V SA/Wa 1967/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, polegająca na utrzymywaniu się z renty rodzinnej w niskiej wysokości i posiadaniu jedynie córki mieszkającej daleko, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącej, która utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie pozwalającej jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu wykazania trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy, a w tym przypadku został on udowodniony.Stan faktyczny
Skarżąca, wdowa i inwalida I grupy, utrzymująca się z renty rodzinnej, wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wniosku podała, że mieszka sama, posiada córkę mieszkającą daleko, a jej dochody pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia ... października 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych;
W dniu ... marca 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wystąpiła z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF – o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazała, iż jest wdową i mieszka sama w mieszkaniu o pow. ...m ². Jest inwalidą I grupy i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości ... zł. Posiada jedynie córkę, która mieszka w S., często do niej przyjeżdża. Opiekują się nią również znajomi, sąsiadka oraz pielęgniarka środowiskowa. Skarżąca nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych i oszczędności pieniężnych.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę.
Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe.
Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Wysokość bowiem dochodów skarżącej z tytułu świadczenia rentowego pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej.
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło