V SA/Wa 1953/08

PostanowienieWSA w Warszawie2009-03-19

Skład orzekający: Beata Krajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku oczywistej bezzasadności skargi, sąd administracyjny powinien odmówić przyznania prawa pomocy, nawet jeśli strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ celem pisma skarżącej było ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Jednakże, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje w razie oczywistej bezzasadności skargi, niezależnie od sytuacji majątkowej strony. W niniejszej sprawie skarga była oczywiście bezzasadna, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca M S wniosła o rozłożenie na raty zadłużenia wobec KRUS z tytułu nieopłaconych składek, wskazując na trudną sytuację materialną spowodowaną klęskami żywiołowymi. Po odrzuceniu skargi z powodu braków formalnych, skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy i następnie Sąd odmówili przyznania prawa pomocy, wskazując na zwolnienie skarg z kosztów sądowych z mocy prawa oraz na oczywistą bezzasadność skargi. Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. uchylić postanowienie z dnia 6 lutego 2009 r. 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Beata Krajewska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy na skutek zażalenia na postanowienie z dnia 6 lutego 2009 r. w tym przedmiocie. w sprawie ze skargi M S na rozstrzygnięcie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 6 lutego 2009 r. 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym; Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o rozłożenie na raty jej zadłużenia wobec KRUS z tytułu nieopłaconych składek. W uzasadnieniu pisma wskazała, iż od 2000 r. jej gospodarstwo nawiedzają klęski żywiołowe, w wyniku których zmuszona była zaciągnąć pożyczki w celu wyremontowania domu i budynków gospodarczych. Zaznaczyła, iż do chwili obecnej spłaca zadłużenie z tego tytułu. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha oraz osiąga dochody w wysokości [...]zł. Ma na utrzymaniu [...] uczących się dzieci oraz męża. Postanowieniem z dnia 3 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącej z uwagi na nie uzupełnienie braków formalnych skargi w postaci wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu. Pismem z dnia 12 listopada 2008 r. M S wystąpiła o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż ,, nie stać mnie na napisanie podania przez prawnika Zarządzeniem z dnia 18 listopada 2008 r. zwrócono się do skarżącej z zapytaniem czy pismo z 12 listopada 2008 r. należy traktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie sądu pismem z dnia 27 listopada 2008 r. skarżąca wniosła o potraktowanie jej pisma z dnia 12 listopada 2008 r. jako wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie złożyła urzędowy formularz PPF z 27 listopada 2008 r., w którym wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania wniosku referendarz sądowy postanowieniem z 11 grudnia 2008r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wyjaśniono m.in., iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa, zatem strona nie ma obowiązku ich uiszczania w całym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Pismem z 28 grudnia 2008r. skarżąca wniosła sprzeciw zwracając się ponownie o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała na trudną sytuację rodzinną i finansową oraz wniosła o pozytywne załatwienie sprawy. W wyniku rozpatrzenia sprzeciwu postanowieniem z dnia 6 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skargi wnoszone w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa. Podkreślił, iż w tej sytuacji wniosek skarżącej jako bezprzedmiotowy podlegał oddaleniu. Pismem z dnia 20 lutego 2009 r. ( data nadania pocztowego ) skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie z dnia 6 lutego 2009 r. W uzasadnieniu zażalenia wniosła o pozytywne rozstrzygnięcie jej wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wskazała, iż pismem z dnia 27 listopada 2008 r. wnosiła o umorzenie całkowite należności KRUS w O i zwolnienie od wszelkich opłat. Zaznaczyła, iż jest w trudnej sytuacji finansowej spowodowanej niskimi dochodami z gospodarstwa rolnego. Ponosi wysokie koszty na kształcenie dzieci. Jej dzieci nie otrzymują stypendium, zaś rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. Podniosła, iż jej mąż uległ w [...] 2008 r. wypadkowi zaś jej syn jest pod stałą opieką[...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Natomiast według art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W ocenie Sądu okoliczności sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonego przez skarżącą postanowienia z dnia 6 lutego 2009 r. oraz zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a. rozpoznania sprawy na nowo. W ocenie Sądu celem pisma skarżącej z 12 listopada 2008 r. było uzyskanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przesądza o tym zdanie ,, nie stać mnie na napisanie podania przez prawnika-- W tej sytuacji Sąd ponownie rozpoznając przyznanie prawa pomocy, poza sytuacją majątkową strony, musiał wziąć pod uwagę treść art. 247 p.p.s.a. Prawo to nie przysługuje bowiem w razie bezzasadności skargi - niezależnie od możliwości finansowych skarżącego. W ocenie Sądu treść pisma skarżącej z dnia [...] czerwca 2008 r., które zostało potraktowane przez organ administracji jako skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazuje, iż jest to kolejny wniosek skarżącej o rozłożenie na raty jej zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek KRUS, który skarżąca błędnie zaadresowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Należy podkreślić, iż Sąd administracyjny w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia. Sąd ma jedynie skontrolować i ocenić działalność organu. Nie może zatem - co do zasady - zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy. Wobec powyższego skarżąca podejmując próbę rozwiązania jej sytuacji materialnej powinna wystosować pismo o treści wskazanej w skardze bezpośrednio do organu administracji. Zdaniem Sądu odmowa przyznania skarżącej prawa pomocy nie doprowadzi do naruszenia jej prawa do sądu. Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, iż skarga nie może być uwzględniona, gdyż skarżąca nie wskazała numeru i daty zaskarżonej decyzji, co było podstawą do jej odrzucenia. Ponadto w złożonym formularzu PPF wskazała, iż jej skarga dotyczy aktu o numerze [...]opatrzonego datą [...] maja 2008 r. dotyczącego odmowy umorzenia należności składki KRUS. Sąd zauważa, iż WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt VSA/Wa 351/08 wyrokiem z dnia 8 maja 2008 r. oddalił skargę M S na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wobec czego w/w decyzja nie mogła być przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W związku z powyższym skarga złożona w niniejszej sprawie nosi znamiona oczywistej bezzasadności, co jest podstawą, w oparciu o art. 247 p.p.s.a., do odmowy udzielenia prawa pomocy. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło