V SA/Wa 1942/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... października 2009 r. Nr ... w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy w części tj. zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w części tj. zwolnienia od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Pismem z dnia ... lipca 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) strona skarżąca złożyła sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 30 czerwca 2010 r. W uzasadnieniu wskazano, iż nie wiadomo skąd pochodzi kwota 2056 zł tj. przeciętny dochód roczny z 1ha. Gdyby rolnik miał taki dochód nie musiałby korzystać z kredytów i innych środków finansowych z ARIMR, oni takiego dochodu nie mają. Skarżący oświadczył, iż spłaca kredyt suszowy w kwocie ... zł zaciągnięty w dniu ... marca 2009 r. oraz kredyt przeznaczony na środki rolnicze z dnia ... maja 2010 r. w kwocie ... zł. Ponadto spłaca w ratach po ... zł zadłużenie wobec KRUS-u. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż w związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie z 30 czerwca 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł, zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a, traci moc, co oznacza, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest rozpoznawany od początku. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy podkreślić trzeba, iż prawo to stanowi wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy p.p.s.a.). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania w wysokości 100 zł opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku wraz uzasadnieniem. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe tylko wraz z żoną, nie mając innych osób na utrzymaniu. Gospodarstwo rolne jest znacznych rozmiarów tj. ponad ... ha. Skarżący uzyskuje dopłaty bezpośrednie do gruntów (na rok 2009 dopłaty wyniosły ... zł). Skarżący do dnia dzisiejszego nie nadesłał zaświadczenia z odpowiedniego urzędu gminy o posiadanych nieruchomościach rolnych i wysokości uzyskiwanych z nich dochodów. Zatem w celu ustalenia wysokości uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa rolnego należało posłużyć się wskaźnikiem przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1ha przeliczeniowego, który to wskaźnik zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2009 r. (M.P. nr 62/2009, poz. 829) wynosił w 2008 r. 2056 zł. Przyjąć zatem należy, iż roczny dochód z gospodarstwa skarżącego wynosi około ... zł (pow. ... ha x wartość wskaźnika - 2056 zł). Z nadesłanych dokumentów wynika, iż skarżący ponosi koszty z tytułu opłacania energii – ... zł miesięcznie, wody – ... zł miesięcznie, podatku – ... zł rocznie, ubezpieczenie KRUS ... zł miesięcznie (kwartalnie ... zł za dwie osoby), opłaty z tytułu układu ratalnego z KRUS ... zł miesięcznie. Łączna wysokość wydatków wynosi zatem ... zł. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego, składającego się z dwóch osób wynoszą ponad ... zł (dochody z pracy w gosp. rolnym) plus skarżący uzyskuje dopłaty do gruntów rolnych, które w przeliczeniu na jeden miesiąc wynoszą około ... zł. Taka wysokość dochodów z uwzględnieniem wskazanych wydatków nie uzasadnia przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie wykazał bowiem w swoich oświadczeniach by wszystkie środki finansowe pozostające w dyspozycji jego rodziny były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, zatem ich przeznaczenie na koszty postępowania sądowego nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny. Skarżący ujawnił w swoim oświadczeniu posiadanie majątku ruchomego w postaci samochodu. Nie można uznać za niezbędny koszt utrzymania wydatków związanych z eksploatacją samochodu tj. rejestracją, naprawą, ubezpieczeniem itp. Wskazać bowiem należy, iż o ile posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, o tyle posiadanie samochodu w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza. Odnosząc się natomiast do wskazanego przez skarżącego kredytu w wysokości ... zł, nie można było ująć go w koniecznych wydatkach gdyż skarżący nie nadesłał umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat, ani nie podał chociażby wysokości raty i celu na jaki ów kredyt został zaciągnięty. Powyższe nie wynika natomiast z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego obejmującego okres od 26.03.2010 r. do 31 maja 2010 r. Ponadto na dzień ... czerwca 2010 r. skarżący posiadał zgromadzone na rachunku środki w wysokości ... zł. Analizując natomiast podane w sprzeciwie informacje dotyczące innych zobowiązań skarżącego tj. tzw. kredytu suszowego (kwota zobowiązania ... zł), wskazać należy, iż z nadesłanego harmonogramu spłat wynika, iż do dnia ... grudnia 2010 r. obowiązuje okres karencji i skarżący spłaca wyłącznie odsetki, które wynoszą około ... zł raz na 3 miesiące. Podobnie jeśli chodzi o kredyt zaciągnięty w dniu ... maja 2010 r. (kwota zobowiązanie ... zł) skarżący pierwszą ratę wraz z odsetkami zobowiązany będzie uiścić dopiero ... listopada 2010 r. Wskazać również należy, iż zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu, pożyczki, spłaty karty kredytowej) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, natomiast wydatki związane ze spłatą ww. zobowiązań mogą być uwzględnianie jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, nie wystarczy bowiem samo powoływanie się na trudną sytuację materialną. Z tych względów, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.