia skarżącej o błędzie pisarskim do rozpoznania pozostaje korekta wniosku złożona w dniu [...] września 2013r. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że skarżąca w sposób jasny wyraziła swoje żądanie co najmniej w oświadczeniu z [...] września 2013r. i korekcie wniosku, a więc przed wydaniem przez Kierownika ARiMR decyzji z [...] listopada 2013r. w której organ I instancji orzekł tylko co do wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy. Zatem w zakresie wariantu 1.1- Zrównoważony sposób gospodarowania organ I instancji winien wydać stosowne rozstrzygnięcie, od którego będą przysługiwały stronie środki zaskarżenia, najpierw odwołanie, a następnie ewentualna skarga do sądu. W związku z powyższym zdaniem sądu wydane przez organy obydwu instancji decyzje w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności, są decyzjami przedwczesnymi, gdyż w pierwszej kolejności, o czym była mowa wyżej Kierownik ARiMR zobowiązany będzie do rozpoznania wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w zakresie dotychczas nierozpoznanym, tj. w zakresie wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii będzie mogło stanowić podstawę do ewentualnego wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych. Tym samym organ w sposób nieprawidłowy zastosował § 23 ust. 3 i § 39 ust 2 pkt 4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Sąd także w tym miejscu wskazuje, że podnoszona argumentacja organu wskazująca, że w realiach niniejszej spraw, do dnia [...] maja 2013 r. strona nie wniosła wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania lub informacji o realizowanym zobowiązaniu, zaś złożona w dniu [...] września 2013 r. korekta wniosku, w której strona "uzupełniła" brakującą deklarację wariantu 1.1 wraz z oświadczeniem wyjaśniającym zaistniałą pomyłkę w deklaracji nie może skutkować uznaniem, że rolnik dopełnił obowiązku wynikającego z § 23 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jest argumentacją nieprawidłową z tego powodu, że winna ona być zawarta w rozstrzygnięciu dotyczącym wniosku skarżącej w zakresie wariantu 1.1- Zrównoważony sposób gospodarowania, a nie w postępowaniu o ustalenie nienależnie pobranych płatności. Argumentacja ta w zupełności pomija fakt nierozpoznania wniosku skarżącej po dokonanej korekcie i złożonym oświadczeniu wskazującym na omyłkę pisarska. Reasumując skoro nie rozpoznano wcześniej wniosku strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 1.1- Zrównoważony sposób gospodarowania, sąd w tym postępowaniu nie może czynić ustaleń faktycznych i prawnych, czy zachodzą przesłanki do przyznania stronie płatności w tym wariancie. Powyższe wynika z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Jego wykładnia wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami mianowicie: legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że sąd naruszyłby ten przepis wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy. Wracając zatem do meritum sprawy wydanie decyzji ustalającej kwotę należności rzekomo nienależnie pobranej stanowi również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju, które – z oczywistych powodów – mogło mieć wpływ na wynik tej konkretnej sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, organ pierwszej instancji powinien: 1. przede wszystkim rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w zakresie wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania, 2. podejmując rozstrzygnięcie organ weźmie pod uwagę wszystkie podnoszone przez skarżącą kwestie a w szczególności wynikające z jej oświadczenia z 10 września 2013r. oraz korekty wniosku, a także dane z pierwotnego wniosku i załącznika graficznego. Ponadto pouczy skarżącą o przysługującym jej uprawnieniu złożenia środka zaskarżenia, 3. następnie po ostatecznym i ewentualnie negatywnym dla skarżącej zakończeniu postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania organ będzie dopiero uprawniony wszcząć postępowanie w przedmiocie ustalenia nienależnie pobranych płatności i wydać w tym zakresie decyzję. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obydwu instancji, ponieważ stwierdzone uchybienie dotyczy obu decyzji w sprawie tej wydanych (punkt 1 wyroku). Orzeczenie pomieszczone w punkcie 2 wyroku zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a., a zasądzona tam kwota obejmuje: zwrot 139 zł wpisu uiszczonego przez skarżącą. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 znajduje natomiast uzasadnienie w postanowieniu art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło