V SA/Wa 1971/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-07

Skład orzekający: Jolanta Bożek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wykazał rzeczywistego stanu majątkowego ani możliwości płatniczych, a złożone oświadczenia nie były wiarygodne, co uniemożliwiło ocenę przesłanek do przyznania prawa pomocy. Wobec tego sąd odmówił przyznania prawa pomocy wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym dotyczącym skargi na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Twierdził, że nie posiada majątku ani dochodów, a jego sytuacja finansowa jest trudna z powodu zajęcia gospodarstwa rolnego i bydła przez komornika oraz zadłużenia w banku. Pomimo wezwań sądu nie uzupełnił wszystkich wymaganych dokumentów i informacji dotyczących swojego stanu majątkowego.
Rozstrzygnięcie
Odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 3 lutego 2011 r. w sprawie ze skargi w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem z dnia 3 lutego 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 10 marca 2011 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw W. K. od ww. postanowienia. Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wnioskodawca wskazał, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, nie prowadzi gospodarstwa domowego, nie osiąga żadnego dochodu. W uzasadnieniu podniósł, iż komornik odebrał mu całe stado bydła oraz gospodarstwo rolne, w związku z czym nie ma jak egzystować i "obrabiać dzierżawionych gruntów". Dodatkowo wskazał, iż jest zadłużony w banku i "na rzecz instytucji". W związku z tym, iż wnioskodawca nie uzupełnił wszystkich rubryk urzędowego formularza PPF, zarządzeniem z 4 listopada 2010 r. wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Jednocześnie, z uwagi na to, że złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, wezwano go do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył pismo procesowe z 3 grudnia 2010 r., w którym wyjaśnił, iż zamieszkuje u rodziny, która pomaga mu w utrzymaniu. Wskazał, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności na rachunkach bankowych. Zarządzeniem z 22 grudnia 2010 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowego oświadczenia oraz do nadesłania określonych dokumentów. Pismem z 25 stycznia 2011 r. skarżący oświadczył, iż pomoc rodziny nie jest zorganizowana lecz sporadyczna i stara się sam utrzymywać, z pomocy społecznej nie korzysta, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żoną ani z rodziną, czy też z osobami trzecimi. Sąd stwierdza, że złożone przez stronę oświadczenia – w szczególności w odpowiedzi na wezwanie sądu – nie można uznać za wiarygodne i rzetelne, co powoduje, że nie jest możliwe ustalenie rzeczywistych możliwości majątkowych wnioskodawcy. To z kolei uniemożliwia dokonanie porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winien się liczyć w postępowaniu sądowym (na obecnym etapie wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł oraz ewentualne koszty zastępstwa procesowego) z jego rzeczywistymi możliwościami płatniczymi, biorąc pod uwagę koszty niezbędnego utrzymania. Należy zauważyć, iż to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania uprawnienia do skorzystania z wyjątkowej instytucji prawa pomocy. I w związku z tym Jego powinnością jest staranne zapoznanie się z treścią wezwania oraz udzielenie odpowiedzi na zadane pytania i złożenie wskazanych w nim dokumentów. W przypadku gdyby okazało się to niemożliwe bądź znacznie utrudnione powinien wskazać przyczynę takiego braku. Rozpatrując niniejszy wniosek należy zauważyć, iż wnioskodawca oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu, a w utrzymaniu pomaga mu rodzina. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 grudnia 2010 r. wskazał , że stara się utrzymywać sam, zaś pomoc rodziny jest sporadyczna. We wniosku złożonym na formularzu PPF stwierdził, iż zamieszkuje u rodziny, jednakże z nikim nie prowadzi gospodarstwa domowego. Wskazał ponadto, iż nie ma z czego "obrabiać dzierżawionych gruntów" przy jednoczesnym twierdzeniu, że komornik odebrał mu bydło i gospodarstwo rolne. Wnioskodawca podał również, iż ma zadłużenie w banku, ale nie jednocześnie nie złożył oświadczenia co do posiadania rachunku bankowego oraz nie przedstawił żądanych wyciągów z ewentualnie posiadanego rachunku. Wnioskodawca nie złożył również dokumentów potwierdzających odebranie mu gospodarstwa rolnego oraz nieruchomości rolnych o powierzchni (jak wynika z akt administracyjnych – 751,88 ha). Nie złożył również też zaświadczenia z odpowiedniego urzędu gminy, potwierdzającego, że nie posiada gospodarstwa rolnego (nieruchomości rolnych), bądź wskazującego powierzchnię posiadanego gospodarstwa oraz wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnych. Wnioskodawca podniósł, iż nie posiada dochodów lecz długi, ale nie przedstawił na to żadnych dokumentów potwierdzających jego trudną sytuacje finansowa Wskazał, iż aby uzyskać żądane przez Sąd zaświadczenia z rożnych instytucji i organów podatkowych trzeba ponieść opłatę inaczej ich nie wydadzą. Podniósł, iż go nie stać na tę opłaty. Reasumując należy stwierdzić, iż w oparciu cały materiał dowodowy zebrany w sprawie nie można dokonać analizy stanu majątkowego posiadania wnioskodawcy, a co więcej nie można dokonać porównania z ponoszonymi wydatkami, bowiem skarżący nie składa oświadczenia jak przedstawiają się wydatki niezbędnymi dla jego utrzymania. Należy zauważyć, iż to na wnioskodawcy ciąży swoisty obowiązek "wykazania" stanu majątkowego, a właściwe przedstawienie przez niego przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwi sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie zdaniem Sądu wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło