V SA/Wa 1963/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA – Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu w sprawie ze skargi T.V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany postanawia wstrzymać wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o numerze [...] orzekającej w wydaleniu T.V. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. o numerze [...] Wojewoda [...] orzekł o wydaleniu z terytorium RP obywatela W. T.N. W dniu [...] marca 2011 r. ww. cudzoziemiec zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców - za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w C. - z wnioskiem o udzielenie statusu uchodźcy. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...] ocenił wniosek cudzoziemca jako oczywiście bezzasadny i odmówił mu nadania statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, a także stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Jednocześnie organ zauważył, że w przypadku, gdy tak jak w niniejszej sprawie nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy, orzeka się również o wydaleniu wnioskodawcy, jednakże z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2006 r., nr 234, poz. 1695 ze zm.). Szef Urzędu podkreślił, że w niniejszej sprawie zachodzi przypadek, o którym mowa w art. 48 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, ponieważ decyzja o wydaleniu cudzoziemca została już wydana przez Wojewodę [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu wniesionego przez T.N. odwołania, utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. W dniu 25 sierpnia 2011 r. cudzoziemiec wniósł skargę na ww. decyzję Rady do Spraw Uchodźców. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zaznaczając, że wykonanie "decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wydaleniu" zagraża jego życiu, a opuszczenie Polski uniemożliwi mu skorzystanie z prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 cyt. ustawy sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych zawartym w wymienionym przepisie. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Strona wnosząca o wstrzymanie wykonania winna więc wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane, poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do zainteresowanego wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W niniejszej sprawie w skardze na decyzję Rady do Spraw Uchodźców cudzoziemiec zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji "Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o wydaleniu". Zauważyć jednak należy, że o wydaleniu cudzoziemca orzeka decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. o numerze [...], natomiast zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzająca ją decyzja Szefa Urzędu rozstrzygnięcia w przedmiocie wydalenia nie zawiera. Szef Urzędu nie zawarł w wydanej przez siebie decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie wydalenia, ponieważ – jak słusznie wskazał – w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, wyłączająca wydanie orzeczenia w ww. zakresie. Zgodnie z treścią art. 48 ust. 2 pkt 3 jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, orzeka się o ich wydaleniu, z wyłączeniem przypadku gdy cudzoziemiec jest obowiązany do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie decyzji o wydaleniu, która nie została wykonana. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wobec niebudzącej wątpliwości treści art. 48 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy oraz w związku z wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. o numerze [...], Szef Urzędu nie mógł już w swoim rozstrzygnięciu orzec o wydaleniu T.N. z terytorium RP. Należy mieć jednak na względzie, że pomimo iż Szef Urzędu nie orzekał o wydaleniu cudzoziemca – gdyż nie miał takiej możliwości – to wobec cudzoziemca decyzja taka została wydana, tyle że przez Wojewodę [...]ego. Jednocześnie wobec złożenia przez cudzoziemca wniosku o udzielenie statusu uchodźcy, decyzja o wydaleniu podlegała wstrzymaniu zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, z którego wynika, że wszczęcie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy powoduje z mocy prawa wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu do dnia doręczenia cudzoziemcowi decyzji ostatecznej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Ostateczna decyzja w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, tj. decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] została doręczona cudzoziemcowi [...] sierpnia 2011 r., a zatem rozstrzygnięcie Wojewody [...] w przedmiocie wydalenia obecnie podlega już wykonaniu. W świetle powyższego w ocenie Sądu uznać należy, że skoro cudzoziemiec zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie decyzji "o wydaleniu" (a decyzja Szefa Urzędu nie mogła zawierać rozstrzygnięcia w tym przedmiocie) to w istocie złożony przez cudzoziemca wniosek dotyczy decyzji Wojewody [...]. Wobec tego, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie dotyczy decyzji zaskarżonej (tj. decyzji z [...] lipca 2011 r.), wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny może orzekać o wstrzymaniu nie tylko tych aktów, które zostały zaskarżone ale również tych, które zostały wydane we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a. in fine). Granice niniejszej sprawy wyznaczone zostały złożonym przez cudzoziemca wnioskiem o udzielenie statusu uchodźcy. Decyzja wydana w wyniku jego rozpatrzenia – jak to już wyżej wskazano – rozstrzyga o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdza, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, nie rozstrzyga natomiast o wydaleniu, gdyż rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zawiera uprzednio wydana decyzja Wojewody [...]. W związku z powyższym treść wydanej w niniejszym postępowaniu decyzji Szefa Urzędu – co do braku orzeczenia o wydaleniu – została zdeterminowana treścią rozstrzygnięcia Wojewody [...], które – w ocenie Sądu – nie może zostać wyłączone spod jego kontroli dotyczącej możliwości wstrzymania wykonania ww. rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że orzekająca o wydaleniu decyzja Wojewody miała wpływ na treść rozstrzygnięć jakie wydano w niniejszym postępowaniu (orzekające organy nie mogły już orzec o wydaleniu cudzoziemca), a zatem nie można wykluczyć możliwości wstrzymania jej wykonania w granicach sprawy dotyczącej wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Przechodząc do oceny zasadności wstrzymania wykonania decyzji Wojewody [...] w wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wskazać należy, że w ocenie Sądu, zaistniały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania powyższej decyzji. Powołując orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., o sygn. akt II OZ 501/06 należy wyjaśnić, iż przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w powyższym przepisie i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przymusowe opuszczenie terytorium Polski przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego uniemożliwiłoby skarżącemu skorzystanie w pełnym zakresie z prawa do sądu. Ponadto - jak podnoszono w orzecznictwie - wyjazd cudzoziemca z Polski przed rozpoznaniem sprawy przez sąd, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia jego skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z 12.01.2006 r., II OZ 1390/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.