V SA/Wa 1942/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi H.H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; Oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. H. (dalej: "skarżący" lub "cudzoziemiec") jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym; W dniu [...] lipca 2009 r. H. H. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż jest żonaty z obywatelką polską, ze związku tego narodziło się dziecko, oraz że pracuje na terytorium RP. Do wniosku dołączono tytuł prawny do najmu lokalu mieszkalnego, potwierdzenie posiadania ubezpieczenia zdrowotnego, zestawienie środków pieniężnych na rachunku bankowym, odpis aktu urodzenia córki wnioskodawcy, gdzie jako matkę dziecka wskazano D. M. nazwisko rodowe D. W toku postępowania wyjaśniającego małżonka skarżącego pismem z dnia 13 lipca 2009 r. zwróciła się do organu o nie wydawanie karty pobytu dla skarżącego, gdyż jej małżeństwo zawarte zostało jedynie dla zdobycia dokumentów umożliwiających cudzoziemcowi przebywanie w krajach Unii Europejskiej. W treści pisma wskazała także, iż wobec cudzoziemca toczą się obecnie sprawy o pozbawienie go władzy rodzicielskiej nad ich wspólną córką, sprawa karna o groźby karalne, oraz sprawa rozwodowa. D. H. wskazała także, iż cudzoziemiec przebywa od 2 lat na terenie Niemiec. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komenda Wojewódzka Policji w K., poinformowała, iż w zakresie cudzoziemca w Systemie Informacyjnym – Schengen widnieje wpis "odmowa wjazdu" z terminem wygaśnięcia [...].[...].2011 r. W wyniku rozpoznania wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmówił udzielenia wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania wskazując precyzyjnie stanowisko żony skarżącego na poszczególnych etapach postępowania oraz przedstawił treść przepisów prawa stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia. Powołując się na treść przepisu art. 57 ust. 1 pkt 2a ustawy o cudzoziemcach organ I instancji wskazał, iż w sprawie nie zachodzą poważne przyczyny uzasadniające udzielenie wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, natomiast fakt figurowania cudzoziemca w rejestrze Systemu Informacyjnego Schengen wskazuje jednoznacznie, iż wydanie wnioskowanego zezwolenia mogłoby naruszyć interes strony dokonującego wpisu ([...]). Od powyższego rozstrzygnięcia wniesiono odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Odwołanie podpisane zostało przez skarżącego i jego żonę. W treści odwołania powołano się na więź łączącą cudzoziemca z jego żoną i córką oraz ewentualne negatywne konsekwencje pozbawienia cudzoziemca kontaktu z rodziną. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołał się na przepisy art. 57 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6, ustawy o cudzoziemcach. Organ II instancji podniósł, iż całokształt materiału dowodowego, zebranego w sprawie pozwala na ocenę, że fakt pozostawania cudzoziemca z obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej w związku małżeńskim i posiadania z tego związku dziecka, nie stanowi samodzielnej podstawy do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zaś konieczne jest udowodnienie, że związek ten musi uzasadniać zamieszkiwanie na terytorium RP na okres dłuższy niż 3 miesiące. Organ odwoławczy wskazał tutaj, iż Cudzoziemiec większość czasu spędza w R. bądź w okresie bezpośrednio poprzedzającym wydanie rozstrzygnięcia w R., zaś małżeństwo i ojcostwo są przez niego traktowane w sposób instrumentalny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej oraz decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy ze wskazaniem aby skarżącemu ze względu na jego sytuację rodzinną i majątkową wydano zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 57 i 53 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach poprzez błędną i niewłaściwe zastosowanie, rażącą obrazę art. 13 ustawy o cudzoziemcach, a także art. 53a tej ustawy, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, rażącą obrazę art. 127 i art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, sprzeczność ustaleń Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z treścią w sprawie materiału dowodowego, która polegała na wybiórczej ocenie materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi zaprzeczono aby małżeństwo cudzoziemca z obywatelką RP zawarte zostało dla pozoru. Powołano tutaj, iż żona skarżącego jest osobą impulsywną a sam skarżący w znacznym stopniu przyczyniał się i nadal przyczynia do utrzymania ich wspólnego dziecka. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do wyjaśnienia podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 234 poz. 1694 ze zm.) w brzmieniu aktualnym na datę wszczęcia postępowania w sprawie [vide: art. 13 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 81 poz. 531)]. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność, która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b omawianej ustawy. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "odmawia się udzielenia zezwolenia" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Strony pozostają w sporze de facto w zakresie ustaleń stanu faktycznego w sprawie i wynikających z tego konsekwencji prawnych. W ocenie organu z uwagi na brak kontaktu skarżącego z dzieckiem i żoną oraz ze względu na zamieszkiwanie cudzoziemca poza granicami RP, w pełni uzasadnione jest twierdzenie, iż związek małżeński skarżącego ma jedynie charakter formalny i nie uzasadnia udzielenia zgody na zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 m-ce. W ocenie skarżącego natomiast wbrew ustaleniom organu zawsze utrzymywał on i nadal utrzymuje kontakt z rodziną (żoną i córką) zaś powoływane spory małżeńskie nie wykraczają poza zwykłe konflikty między małżonkami wynikające z różnic w ich mentalności. W ocenie Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie ustaliły stan faktyczny w sposób wszechstronny i prawidłowy, a wyciągnięte na podstawie poczynionych ustaleń wnioski w pełni uzasadniały zastosowanie przyjętych w zaskarżonym rozstrzygnięciu przepisów prawa. Odnosząc się do powyższych ustaleń, należy zgodzić się ze stwierdzeniem organów obu instancji, iż małżeństwo cudzoziemca z obywatelką polską w zasadzie ma charakter jedynie formalny. Wskazać tutaj należy, iż jak wynika z zeznań żony cudzoziemca złożonych w dni [...] sierpnia 2009 r. od czasu zawarcia małżeństwa tj. od [...] kwietnia 2007 r. skarżący zamieszkuje stale w N. a do Polski przyjeżdża jedynie gdy kończy mu się zgoda na pobyt w Polsce. Przesłuchiwana zeznała również, iż kontakt jej męża z dzieckiem jest sporadyczny. Okoliczność sporadycznego pobytu w Polsce cudzoziemca, D. H. podtrzymała ponownie w trakcie przesłuchania w dniu [...] września 2009 r. Odnośnie łożenia środków na utrzymanie rodziny żona cudzoziemca wyjaśniła, iż w okresie przed uzyskaniem zgody na pobyt w Polsce cudzoziemiec zwykle dokłada drobne kwoty do domowego budżetu szantażując, iż przestanie dawać pieniędze w razie braku współpracy. W kontekście zarzutów skargi dotyczących zmienności nastrojów żony skarżącego, podkreślić tutaj należy, iż fakt potwierdzenia okoliczności sporadycznego zamieszkiwania cudzoziemca na terytorium RP w trakcie przesłuchania w dniu [...] września 2009 r. miał miejsce w momencie, kiedy skarżący zamieszkiwał razem ze skarżącą od około 2 tygodni (zeznania k. 65 akt administracyjnych). Nie można zatem uznać tutaj, iż żona skarżącego potwierdziła tę okoliczność w momencie kłótni czy “chwilowego" sporu. Odnosząc się natomiast do powoływanej okoliczności chwilowej zmiany stanowiska żony cudzoziemca na etapie postępowania odwoławczego, wskazać należy, iż D. H. wyjaśniła tę kwestię w toku postępowania przed organem II instacji. Pracownicy [...] Oddziału Straży Granicznej w dniu [...] kwietnia 2010 r. w trakcie przeprowadzanego wywiadu uzyskali bowiem od żony skarżącego informację, iż mąż namówił ją aby zmieniła swoje stanowisko w sprawie. Zeznająca dodała także, iż zmiana jej stanowiska była błędem wynikającym z manipulacj meża, który niezwłocznie po sporządzeniu przedmiotowego odwołania wyjechał. D. H. zezanała również, iż cudzoziemiec nie interesuje się córką chociaż przesyła na jej utrzymanie pieniądze, jednakże w trakcie trwającego ponad 3 lata małżeństwa małżonkowie przybywali razem “może 6 miesięcy". Wskazała także, iż nie zamierza już godzić się na jakiekolwiek ustępstwa i definitywnie dążyć będzie do rozwodu. W kontekście powyższych ustalen organu nie ulega wątpliwości Sądu, iż małżeństwo cudzoziemca z całą pewnością nie jest związkiem uzasadniającym zamieszkiwanie cudzoziemca na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Sąd nie ma tutaj wątpliwości co do poczynionych przez organ ustaleń, bowiem wbrew twierdzeniom strony skarżącej zeznania żony cudzoziemca są logiczne, spójne i w pełni koresponduja z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie (vide: Postanowienie Prokuratury Rejonowej w R. - k. 27 akt adm., Postanowienie Sądu Rejonowego w R. – k. 21-28, postanowienie Sądu Rejonowego w R. – k.34-32). Wskazać tutaj także należy, iż powoływanych twierdzeń skarżącego jakoby zeznania jego żony były nieprawdziwe i spowodowane zwyczajnymi konfliktami małżeńskimi nie można uznać za uzasadnione. Stanowisku skarżącego przeczą bowiem nie tylko kilkarotnie składane zeznania jego żony ale także szereg postępowań prokuratorskich i sądowych. Zdaniem Sądu zakładając nawet, iż małżeństwa osób różnych narodowości teoretycznie poradzić sobie muszą z większymi trudnościami małżeńskimi niż małżeństwa osób o tym samym pochodzeniu kulturowym, trudno jednak w świetle bezpornych licznych postępowań prokuratorskich i sądowych uznać ustalone w sprawie okoliczności za zwykłe konflikty małżeńskie. Reasumując zatem, całokształt ustolonych przez organ okoliczności pozwala stwierdzić, iż zeznania żony skarżącego były w pełni wiarygodne, co w konsekwencji prowadzi do ustalenia, iż małżeństwo cudzoziemca nie uzasadnia jego zamieszkiwania na terytorium RP w okresie powyżej 3 miesięcy. Organ administracyjny orzekający w sprawie zasadnie więc uznał, iż doszło w sprawie do realizacji przesłanek określonych treścia przepisu art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa procesowego należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Strona miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy. Analiza akt nie wskazuje dowolności w ustaleniach faktycznych, niekorzystnej, pozbawionej logiki rozumowania interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego czy też jak wskazywał skarżący wybiórczego traktowania zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalenia organu są logiczne, stanowcze, oparte na materiale dowodowym i wystarczające do merytorycznego orzekania w sprawie (art. 80 kpa). Wyjaśnić również należy, iż zasada uwzględnienia słusznego interesu obywateli z art. 7 kpa nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję decyzji związanej. Do tego rodzaju spraw, w których przepisy prawa materialnego determinują treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej należy kontrolowana decyzja. Wynikająca z art. 7 kpa zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony – doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego. Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Marzysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130-131) jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., IISA 3226/00, lex nr 81779, czy wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 297/06; niepubl.). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku