V SA/Wa 1964/18
WyrokWSA w Warszawie2019-12-04
Skład orzekający: Bożena Zwolenik, Beata Blankiewicz- Wóltańska, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, jeśli doręczono mu odpis dalszego tytułu wykonawczego, a nie odpis pierwotnego tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie ma podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie zarzutów wniesionych przez zobowiązanego, jeśli doręczono mu odpis dalszego tytułu wykonawczego, a nie odpis pierwotnego tytułu wykonawczego. Termin do wniesienia zarzutów biegnie od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a nie dalszego tytułu wykonawczego, zgodnie z art. 26c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego.Stan faktyczny
Fundacja wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i umorzyło postępowanie. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie dalszego tytułu wykonawczego wobec Fundacji. Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił postępowanie egzekucyjne w związku ze złożonymi przez Fundację zarzutami. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił to postanowienie, uznając, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie miał podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ zarzuty zostały wniesione po doręczeniu dalszego tytułu wykonawczego, a nie pierwotnego tytułu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] w W. przy udziale uczestnika postępowania [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z siedzibą w Warszawie z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i umorzenia postępowania przed organem I instancji oddala skargę.
Przedmiotem skargi Fundacji im. [...] z siedzibą w [...] jest postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...].09.2018 r. nr [...], uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Fundacji im. [...] oraz umarzającego postępowanie w niniejszej sprawie przed organem pierwszej instancji.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych działając na podstawie art. 26c oraz art. 22 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] przy piśmie z dnia [...].05.2017 r. znak [...] dalszy tytuł wykonawczy nr [...] do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12.05.2017 r., wystawionego na Fundację im. [...], obejmującego niepodatkowe należności budżetowe powstałe w dniach: 3.11.2011 r., 19.01.2012 r., 2.04.2012 r. 10.08.2012 r., 25.09.2012 r., 19.12.2012 r., 25.03.2013 r., 10.05.2013 r., 18.06.2013 r., 25.07.2013 r., 26.09.2013 r., 30.12.2013 r., 25.03.2014 r., 25.09.2014 r., 19.12.2014 r., 11.02.2015 r., 5.05.2015 r., w łącznej kwocie należności głównej 14.283.328.00 zł., plus należne odsetki za zwłokę, celem wszczęcia egzekucji z nieruchomości będącej własnością zobowiązanego położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystosował do Fundacji im. [...] na podstawie art. 110c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji pismem z dnia 7.05.2018 r. nr [...] wezwanie do zapłaty w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, egzekwowanych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie i kosztami egzekucyjnymi, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości ww. nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, że powyższe pismo zostało doręczone na adres Zobowiązanego, wraz z odpisem dalszego tytułu wykonawczego nr [...], w dniu 23.05.2018 r.
Pismem z dnia 28.05.2018 r. zatytułowanym ,,Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]", Fundacja im. [...] wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie o zastosowanie mniej uciążliwego środka egzekucyjnego,
Postanowieniem z dnia [...].06.2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] działając na podstawie art. 34 § 3 ww. ustawy, zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wskazując w uzasadnieniu, że zawiesza postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku Fundacji na podstawie dalszego tytułu wykonawczego, w związku ze złożonym zarzutem, do czasu otrzymania stanowiska wierzyciela w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 21.06.2018 znak [...]. Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...].06.2018 r. nr [...] wnosząc o jego uchylenie.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2018 r.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jest organem egzekucyjnym działającym na wniosek wierzyciela w zakresie przez niego wskazanym we wniosku z dnia 12.05.2017 r. znak [...], czyli podjęcia na podstawie dalszego tytułu wykonawczego nr [...] egzekucji z ww. nieruchomości. Niemniej podejmując działania mające na celu egzekucję z ww. nieruchomości winien działać zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulującymi tę kwestię. Podniósł, że z art. 110c § 2 ww. ustawy wynika bowiem, że zajęcie nieruchomości następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dnia od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wskazał, że zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Zdaniem organu Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie miał zatem podstaw w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, aby wraz z wezwaniem z dnia 7.05.2018 r. nr [...] podjętym na podstawie art. 110c ww. ustawy doręczyć zobowiązanemu odpis dalszego tytułu wykonawczego nr [...]. Organ podniósł, że winien on natomiast przed podjęciem ww. wezwania dokonać ustaleń, czy tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 12.05.2017 r. do którego został wystawiony dalszy tytuł wykonawczy nr [...], został doręczony zobowiązanemu, gdyż w przypadku jego niedoręczenia podjęcie powyższego wezwania z dnia 7.05.2018 r. nr [...] było przedwczesne. Podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie miał również podstaw, aby w związku z pismem zobowiązanego z dnia 28.05.2018 r. uruchomić tryb zarzutowy uregulowany wart. 33-35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyjaśnił, że ustawodawca regulując w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji kwestię terminu na wniesienie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej uruchamiających tryb zarzutowy uregulowany w powyższych przepisach wskazał wyraźnie, że termin ten jest związany z datą doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, nie zaś odpisu dalszego tytułu wykonawczego. Organ wyjaśnił, że z faktu, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] doręczył zobowiązanemu odpis dalszego mułu wykonawczego nie uprawnia organu egzekucyjnego do uruchomienia trybu uregulowanego w art. 33-35 ww. ustawy. Nie uprawnia tym samym do wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...].06.2018 r. nr [...] z uzasadnienia którego wynika, że celem jego podjęcia było zawieszenie postępowania egzekucyjnego w związku ze złożonym zarzutem.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...].06.2018 r. nr [...] postanowił uchylić w całości zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Fundacja im. [...] z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
art. 35 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("UPEA") poprzez uchylenie postanowienia Naczelnika US w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. (nr [...]) w sytuacji, gdy wniesienie zarzutów skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel nie wystąpił z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego, co oznacza, że nie zaszły wymagane przepisem przesłanki do podjęcia zawieszonego postępowania i tym samym Organ bezpodstawnie uznał, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego może się toczyć (Skarżący tak rozumie skarżone Postanowienie, że w związku z uchyleniem postanowienia Naczelnika US w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. zawieszone postępowanie egzekucyjne w stosunku do Skarżącego "odwiesza się" i toczy się dalej);
art. 34 § 4 UPEA poprzez bezzasadne uchylenie postanowienia Naczelnika US w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zgłoszone przez Skarżącego zarzuty były zasadne i organ odwoławczy winien był w pierwszej kolejności rozpoznać zasadność zarzutów Skarżącego w odniesieniu do zażalenia. Wydanie skarżonego Postanowienia w braku dokonania kolejno czynności jak w ww. przepisie było zatem przedwczesne;
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę według powyższych kryteriów należy uznać, że skarga nie jest zasadna, a zaskarżone postanowienie prawidłowe.
Należy zauważyć, że powodem uchylenie przez organ odwoławczy postanowienia o zwieszeniu postępowania egzekucyjnego był fakt, że podstawą prawną ww. postanowienia był art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który w momencie orzekania przez organ nie obowiązywał.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy powyższy przepis został uchylony przez art. 111 pkt 21 lit b ustawy z dnia 11.10.2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1289), zmieniającej m.in. ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dniem 21.11.2013 r.
Organ odwoławczy trafnie stwierdził, że w niniejszej sprawie przepis art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie ma zastosowania.
Zgodnie z ww. przepisem zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.
Powyższe wynika to z faktu, że Mazowiecka Jednostka Wdrażania Programów Unijnych bowiem działając na podstawie art. 26c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłała do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] przy piśmie z dnia 12.05.2017 r. znak [...] dalszy tytuł wykonawczy nr [...]7 do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12.05.2017 r., celem wszczęcia egzekucji z nieruchomości będącej własnością zobowiązanej położonej w [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zgodnie zaś z art. 26c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie potrzeby prowadzenia egzekucji przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową, w tym hipoteką morską przymusową, wierzyciel wydaje dalszy tytuł wykonawczy (§ 1). Dalszy tytuł wykonawczy poza wymogami, o których mowa w art. 27, zawiera także numer porządkowy oraz oznaczenie celu dla którego został wydany (§ 2). Po wydaniu dalszego tytułu wykonawczego wierzyciel występuje do organu egzekucyjnego o nadanie temu tytułowi wykonawczemu klauzuli o skierowaniu dalszego tytułu wykonawczego do egzekucji (§ 3). Zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego (§4).
Z powyższego wynika, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, że w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] jest organem egzekucyjnym działającym na wniosek wierzyciela w zakresie przez niego wskazanym we wniosku z dnia 12.05.2017 r. znak: [...] czyli podjęcia na podstawie dalszego tytułu wykonawczego nr [...] egzekucji z ww. nieruchomości.
Powyższa kwestie reguluje art. 110c § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z którego wynika, że zajęcie nieruchomości następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dnia od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wraz z wezwaniem zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
Powyższe oznacza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie miał podstaw, aby wraz z wezwaniem z dnia 7.05.2018 r. nr [...] podjętym na podstawie art. 110c ww. ustawy doręczyć zobowiązanemu odpis dalszego tytułu wykonawczego nr [...].
Obowiązkiem tegoż organu przed podjęciem ww. wezwania było dokonanie ustaleń, czy tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 12.05.2017 r. do którego został wystawiony dalszy tytuł wykonawczy nr [...], został doręczony zobowiązanemu, gdyż w przypadku jego niedoręczenia podjęcie powyższego wezwania z dnia 07.05.2018 r. nr [...] było przedwczesne.
Należy zgodzić z organem odwoławczym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] nie miał podstaw, aby w związku z pismem zobowiązanego z dnia 28.05.2018 r. uruchomić tryb zarzutowy uregulowany w art. 33-35 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z przepisów ww. ustawy wynika, że termin do wniesienia zarzutów biegnie o dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, nie zaś odpisu dalszego tytułu wykonawczego.
Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 26c § 4 ww. ustawy zobowiązanemu nie doręcza się odpisu dalszego tytułu wykonawczego.
Z tego względu doręczenie zobowiązanemu odpisu dalszego tytułu wykonawczego nie uprawniało organu egzekucyjnego do uruchomienia trybu uregulowanego w art. 33-35 ww. ustawy.
Z tego względu organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem prawidło uchylił postanowienie z dnia [...].06.2018 r. nr [...] o zwieszeniu postępowania egzekucyjnego, które zostało wydane w związku ze złożonym zarzutem.
Zauważyć również należy, co wynika z akt administracyjnych postanowieniem z dnia [...].09.2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie w sprawie zarzutów jako bezprzedmiotowe, natomiast postanowieniem z dnia [...].10.2018 r. nr [...] (uznał skargę na czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości z dnia 07.05.2018 r. nr [...] za zasadną.
Reasumując zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowe też było postępowanie prowadzące do jego wydania.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło