V SA/Wa 1977/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. D. L. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi I. B. – obywatela [...], deklarującego narodowość [...] (zwanego dalej: skarżącym) – jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Szefa do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2011 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Decyzjami objęta jest także małżonka skarżącego K. M. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Skarżący [...] listopada 2010 r. wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w RP, w którym oświadczył, że wyjechał z kraju pochodzenia, ponieważ był tam prześladowany z uwagi na to, że pomagał bojownikom. Dostarczał im żywność, odzież, służył noclegiem. Podniósł, że po wojnie nie miał problemów, które zaczęły się w 2008 r. Źródłem jego problemów były osoby, które kiedyś broniły ojczyzny, walczyły, a potem przeszły w dużej mierze na stronę [...] i zaczęły donosić na tych, którzy pomagali. Skarżący oświadczył, iż był kilkakrotnie zatrzymany, a podczas jednego z zatrzymań, w 2008 r. był torturowany i przestrzelono mu ramię. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców rozpatrując sprawę zauważył, że przedmiotowy wniosek jest kolejnym (drugim) wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, złożony po otrzymaniu decyzji ostatecznej o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu z [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany (decyzja Rady do Spraw Uchodźców nr [...] z [...] października 2010 r.). Organ podniósł, że w toku poprzedniej procedury skarżący oświadczył, że przyjechał do Polski z żoną, ponieważ jest prześladowany przez władze rosyjskie w związku z tym, że pomagał bojownikom, dając im schronienie i jedzenie. Podniósł, że władze [...] nie dają spokoju, przychodzą do domu i zabierają, przesłuchują, biją, oraz nie dają spokojnie żyć. Skarżący zeznał też, że nie brał zbrojnego udziału w konflikcie [...], natomiast w latach 2000- 2003 udzielał pomocy bojownikom. Z tego powodu był w latach 2008- 2009 kilkakrotnie zatrzymywany i bity przez funkcjonariuszy struktur siłowych, którzy chcieli uzyskać od niego informacje o bojownikach. Podczas zatrzymania latem 2008 r., został on umyślnie postrzelony w prawy bark przez funkcjonariusza, a następnie przez około 2 tygodnie był więziony bez udzielenia pomocy medycznej. Szef Urzędu dokonał analizy danych zawartych w przedmiotowym wniosku i uznał, że wszystkie okoliczności, przedstawione przez cudzoziemca w nowym wniosku, są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających. Sytuacja skarżącego została wnikliwie zbadana przez Szefa Urzędu, a następnie przez Radę do Spraw Uchodźców. Wskazał, iż oba organy uznały, że okoliczności na które cudzoziemiec powołał się w trakcie procedury, nie pozwalają na uznanie go za osobę, wobec której władze federalne, lokalne bądź inne podmioty wymienione w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1695 ze zm.; dalej: ustawa o ochronie) podejmowały, czy też miały zamiar podjąć akcję o charakterze prześladowania z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społeczne, w związku z czym nie ma podstaw do nadania mu statusu uchodźcy w myśl art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie. W związku z powyższym Szef Urzędu decyzją z [...] kwietnia 2011 r. umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny. Rada do Spraw Uchodźców po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca decyzją z [...] lipca 2011 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu pierwszej instancji, że wniosek z [...] listopada 2010 r. nie został oparty na żadnych nowych podstawach dowodowych w stosunku do tych, które zostały uwzględnione w toku wcześniejszego postępowania. Organ odwoławczy podniósł, że okoliczności i zdarzenia wskazane przez cudzoziemca były faktycznie rozpatrywane podczas wcześniejszego postępowania o nadanie mu statusu uchodźcy. Zarówno Szef Urzędu, jak również Rada do Spraw Uchodźców na potrzeby postępowania o nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy ocenili jego sytuację – w tym niestabilną sytuację w kraju pochodzenia. Zbadano ponadto okoliczności związane z deklarowanym przez cudzoziemca ryzykiem prześladowań na terytorium kraju pochodzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] kwietnia 2011 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. art. 40 ust. 1 oraz art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie, poprzez uznanie jego wniosku za niedopuszczalny mimo, że nastąpiło zmiana przepisów dotycząca udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium Polski; 2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony i niezapełnienie dostępu do nowych form ochrony międzynarodowej, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów, a także nieuwzględnienie aktualnej na dzień wydania decyzji sytuacji w kraju pochodzenia. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Dokonując oceny przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania zauważyć należy, że przy rozpoznaniu sprawy organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu ustalić, czy sprawa nie była już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Stosownie do przepisu art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zgodnie natomiast zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie – jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. W myśl art. 40 ust. 2 ustawy o ochronie – wniosek jest niedopuszczalny, gdy: 1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim; 2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach; 3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek. W niniejszej sprawie miała miejsce sytuacja przewidziana w art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie. Z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącego z 30 listopada 2010 r. o nadanie statusu uchodźcy w RP jest jego drugim wnioskiem. Sprawa pierwszego wniosku została zakończona decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] października 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z 23 kwietnia 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielania ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Zdaniem Sądu organ słusznie zauważył, iż przedmiotowy wniosek jest oparty na tych samych podstawach co poprzedni. Skarżący podnosił bowiem w przedmiotowym wniosku jak i we wniosku pierwszym, identyczne przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, a więc prześladowania jego osoby przez władze [...]. To prześladowanie było związane z tym, że pomagał on bojownikom czeczeńskim (dostarczał im żywność, odzież, służył noclegiem), a także, że był kilkakrotnie zatrzymany, a podczas jednego z zatrzymań, w 2008 r. był torturowany i przestrzelono mu ramię. W ocenie Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, iż okoliczności powołane w trakcie postępowania przed organem I i II instancji, nie zawierają nowych, istotnych dla rozpoznawanej sprawy elementów. Skarżący powołał się w nowym postępowaniu na te same okoliczności faktyczne, które zostały już uwzględnione w uprzednim postępowaniu uchodźczym, przy czym nie powołał żadnych nowych okoliczności. Wskazać w tym miejscu również należy, iż zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich, merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Mając zatem na uwadze, iż kolejny wniosek skarżącego nie został oparty na jakiejkolwiek nowej podstawie wskazującej na możliwość wystąpienia obawy przed prześladowaniem z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej uznać należy, iż słusznie organ zastosował się do regulacji określonej treścią przepisu art. 40 ust. 1 ustawy o ochronie, tj. wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Sąd odnosząc się do zarzutu dotyczącego niezbadania przez organ sytuacji w [...] wskazuje, że sprawa ta została w sposób wnikliwy i szczegółowy z powołaniem się na raporty eksperckich organizacji monitorujących sytuację w [...] przedstawiona w decyzjach z [...] kwietnia i [...] października 2010 r. rozpatrujących pierwotny wniosek skarżącego. W dalszym ciągu pozostaje aktualne stanowisko Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców zawarte w "Tymczasowych wytycznych dotyczących oceniania potrzeby udzielania ochrony międzynarodowej ubiegającym się o status uchodźcy osobom pochodzącym w wchodzącej w skład [...] Republiki [...] z [...] kwietnia 2009 r., w którym UNHCR nie zaleca już, by wnioski azylowe składane przez [...] rozpatrywane były w oparciu o przesłankę, że w C. panuje powszechna przemoc. Biorąc pod uwagę niewielki upływ czasu pomiędzy wydaniem decyzji Rady do Spraw Uchodźców ([...] października 2010 r.), a złożeniem kolejnego wniosku ([...] listopada 2010 r.), a także brak powołania się przez skarżącego na konkretne informacje świadczące o zmianie sytuacji w [...], Sąd za niezasadne uznał zarzuty dotyczące niezbadania przez organ tego wątku sprawy. Tym samym za racjonalne należało uznać stanowisko organów, że obecnie w przypadku powrotu skarżącego do [...] nie ma żadnych przesłanek wskazujących, że mógłby być narażony na ryzyko doznania poważanej krzywdy lub też, aby po jego wyjeździe lub wydaniu przez organ odwoławczy decyzji ostatecznej w pierwszym postępowaniu zaszły jakiekolwiek nowe okoliczności, które mogły być przyczyną prześladowania. Reasumując – w ocenie Sądu – decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów i nietrafne są zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasady prawdy obiektywnej. Sąd nie dopatrzył się w sprawie takich naruszeń prawa, które miałby charakter istotny mogący mieć wpływ na wynik postępowania, a tylko takie istotne naruszenie prawa w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) dawałby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).